Махабхарата
Старшие и младшие братья; высшее место матери и учителя13.108.16-19
12583 / 15823
Махабхарата · 13.108.16-19
Деванагари

ज्येष्ठो भ्राता पितृसमो मृते पितरि भारत ॥
स ह्य् एषां वृत्तिदाता स्यात् स चैतान् परिपालयेत् ॥
कनिष्ठास् तं नमस्येरन् सर्वे छन्दानुवर्तिनः ॥
तम् एव चोपजीवेरन् यथैव पितरं तथा ॥
शरीरम् एतौ सृजतः पिता माता च भारत ॥
आचार्यशास्ता या जातिः सा सत्या साजरामरा ॥
ज्येष्ठा मातृसमा चापि भगिनी भरतर्षभ ॥
भ्रातुर् भार्या च तद्वत् स्याद् यस्या बाल्ये स्तनं पिबेत् ॥

Транслитерация (IAST)

jyeṣṭho bhrātā pitṛsamo mṛte pitari bhārata ||
sa hy eṣāṃ vṛttidātā syāt sa caitān paripālayet ||
kaniṣṭhās taṃ namasyeran sarve chandānuvartinaḥ ||
tam eva copajīveran yathaiva pitaraṃ tathā ||
śarīram etau sṛjataḥ pitā mātā ca bhārata ||
ācāryaśāstā yā jātiḥ sā satyā sājarāmarā ||
jyeṣṭhā mātṛsamā cāpi bhaginī bharatarṣabha ||
bhrātur bhāryā ca tadvat syād yasyā bālye stanaṃ pibet ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ज्येष्ठः भ्राता पितृसमःjyeṣṭhaḥ bhrātā pitṛsamaḥстарший брат отцу равен
मृते पितरि भारतmṛte pitari bhārataкогда умер отец, о Бхарата
स हि एषां वृत्तिदाता स्यात्sa hi eṣāṃ vṛttidātā syātон ведь их пропитания податель да будет
स च एतान् परिपालयेत्sa ca etān paripālayetон и их да оберегает
कनिष्ठाः तं नमस्येरन्kaniṣṭhāḥ taṃ namasyeranмладшие ему да кланяются
सर्वे छन्दानुवर्तिनःsarve chandānuvartinaḥвсе, воле его следующие
तम् एव च उपजीवेरन्tam eva ca upajīveranим же да живут
यथा एव पितरं तथाyathā eva pitaraṃ tathāкак отцом, так
शरीरम् एतौ सृजतःśarīram etau sṛjataḥтело эти двое творят
पिता माता च भारतpitā mātā ca bhārataотец и мать, о Бхарата
आचार्यशास्ता या जातिःācāryaśāstā yā jātiḥучителем наставленное какое рождение
सा सत्या सा अजरामराsā satyā sā ajarāmarāоно истинно, оно нестареющее-бессмертное
ज्येष्ठा मातृसमा च अपिjyeṣṭhā mātṛsamā ca apiстаршая, матери равна
भगिनी भरतर्षभbhaginī bharatarṣabhaсестра, о бык Бхаратов
भ्रातुः भार्या च तद्वत् स्यात्bhrātuḥ bhāryā ca tadvat syātбрата жена так же да будет
यस्याः बाल्ये स्तनं पिबेत्yasyāḥ bālye stanaṃ pibetчьей в детстве грудь сосал
Литературный перевод

«Старший брат отцу равен, когда умер отец, о Бхарата; он ведь их пропитания податель да будет, он и их да оберегает. Младшие ему да кланяются, все, воле его следующие; им же да живут, как отцом, так. Тело эти двое творят — отец и мать, о Бхарата; учителем наставленное какое рождение, оно истинно, оно нестареющее-бессмертное. Старшая, матери равна, сестра, о бык Бхаратов; брата жена так же да будет, чьей в детстве грудь сосал».

Версия

ca419814f8b4 · опубликовано 21 июн. 2026 г., 03:55:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами