Махабхарата
Проклятие брахмана Карне12.2.1-8
9969 / 15823
Махабхарата · 12.2.1-8
Деванагари

वैशंपायन उवाच
स एवम् उक्तस् तु मुनिर् नारदो वदतां वरः ॥
कथयाम् आस तत् सर्वं यथा शप्तः स सूतजः ॥
एवम् एतन् महाबाहो यथा वदसि भारत ॥
न कर्णार्जुनयोः किं चिद् अविषह्यं भवेद् रणे ॥
गुह्यम् एतत् तु देवानां कथयिष्यामि ते नृप ॥
तन् निबोध महाराज यथा वृत्तम् इदं पुरा ॥
क्षत्रं स्वर्गं कथं गच्छेच् छस्त्रपूतम् इति प्रभो ॥
संघर्षजननस् तस्मात् कन्यागर्भो विनिर्मितः ॥
स बालस् तेजसा युक्तः सूतपुत्रत्वम् आगतः ॥
चकाराङ्गिरसां श्रेष्ठे धनुर्वेदं गुरौ तव ॥
स बलं भीमसेनस्य फल्गुनस्य च लाघवम् ॥
बुद्धिं च तव राजेन्द्र यमयोर् विनयं तथा ॥
सख्यं च वासुदेवेन बाल्ये गाण्डिवधन्वनः ॥
प्रजानाम् अनुरागं च चिन्तयानो व्यदह्यत ॥
स सख्यम् अगमद् बाल्ये राज्ञा दुर्योधनेन वै ॥
युष्माभिर् नित्यसंद्विष्टो दैवाच् चापि स्वभावतः ॥

Транслитерация (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
sa evam uktas tu munir nārado vadatāṃ varaḥ ||
kathayām āsa tat sarvaṃ yathā śaptaḥ sa sūtajaḥ ||
evam etan mahābāho yathā vadasi bhārata ||
na karṇārjunayoḥ kiṃ cid aviṣahyaṃ bhaved raṇe ||
guhyam etat tu devānāṃ kathayiṣyāmi te nṛpa ||
tan nibodha mahārāja yathā vṛttam idaṃ purā ||
kṣatraṃ svargaṃ kathaṃ gacchec chastrapūtam iti prabho ||
saṃgharṣajananas tasmāt kanyāgarbho vinirmitaḥ ||
sa bālas tejasā yuktaḥ sūtaputratvam āgataḥ ||
cakārāṅgirasāṃ śreṣṭhe dhanurvedaṃ gurau tava ||
sa balaṃ bhīmasenasya phalgunasya ca lāghavam ||
buddhiṃ ca tava rājendra yamayor vinayaṃ tathā ||
sakhyaṃ ca vāsudevena bālye gāṇḍivadhanvanaḥ ||
prajānām anurāgaṃ ca cintayāno vyadahyata ||
sa sakhyam agamad bālye rājñā duryodhanena vai ||
yuṣmābhir nityasaṃdviṣṭo daivāc cāpi svabhāvataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
सः एवम् उक्तः तुsaḥ evam uktaḥ tuон, так спрошенный же; после этих слов
मुनिः नारदःmuniḥ nāradaḥмуни Нарада; мудрец Нарада
वदताम् वरःvadatām varaḥлучший говорящих; лучший оратор
कथयाम् आस तत् सर्वम्kathayām āsa tat sarvamрассказал всё это; поведал целиком
यथा शप्तः सः सूतजःyathā śaptaḥ saḥ sūtajaḥкак был проклят тот сын возницы; как прокляли Карну
एवम् एतत् महाबाहोevam etat mahābāhoтак это, сильнорукий; это так
यथा वदसि भारतyathā vadasi bhārataкак ты говоришь, Бхарата; как ты сказал
न कर्ण अर्जुनयोः किम् चित्na karṇa arjunayoḥ kim citмежду Карной и Арджуной ничего; для них двоих
अविषह्यम् भवेत् रणेaviṣahyam bhavet raṇeневыносимого было бы в бою; невозможного в битве
गुह्यम् एतत् तु देवानाम्guhyam etat tu devānāmтайну эту же богов; божественную тайну
कथयिष्यामि ते नृपkathayiṣyāmi te nṛpaрасскажу тебе, царь; поведаю тебе
तत् निबोध महाराजtat nibodha mahārājaэто узнай, великий царь; слушай
यथा वृत्तम् इदम् पुराyathā vṛttam idam purāкак случилось это прежде; как было раньше
क्षत्रम् स्वर्गम् कथम् गच्छेत्kṣatram svargam katham gacchetкшатрийство как достигнет неба; как воины идут в рай
शस्त्र पूतम् इति प्रभोśastra pūtam iti prabhoоружием очищенное, владыка; через оружие
संघर्ष जननः तस्मात्saṃgharṣa jananaḥ tasmātссору рождающий поэтому; ради столкновения
कन्या गर्भः विनिर्मितःkanyā garbhaḥ vinirmitaḥдевичий плод был создан; зачатие девы
सः बालः तेजसा युक्तःsaḥ bālaḥ tejasā yuktaḥтот мальчик сиянием наделённый; сияющий ребёнок
सूत पुत्रत्वम् आगतःsūta putratvam āgataḥк состоянию сына возницы пришёл; стал считаться сутой
चकार अङ्गिरसाम् श्रेष्ठेcakāra aṅgirasām śreṣṭheсделал у лучшего Ангирасов; учился
धनुर्वेदम् गुरौ तवdhanurvedam gurau tavaДханурведе у твоего гуру; у Дроны
सः बलम् भीमसेनस्यsaḥ balam bhīmasenasyaон силу Бхимасены; мощь Бхимы
फल्गुनस्य च लाघवम्phalgunasya ca lāghavamи лёгкость Пхалгуны; быстроту Арджуны
बुद्धिम् च तव राजेन्द्रbuddhim ca tava rājendraи разум твой, царь царей; мудрость Юдхиштхиры
यमयोः विनयम् तथाyamayoḥ vinayam tathāи смирение близнецов; учтивость Накулы и Сахадевы
सख्यम् च वासुदेवेनsakhyam ca vāsudevenaи дружбу с Васудевой; близость с Кришной
बाल्ये गाण्डीव धन्वनःbālye gāṇḍīva dhanvanaḥв детстве обладателя Гандивы; дружбу Арджуны
प्रजानाम् अनुरागम् चprajānām anurāgam caи любовь народа; привязанность людей
चिन्तयानः व्यदह्यतcintayānaḥ vyadahyataразмышляя, сгорал; мучился
सः सख्यम् अगमत् बाल्येsaḥ sakhyam agamat bālyeон дружбу обрёл в детстве; сдружился
राज्ञा दुर्योधनेन वैrājñā duryodhanena vaiс царём Дурьодханой; с Дурьодханой
युष्माभिः नित्य संद्विष्टःyuṣmābhiḥ nitya saṃdviṣṭaḥс вами постоянно враждуя; будучи в раздоре
दैवात् च अपि स्वभावतःdaivāt ca api svabhāvataḥпо судьбе и по природе; из судьбы и характера
Литературный перевод

Вайшампаяна сказал: «Так спрошенный, муни Нарада, лучший из говорящих, рассказал всё, как был проклят тот сын возницы». Нарада сказал: «Да, сильнорукий Бхарата, всё так, как ты говоришь: в бою для Карны и Арджуны не было бы ничего невозможного. Я расскажу тебе, царь, эту тайну богов; слушай, великий царь, как это произошло прежде. Чтобы кшатрии, очищенные оружием, достигали неба, был создан плод в деве, рождающий столкновение. Этот сияющий мальчик стал считаться сыном возницы и изучил Дханурведу у твоего гуру, лучшего из Ангирасов. Он думал о силе Бхимасены, лёгкости Пхалгуны, твоём разуме, о смирении близнецов, о детской дружбе обладателя Гандивы с Васудевой и о любви народа — и сгорал. Ещё в детстве он сдружился с царём Дурьодханой, постоянно враждуя с вами по судьбе и по собственной природе».

Версия

ea580e9a3f1c · опубликовано 20 июн. 2026 г., 14:47:33 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами