Махабхарата
Вызов Дурьодханы из озера9.30.41-46
9427 / 15823
Махабхарата · 9.30.41-46
Деванагари

दुर्योधन उवाच
यदर्थं राज्यम् इच्छामि कुरूणां कुरुनन्दन ॥
त इमे निहताः सर्वे भ्रातरो मे जनेश्वर ॥
क्षीणरत्नां च पृथिवीं हतक्षत्रियपुंगवाम् ॥
नाभ्युत्सहाम्य् अहं भोक्तुं विधवाम् इव योषितम् ॥
अद्यापि त्व् अहम् आशंसे त्वां विजेतुं युधिष्ठिर ॥
भङ्क्त्वा पाञ्चालपाण्डूनाम् उत्साहं भरतर्षभ ॥
न त्व् इदानीम् अहं मन्ये कार्यं युद्धेन कर्हि चित् ॥
द्रोणे कर्णे च संशान्ते निहते च पितामहे ॥
अस्त्व् इदानीम् इयं राजन् केवला पृथिवी तव ॥
असहायो हि को राजा राज्यम् इच्छेत् प्रशासितुम् ॥
सुहृदस् तादृशान् हित्वा पुत्रान् भ्रातॄन् पितॄन् अपि ॥
भवद्भिश् च हृते राज्ये को नु जीवेत मादृशः ॥

Транслитерация (IAST)

duryodhana uvāca
yadarthaṃ rājyam icchāmi kurūṇāṃ kurunandana ||
ta ime nihatāḥ sarve bhrātaro me janeśvara ||
kṣīṇaratnāṃ ca pṛthivīṃ hatakṣatriyapuṃgavām ||
nābhyutsahāmy ahaṃ bhoktuṃ vidhavām iva yoṣitam ||
adyāpi tv aham āśaṃse tvāṃ vijetuṃ yudhiṣṭhira ||
bhaṅktvā pāñcālapāṇḍūnām utsāhaṃ bharatarṣabha ||
na tv idānīm ahaṃ manye kāryaṃ yuddhena karhi cit ||
droṇe karṇe ca saṃśānte nihate ca pitāmahe ||
astv idānīm iyaṃ rājan kevalā pṛthivī tava ||
asahāyo hi ko rājā rājyam icchet praśāsitum ||
suhṛdas tādṛśān hitvā putrān bhrātṝn pitṝn api ||
bhavadbhiś ca hṛte rājye ko nu jīveta mādṛśaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
यदर्थं राज्यम् इच्छामिyadarthaṃ rājyam icchāmiради чего я желал царства
कुरूणां कुरुनन्दनkurūṇāṃ kurunandanaКуру, о радость Куру
ते इमे निहताः सर्वेte ime nihatāḥ sarveте все убиты
भ्रातरः मे जनेश्वरbhrātaraḥ me janeśvaraбратья мои, о владыка людей
क्षीणरत्नां च पृथिवींkṣīṇaratnāṃ ca pṛthivīṃи землёю, с истощёнными сокровищами
हतक्षत्रियपुंगवाम्hatakṣatriyapuṃgavāmс убитыми быками-кшатриями
न अभ्युत्सहामि अहम् भोक्तुंna abhyutsahāmi aham bhoktuṃне желаю я наслаждаться
विधवाम् इव योषितम्vidhavām iva yoṣitamкак вдовою-женщиной
अद्य अपि तु अहम् आशंसेadya api tu aham āśaṃseно и ныне я надеюсь
त्वां विजेतुं युधिष्ठिरtvāṃ vijetuṃ yudhiṣṭhiraтебя победить, Юдхиштхира
भङ्क्त्वा पाञ्चालपाण्डूनाम्bhaṅktvā pāñcālapāṇḍūnāmсломив панчалов и Пандавов
उत्साहं भरतर्षभutsāhaṃ bharatarṣabhaвоодушевление, о бык среди Бхаратов
न तु इदानीम् अहम् मन्येna tu idānīm aham manyeно ныне я не считаю
कार्यं युद्धेन कर्हि चित्kāryaṃ yuddhena karhi citнужной битву никак
द्रोणे कर्णे च संशान्तेdroṇe karṇe ca saṃśānteкогда Дрона и Карна упокоились
निहते च पितामहेnihate ca pitāmaheи убит дед
अस्तु इदानीम् इयं राजन्astu idānīm iyaṃ rājanпусть будет ныне эта, о царь
केवला पृथिवी तवkevalā pṛthivī tavaвся земля твоею
असहायः हि कः राजाasahāyaḥ hi kaḥ rājāведь какой царь без соратников
राज्यम् इच्छेत् प्रशासितुम्rājyam icchet praśāsitumпожелал бы править царством
सुहृदः तादृशान् हित्वाsuhṛdaḥ tādṛśān hitvāтаких друзей утратив
पुत्रान् भ्रातॄन् पितॄन् अपिputrān bhrātṝn pitṝn apiсыновей, братьев, отцов
भवद्भिः च हृते राज्येbhavadbhiḥ ca hṛte rājyeи когда вами отнято царство
कः नु जीवेत मादृशःkaḥ nu jīveta mādṛśaḥкто, подобный мне, стал бы жить
Литературный перевод

Дурьодхана сказал: «Ради чего я желал царства Куру, о радость Куру, — те братья мои все убиты, о владыка людей. И землёю, с истощёнными сокровищами, с убитыми быками-кшатриями, не желаю я наслаждаться, как вдовою-женщиной. Но и ныне я надеюсь победить тебя, Юдхиштхира, сломив воодушевление панчалов и Пандавов, о бык среди Бхаратов. Но ныне я не считаю битву нужной никак, когда Дрона и Карна упокоились и убит дед. Пусть будет ныне вся эта земля твоею, о царь; ведь какой царь без соратников пожелал бы править царством? Утратив таких друзей, сыновей, братьев и отцов, и когда вами отнято царство, — кто, подобный мне, стал бы жить?»

Версия

27e62236c530 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 15:25:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами