Махабхарата
Происхождение шраддхи (Ними) и запретные снеди (часть 5)13.91.1-6
12454 / 15823
Linux
Листать
Махабхарата · 13.91.1-6

Бхишма

Деванагари

युधिष्ठिर उवाच
के संल्पितं श्राद्धं स्मिन् काले किम् त्मकम्
भृग्वङ्गिके काले मुनिना रे वा
कानि श्राद्धेषु र्ज्यानि था मूलानि
धान्यजातिश् का र्ज्या तन् मे ब्रूहि पिता
भीष्म उवाच
था श्राद्धं संप्रवृत्तं स्मिन् काले यद् त्मकम्
ये संल्पितं चै तन् मे शृणु नाधि
स्वायंभुवो ऽत्रिः कौव्य र्षिः प्रतावान्
स्य वंशे हारा त्तात्रे ति स्मृतः
त्तात्रेस्य पुत्रो ऽभून् निमिर् ना पोनः
निमेश् चाप्य् वत् पुत्रः श्रीमान् ना श्रिया वृतः
पूर्णे र्षस्रान्ते कृत्वा दुष्करं पः
कार्मरीतात्मा निनं मुपातः

Транслитерация (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
kena saṃkalpitaṃ śrāddhaṃ kasmin kāle kim ātmakam ||
bhṛgvaṅgirasake le muni katareṇa ||
ni śrāddheṣu varjyāni tathā laphani ca ||
dhānyatiś ca varjyā tan me brūhi pimaha ||
bhīṣma uvāca
yathā śrāddhaṃ saṃpravṛttaṃ yasmin kāle yad ātmakam ||
yena saṃkalpitaṃ caiva tan me śṛṇu jadhipa ||
svāyaṃbhuvo 'triḥ kauravya paramarṣiḥ prapavān ||
tasya vaṃśe maja dattātreya iti smṛtaḥ ||
dattātreyasya putro 'bhūn nimir nāma tapodhanaḥ ||
nimeś cāpy abhavat putraḥ śrīn nāma śri vṛtaḥ ||
rṇe varṣasahasrānte sa kṛtvā duṣkaraṃ tapaḥ ||
ladharmapatmā nidhanaṃ samugataḥ ||

Ануштубх · 8+8+8+8 · ×6

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
केन संकल्पितं श्राद्धंkena saṃkalpitaṃ śrāddhaṃкем установлена шраддха
कस्मिन् काले किम् आत्मकम्kasmin kāle kim ātmakamв какое время, какой природы
भृग्वङ्गिरसके कालेbhṛgvaṅgirasake kāleв Бхригу-Ангираса время
मुनिना कतरेण वाmuninā katareṇa vāкоторым мудрецом ли
कानि श्राद्धेषु वर्ज्यानिkāni śrāddheṣu varjyāniчто в шраддхах избегаемо
तथा मूलफलानि चtathā mūlaphalāni caи корни-плоды
धान्यजातिः च का वर्ज्याdhānyajātiḥ ca kā varjyāи зёрен род какой избегаем
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaто мне скажи, о дед
यथा श्राद्धं संप्रवृत्तंyathā śrāddhaṃ saṃpravṛttaṃкак шраддха возникла
यस्मिन् काले यत् आत्मकम्yasmin kāle yat ātmakamв какое время, какой природы
येन संकल्पितं च एवyena saṃkalpitaṃ ca evaкем установлена
तत् मे शृणु जनाधिपtat me śṛṇu janādhipaто у меня слушай, о владыка людей
स्वायंभुवः अत्रिः कौरव्यsvāyaṃbhuvaḥ atriḥ kauravyaСамосущего (потомок) Атри, о Каурава
परमर्षिः प्रतापवान्paramarṣiḥ pratāpavānвысший риши, доблестный
तस्य वंशे महाराजtasya vaṃśe mahārājaв его роду, о великий царь
दत्तात्रेयः इति स्मृतःdattātreyaḥ iti smṛtaḥДаттатрея, так помянут
दत्तात्रेयस्य पुत्रः अभूत्dattātreyasya putraḥ abhūtДаттатреи сын был
निमिः नाम तपोधनःnimiḥ nāma tapodhanaḥНими по имени, подвигом богатый
निमेः च अपि अभवत् पुत्रःnimeḥ ca api abhavat putraḥНими же был сын
श्रीमान् नाम श्रिया वृतःśrīmān nāma śriyā vṛtaḥШриман по имени, благостью облечённый
पूर्णे वर्षसहस्रान्तेpūrṇe varṣasahasrānteпо исполнении тысячи лет
स कृत्वा दुष्करं तपःsa kṛtvā duṣkaraṃ tapaḥон, свершив труднейший подвиг
कालधर्मपरीतात्माkāladharmaparītātmāВремени-законом объятый
निधनं समुपागतःnidhanaṃ samupāgataḥкончины достиг
Литературный перевод

Юдхиштхира сказал: «Кем установлена шраддха, в какое время, какой природы, в Бхригу-Ангираса время, которым мудрецом ли? Что в шраддхах избегаемо, и корни-плоды, и зёрен род какой избегаем, — то мне скажи, о дед». Бхишма сказал: «Как шраддха возникла, в какое время, какой природы, кем установлена, — то у меня слушай, о владыка людей. Самосущего потомок Атри, о Каурава, высший риши, доблестный; в его роду, о великий царь, Даттатрея, так помянут. Даттатреи сын был Ними по имени, подвигом богатый; Ними же был сын Шриман по имени, благостью облечённый. По исполнении тысячи лет он, свершив труднейший подвиг, Времени-законом объятый, кончины достиг».

Версия

ee80a47c7319 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 02:30:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами