Махабхарата
Достойные и недостойные брахманы для шраддхи (часть 4)13.90.42-47
12453 / 15823
Махабхарата · 13.90.42-47
Деванагари

ऋषीणां समयं नित्यं ये चरन्ति युधिष्ठिर ॥
निश्चिताः सर्वधर्मज्ञास् तान् देवा ब्राह्मणान् विदुः ॥
स्वाध्यायनिष्ठा ऋषयो ज्ञाननिष्ठास् तथैव च ॥
तपोनिष्ठाश् च बोद्धव्याः कर्मनिष्ठाश् च भारत ॥
कव्यानि ज्ञाननिष्ठेभ्यः प्रतिष्ठाप्यानि भारत ॥
तत्र ये ब्राह्मणाः के चिन् न निन्दति हि ते वराः ॥
ये तु निन्दन्ति जल्पेषु न ताञ् श्राद्धेषु भोजयेत् ॥
ब्राह्मणा निन्दिता राजन् हन्युस् त्रिपुरुषं कुलम् ॥
वैखानसानां वचनम् ऋषीणां श्रूयते नृप ॥
दूराद् एव परीक्षेत ब्राह्मणान् वेदपारगान् ॥
प्रियान् वा यदि वा द्वेष्यांस् तेषु तच् छ्राद्धम् आवपेत् ॥
यः सहस्रं सहस्राणां भोजयेद् अनृचां नरः ॥
एकस् तान् मन्त्रवित् प्रीतः सर्वान् अर्हति भारत ॥

Транслитерация (IAST)

ṛṣīṇāṃ samayaṃ nityaṃ ye caranti yudhiṣṭhira ||
niścitāḥ sarvadharmajñās tān devā brāhmaṇān viduḥ ||
svādhyāyaniṣṭhā ṛṣayo jñānaniṣṭhās tathaiva ca ||
taponiṣṭhāś ca boddhavyāḥ karmaniṣṭhāś ca bhārata ||
kavyāni jñānaniṣṭhebhyaḥ pratiṣṭhāpyāni bhārata ||
tatra ye brāhmaṇāḥ ke cin na nindati hi te varāḥ ||
ye tu nindanti jalpeṣu na tāñ śrāddheṣu bhojayet ||
brāhmaṇā ninditā rājan hanyus tripuruṣaṃ kulam ||
vaikhānasānāṃ vacanam ṛṣīṇāṃ śrūyate nṛpa ||
dūrād eva parīkṣeta brāhmaṇān vedapāragān ||
priyān vā yadi vā dveṣyāṃs teṣu tac chrāddham āvapet ||
yaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃ bhojayed anṛcāṃ naraḥ ||
ekas tān mantravit prītaḥ sarvān arhati bhārata ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ऋषीणां समयं नित्यंṛṣīṇāṃ samayaṃ nityaṃриши уговор всегда
ये चरन्ति युधिष्ठिरye caranti yudhiṣṭhiraкоторые блюдут, о Юдхиштхира
निश्चिताः सर्वधर्मज्ञाःniścitāḥ sarvadharmajñāḥрешительные, все-дхармы-знатоки
तान् देवाः ब्राह्मणान् विदुःtān devāḥ brāhmaṇān viduḥтех боги брахманами знают
स्वाध्यायनिष्ठाः ऋषयःsvādhyāyaniṣṭhāḥ ṛṣayaḥв свадхьяе утверждённые риши
ज्ञाननिष्ठाः तथा एव चjñānaniṣṭhāḥ tathā eva caв знании утверждённые также
तपोनिष्ठाः च बोद्धव्याःtaponiṣṭhāḥ ca boddhavyāḥв подвиге утверждённые да знаются
कर्मनिष्ठाः च भारतkarmaniṣṭhāḥ ca bhārataи в действии утверждённые, о Бхарата
कव्यानि ज्ञाननिष्ठेभ्यःkavyāni jñānaniṣṭhebhyaḥкавья знание-утверждённым
प्रतिष्ठाप्यानि भारतpratiṣṭhāpyāni bhārataустанавливаемы, о Бхарата
तत्र ये ब्राह्मणाः के चित्tatra ye brāhmaṇāḥ ke citтам которые брахманы некие
न निन्दति हि ते वराःna nindati hi te varāḥне хулят, ведь они — лучшие
ये तु निन्दन्ति जल्पेषुye tu nindanti jalpeṣuкоторые же хулят в болтовне
न तान् श्राद्धेषु भोजयेत्na tān śrāddheṣu bhojayetне тех на шраддхах да кормит
ब्राह्मणाः निन्दिताः राजन्brāhmaṇāḥ ninditāḥ rājanбрахманы похуленные, о царь
हन्युः त्रिपुरुषं कुलम्hanyuḥ tripuruṣaṃ kulamпогубят трёхпоколенный род
वैखानसानां वचनम्vaikhānasānāṃ vacanamВайкханасов слово
ऋषीणां श्रूयते नृपṛṣīṇāṃ śrūyate nṛpaриши слышится, о царь
दूरात् एव परीक्षेतdūrāt eva parīkṣetaиздалека же да испытывает
ब्राह्मणान् वेदपारगान्brāhmaṇān vedapāragānбрахманов, Веду переплывших
यः सहस्रं सहस्राणांyaḥ sahasraṃ sahasrāṇāṃкто тысячу тысяч
भोजयेत् अनृचां नरःbhojayet anṛcāṃ naraḥнакормил бы не-знатоков, человек
एकः तान् मन्त्रवित् प्रीतःekaḥ tān mantravit prītaḥодин, мантру знающий, довольный
सर्वान् अर्हति भारतsarvān arhati bhārataвсех стоит, о Бхарата
Литературный перевод

«Риши уговор всегда которые блюдут, о Юдхиштхира, решительные, все-дхармы-знатоки, — тех боги брахманами знают. В свадхьяе утверждённые риши, в знании утверждённые также, в подвиге утверждённые да знаются, и в действии утверждённые, о Бхарата. Кавья знание-утверждённым устанавливаемы, о Бхарата; там которые брахманы некие не хулят — ведь они лучшие. Которые же хулят в болтовне — не тех на шраддхах да кормит; брахманы похуленные, о царь, погубят трёхпоколенный род. Вайкханасов слово, риши, слышится, о царь: издалека же да испытывает брахманов, Веду переплывших. Кто тысячу тысяч накормил бы не-знатоков, человек, — один, мантру знающий, довольный, всех стоит, о Бхарата».

Версия

f9448b30a2dc · опубликовано 21 июн. 2026 г., 02:25:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами