Махабхарата
Матери встречаются после побоища11.15.16-20
9908 / 15823
Махабхарата · 11.15.16-20
Деванагари

ताम् उवाचाथ गान्धारी सह वध्वा यशस्विनीम् ॥
मैवं पुत्रीति शोकार्ता पश्य माम् अपि दुःखिताम् ॥
मन्ये लोकविनाशो ऽयं कालपर्यायचोदितः ॥
अवश्यभावी संप्राप्तः स्वभावाल् लोमहर्षणः ॥
इदं तत् समनुप्राप्तं विदुरस्य वचो महत् ॥
असिद्धानुनये कृष्णे यद् उवाच महामतिः ॥
तस्मिन्न् अपरिहार्ये ऽर्थे व्यतीते च विशेषतः ॥
मा शुचो न हि शोच्यास् ते संग्रामे निधनं गताः ॥
यथैव त्वं तथैवाहं को वा माश्वासयिष्यति ॥
ममैव ह्य् अपराधेन कुलम् अग्र्यं विनाशितम् ॥

Транслитерация (IAST)

tām uvācātha gāndhārī saha vadhvā yaśasvinīm ||
maivaṃ putrīti śokārtā paśya mām api duḥkhitām ||
manye lokavināśo 'yaṃ kālaparyāyacoditaḥ ||
avaśyabhāvī saṃprāptaḥ svabhāvāl lomaharṣaṇaḥ ||
idaṃ tat samanuprāptaṃ vidurasya vaco mahat ||
asiddhānunaye kṛṣṇe yad uvāca mahāmatiḥ ||
tasminn aparihārye 'rthe vyatīte ca viśeṣataḥ ||
mā śuco na hi śocyās te saṃgrāme nidhanaṃ gatāḥ ||
yathaiva tvaṃ tathaivāhaṃ ko vā māśvāsayiṣyati ||
mamaiva hy aparādhena kulam agryaṃ vināśitam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ताम् उवाच अथtām uvāca athaей сказала затем; к ней обратилась
गान्धारीgāndhārīГандхари; Гандхари
सह वध्वाsaha vadhvāвместе с невесткой; с Драупади рядом
यशस्विनीम्yaśasvinīmславную; знаменитую
मा एवम् पुत्रि इतिmā evam putri itiне так, дочь; не говори так, дочь
शोक आर्ताśoka ārtāгорем мучимая; страдающая от скорби
पश्य माम् अपिpaśya mām apiпосмотри и на меня; увидь меня тоже
दुःखिताम्duḥkhitāmнесчастную; страдающую
मन्येmanyeя думаю; считаю
लोक विनाशः अयम्loka vināśaḥ ayamэто уничтожение мира; эта гибель людей
काल पर्याय चोदितःkāla paryāya coditaḥповоротом времени побуждённая; движением времени вызванная
अवश्यभावीavaśyabhāvīнеизбежная; должная случиться
संप्राप्तःsaṃprāptaḥнастигла; пришла
स्वभावात्svabhāvātпо своей природе; сама собой
लोमहर्षणःlomaharṣaṇaḥволосы поднимающая; ужасная
इदम् तत्idam tatэто то; вот оно
समनुप्राप्तम्samanuprāptamполностью пришло; исполнилось
विदुरस्य वचःvidurasya vacaḥслово Видуры; речь Видуры
महत्mahatвеликое; важное
असिद्ध अनुनये कृष्णेasiddha anunaye kṛṣṇeкогда Кришна не преуспел в умиротворении; при неудачной миссии Кришны
यत् उवाचyat uvācaкоторое сказал; что произнёс
महामतिःmahāmatiḥвеликий разумом; мудрый
तस्मिन् अपरिहार्ये अर्थेtasmin aparihārye artheв том неизбежном деле; когда исход был неотвратим
व्यतीते च विशेषतःvyatīte ca viśeṣataḥи особенно прошедшем; тем более уже минувшем
मा शुचःmā śucaḥне скорби; не плачь
न हि शोच्याः तेna hi śocyāḥ teведь не оплакиваемы они; они не достойны жалкого плача
संग्रामे निधनं गताःsaṃgrāme nidhanaṃ gatāḥв битве смерть получившие; павшие на войне
यथा एव त्वम्yathā eva tvamкак именно ты; как ты
तथा एव अहम्tathā eva ahamтак же и я; такова и я
कः वा मा आश्वासयिष्यतिkaḥ vā mā āśvāsayiṣyatiкто же меня утешит; кто сможет утешить меня
मम एव हि अपराधेनmama eva hi aparādhenaведь по моей же вине; из-за моей ошибки
कुलम् अग्र्यम्kulam agryamрод лучший; высочайший род
विनाशितम्vināśitamуничтожен; погублен
Литературный перевод

Гандхари, измученная скорбью, сказала славной Притхе, когда рядом была Драупади: «Не говори так, дочь. Посмотри и на меня, несчастную. Думаю, это уничтожение мира, вызванное поворотом времени, пришло как неизбежное и ужасное по самой своей природе. Теперь исполнилось великое слово мудрого Видуры, сказанное им, когда Кришне не удалось умиротворение. Когда это неизбежное дело уже прошло, тем более не скорби: те, кто пал в битве, не должны быть оплакиваемы как жалкие. Как ты, такова и я. Кто же утешит меня? Ведь по моей собственной вине уничтожен этот лучший род».

Версия

aca6f6081499 · опубликовано 20 июн. 2026 г., 13:58:56 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами