Махабхарата
Шраддха: времена, доля ракшасов и достойные приемлющие13.24.1-5
11973 / 15823
Махабхарата · 13.24.1-5
Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
श्राद्धकाले च दैवे च धर्मे चापि पितामह ॥
इच्छामीह त्वयाख्यातं विहितं यत् सुरर्षिभिः ॥
भीष्म उवाच
दैवं पूर्वाह्णिके कुर्याद् अपराह्णे तु पैतृकम् ॥
मङ्गलाचारसंपन्नः कृतशौचः प्रयत्नवान् ॥
मनुष्याणां तु मध्याह्ने प्रदद्याद् उपपत्तितः ॥
कालहीनं तु यद् दानं तं भागं रक्षसां विदुः ॥
लङ्घितं चावलीढं च कलिपूर्वं च यत् कृतम् ॥
रजस्वलाभिर् दृष्टं च तं भागं रक्षसां विदुः ॥
अवघुष्टं च यद् भुक्तम् अव्रतेन च भारत ॥
परामृष्टं शुना चैव तं भागं रक्षसां विदुः ॥

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
śrāddhakāle ca daive ca dharme cāpi pitāmaha ||
icchāmīha tvayākhyātaṃ vihitaṃ yat surarṣibhiḥ ||
bhīṣma uvāca
daivaṃ pūrvāhṇike kuryād aparāhṇe tu paitṛkam ||
maṅgalācārasaṃpannaḥ kṛtaśaucaḥ prayatnavān ||
manuṣyāṇāṃ tu madhyāhne pradadyād upapattitaḥ ||
kālahīnaṃ tu yad dānaṃ taṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥ ||
laṅghitaṃ cāvalīḍhaṃ ca kalipūrvaṃ ca yat kṛtam ||
rajasvalābhir dṛṣṭaṃ ca taṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥ ||
avaghuṣṭaṃ ca yad bhuktam avratena ca bhārata ||
parāmṛṣṭaṃ śunā caiva taṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
श्राद्धकाले च दैवे चśrāddhakāle ca daive caво время шраддхи, и в божеском
धर्मे च अपि पितामहdharme ca api pitāmahaи в дхарме, о дед
इच्छामि इह त्वया आख्यातंicchāmi iha tvayā ākhyātaṃжелаю здесь тобою изъяснённое
विहितं यत् सुरर्षिभिःvihitaṃ yat surarṣibhiḥустановленное что божественными риши
दैवं पूर्वाह्णिके कुर्यात्daivaṃ pūrvāhṇike kuryātбожеское в первой половине дня да творит
अपराह्णे तु पैतृकम्aparāhṇe tu paitṛkamв послеполуденье же предкам
मङ्गलाचारसंपन्नःmaṅgalācārasaṃpannaḥблагим обрядом наделённый
कृतशौचः प्रयत्नवान्kṛtaśaucaḥ prayatnavānсовершивший очищение, усердный
मनुष्याणां तु मध्याह्नेmanuṣyāṇāṃ tu madhyāhneлюдям же в полдень
प्रदद्यात् उपपत्तितःpradadyāt upapattitaḥда подаёт как подобает
कालहीनं तु यत् दानंkālahīnaṃ tu yat dānaṃнесвоевременный же какой дар
तं भागं रक्षसां विदुःtaṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥту долю ракшасов знают
लङ्घितं च अवलीढं चlaṅghitaṃ ca avalīḍhaṃ caперешагнутое и облизанное
कलिपूर्वं च यत् कृतम्kalipūrvaṃ ca yat kṛtamи со ссорою что сделано
रजस्वलाभिः दृष्टं चrajasvalābhiḥ dṛṣṭaṃ caмесячными жёнами виденное
तं भागं रक्षसां विदुःtaṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥту долю ракшасов знают
अवघुष्टं च यत् भुक्तम्avaghuṣṭaṃ ca yat bhuktamоглашённое (бранью) что съедено
अव्रतेन च भारतavratena ca bhārataи необетным, о Бхарата
परामृष्टं शुना च एवparāmṛṣṭaṃ śunā ca evaтронутое псом
तं भागं रक्षसां विदुःtaṃ bhāgaṃ rakṣasāṃ viduḥту долю ракшасов знают
Литературный перевод

Юдхиштхира сказал: «Во время шраддхи, и в божеском обряде, и в дхарме, о дед, желаю здесь тобою изъяснённое услышать, — установленное что божественными риши». Бхишма сказал: «Божеское в первой половине дня да творит, в послеполуденье же — предкам, благим обрядом наделённый, совершивший очищение, усердный. Людям же в полдень да подаёт, как подобает. Несвоевременный же какой дар — ту долю ракшасов знают. Перешагнутое, и облизанное, и со ссорою что сделано, месячными жёнами виденное — ту долю ракшасов знают. Оглашённое бранью что съедено, и необетным, о Бхарата, тронутое псом — ту долю ракшасов знают».

Версия

03f4a89ef63e · опубликовано 20 июн. 2026 г., 20:55:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами