Махабхарата
Истребление Карны и натиск Ашваттхамана на Арджуну8.40.51-60
8862 / 15823
Махабхарата · 8.40.51-60
Деванагари

सिंहकेतुं रोचमानं शलभं च महारथम् ॥
निजघान सुसंक्रुद्धश् चेदीनां च महारथान् ॥
तेषाम् आददतः प्राणान् आसीद् आधिरथेर् वपुः ॥
शोणिताभ्युक्षिताङ्गस्य रुद्रस्येवोर्जितं महत् ॥
तत्र भारत कर्णेन मातङ्गास् ताडिताः शरैः ॥
सर्वतो ऽभ्यद्रवन् भीताः कुर्वन्तो महद् आकुलम् ॥
निपेतुर् उर्व्यां समरे कर्णसायकपीडिताः ॥
कुर्वन्तो विविधान् नादान् वज्रनुन्ना इवाचलाः ॥
गजवाजिमनुष्यैश् च निपतद्भिः समन्ततः ॥
रथैश् चावगतैर् मार्गे पर्यस्तीर्यत मेदिनी ॥
नैव भीष्मो न च द्रोणो नाप्य् अन्ये युधि तावकाः ॥
चक्रुः स्म तादृशं कर्म यादृशं वै कृतं रणे ॥
सूतपुत्रेण नागेषु रथेषु च हयेषु च ॥
नरेषु च नरव्याघ्र कृतं स्म कदनं महत् ॥
मृगमध्ये यथा सिंहो दृश्यते निर्भयश् चरन् ॥
पाञ्चालानां तथा मध्ये कर्णो ऽचरद् अभीतवत् ॥
यथा मृगगणांस् त्रस्तान् सिंहो द्रावयते दिशः ॥
पाञ्चालानां रथव्रातान् कर्णो द्रावयते तथा ॥
सिंहास्यं च यथा प्राप्य न जीवन्ति मृगाः क्व चित् ॥
तथा कर्णम् अनुप्राप्य न जीवन्ति महारथाः ॥

Транслитерация (IAST)

siṃhaketuṃ rocamānaṃ śalabhaṃ ca mahāratham ||
nijaghāna susaṃkruddhaś cedīnāṃ ca mahārathān ||
teṣām ādadataḥ prāṇān āsīd ādhirather vapuḥ ||
śoṇitābhyukṣitāṅgasya rudrasyevorjitaṃ mahat ||
tatra bhārata karṇena mātaṅgās tāḍitāḥ śaraiḥ ||
sarvato 'bhyadravan bhītāḥ kurvanto mahad ākulam ||
nipetur urvyāṃ samare karṇasāyakapīḍitāḥ ||
kurvanto vividhān nādān vajranunnā ivācalāḥ ||
gajavājimanuṣyaiś ca nipatadbhiḥ samantataḥ ||
rathaiś cāvagatair mārge paryastīryata medinī ||
naiva bhīṣmo na ca droṇo nāpy anye yudhi tāvakāḥ ||
cakruḥ sma tādṛśaṃ karma yādṛśaṃ vai kṛtaṃ raṇe ||
sūtaputreṇa nāgeṣu ratheṣu ca hayeṣu ca ||
nareṣu ca naravyāghra kṛtaṃ sma kadanaṃ mahat ||
mṛgamadhye yathā siṃho dṛśyate nirbhayaś caran ||
pāñcālānāṃ tathā madhye karṇo 'carad abhītavat ||
yathā mṛgagaṇāṃs trastān siṃho drāvayate diśaḥ ||
pāñcālānāṃ rathavrātān karṇo drāvayate tathā ||
siṃhāsyaṃ ca yathā prāpya na jīvanti mṛgāḥ kva cit ||
tathā karṇam anuprāpya na jīvanti mahārathāḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
सिंहकेतुं रोचमानम्siṃhaketuṃ rocamānamСинхакету, Рочаману; Синхакету и Рочаману
शलभं च महारथम्śalabhaṃ ca mahārathamи махаратху Шалабху; Шалабху
निजघान सुसंक्रुद्धःnijaghāna susaṃkruddhaḥубил сильно разгневанный; сразил в ярости
चेदीनाम् च महारथान्cedīnām ca mahārathānи махаратхов Чеди; великих воинов Чеди
तेषाम् आददतः प्राणान्teṣām ādadataḥ prāṇānу них забирающего жизни; когда он отнимал жизни
आसीत् आधिरथेः वपुःāsīt ādhiratheḥ vapuḥбыло тело сына Адхиратхи; облик Карны стал
शोणिताभ्युक्षिताङ्गस्यśoṇitābhyukṣitāṅgasyaс кровью орошенными членами; обагрённого кровью
रुद्रस्य इव ऊर्जितम् महत्rudrasya iva ūrjitam mahatкак у Рудры, мощное, великое; могучее как Рудра
तत्र भारत कर्णेनtatra bhārata karṇenaтам, Бхарата, Карной; там Карна
मातङ्गाः ताडिताः शरैःmātaṅgāḥ tāḍitāḥ śaraiḥслоны поражённые стрелами; слоны, раненные стрелами
सर्वतः अभ्यद्रवन् भीताःsarvataḥ abhyadravan bhītāḥсо всех сторон бежали испуганные; метались в страхе
कुर्वन्तः महत् आकुलम्kurvantaḥ mahat ākulamделая великое смятение; создавая хаос
निपेतुः उर्व्याम् समरेnipetuḥ urvyām samareпадали на землю в бою; рушились на землю
कर्णसायकपीडिताःkarṇasāyakapīḍitāḥстрелами Карны измученные; пронзённые Карной
कुर्वन्तः विविधान् नादान्kurvantaḥ vividhān nādānиздавая разные звуки; с разными криками
वज्रनुन्नाः इव अचलाःvajranunnāḥ iva acalāḥкак горы, ударенные ваджрой; словно горы от грома
गजवाजिमनुष्यैः चgajavājimanuṣyaiḥ caслонами, конями и людьми; слонами, конями, людьми
निपतद्भिः समन्ततःnipatadbhiḥ samantataḥпадающими со всех сторон; повсюду падающими
रथैः च अवगतैः मार्गेrathaiḥ ca avagataiḥ mārgeи колесницами застрявшими на дороге; разбитыми ратхами
पर्यस्तीर्यत मेदिनीparyastīryata medinīземля была покрыта; земля устилалась
न एव भीष्मःna eva bhīṣmaḥни Бхишма; не Бхишма
न च द्रोणःna ca droṇaḥи не Дрона; ни Дрона
न अपि अन्ये युधि तावकाःna api anye yudhi tāvakāḥи никакие другие твои в бою; ни другие твои воины
चक्रुः स्म तादृशं कर्मcakruḥ sma tādṛśaṃ karmaсовершали такое дело; делали подобное
यादृशं वै कृतम् रणेyādṛśaṃ vai kṛtam raṇeкакое было сделано в битве; какое совершилось
सूतपुत्रेण नागेषुsūtaputreṇa nāgeṣuсыном суты среди слонов; Карной среди слонов
रथेषु च हयेषु चratheṣu ca hayeṣu caи среди колесниц, и среди коней; среди ратх и коней
नरेषु च नरव्याघ्रnareṣu ca naravyāghraи среди людей, тигр людей; и среди воинов
कृतम् स्म कदनं महत्kṛtam sma kadanaṃ mahatсделано великое избиение; совершена резня
मृगमध्ये यथा सिंहःmṛgamadhye yathā siṃhaḥкак среди зверей лев; как лев среди зверей
दृश्यते निर्भयः चरन्dṛśyate nirbhayaḥ caranвиден бесстрашно ходящий; идёт без страха
पाञ्चालानाम् तथा मध्येpāñcālānām tathā madhyeтак среди Панчалов; среди Панчалов так
कर्णः अचरत् अभीतवत्karṇaḥ acarat abhītavatКарна ходил бесстрашно; Карна двигался без страха
यथा मृगगणान् त्रस्तान्yathā mṛgagaṇān trastānкак стада зверей испуганных; как испуганных животных
सिंहः द्रावयते दिशःsiṃhaḥ drāvayate diśaḥлев гонит по сторонам; разгоняет по сторонам
पाञ्चालानाम् रथव्रातान्pāñcālānām rathavrātānскопления колесниц Панчалов; отряды Панчалов
कर्णः द्रावयते तथाkarṇaḥ drāvayate tathāКарна разгонял так же; Карна обращал в бегство
सिंहास्यम् च यथा प्राप्यsiṃhāsyam ca yathā prāpyaи как пасть льва достигнув; попав в пасть льва
न जीवन्ति मृगाः क्व चित्na jīvanti mṛgāḥ kva citзвери нигде не живут; звери не выживают
तथा कर्णम् अनुप्राप्यtathā karṇam anuprāpyaтак Карну достигнув; так встретившись с Карной
न जीवन्ति महारथाःna jīvanti mahārathāḥмахаратхи не живут; воины не выживают
Литературный перевод

Сильно разгневанный Карна сразил Синхакету, Рочаману, махаратху Шалабху и великих воинов Чеди. Когда сын Адхиратхи отнимал у них жизни, его тело, обагрённое кровью, стало великим и могучим, словно тело Рудры. Там слоны, поражённые стрелами Карны, испуганно метались во все стороны, создавая великое смятение. Измученные стрелами Карны, они падали на землю в бою, издавая разные звуки, как горы, ударенные ваджрой. Земля была устлана падающими повсюду слонами, конями и людьми, а также колесницами, застрявшими на пути. Ни Бхишма, ни Дрона, ни другие твои воины в бою не совершали такого дела, какое было совершено сыном суты. Среди слонов, колесниц, коней и людей, о тигр среди людей, Карна устроил великое избиение. Как лев бесстрашно движется среди зверей, так Карна ходил среди Панчалов без страха. Как лев гонит испуганные стада зверей по сторонам, так Карна разгонял скопления колесниц Панчалов. И как звери, попав в пасть льва, нигде не остаются в живых, так махаратхи, встретившись с Карной, не выживали».

Версия

4e97ad7d6686 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 06:21:34 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами