Махабхарата
Варна — по поведению, не по рождению: восхождение и падение среди варн (часть 1)13.131.16-22
12716 / 15823
Linux
Листать
Махабхарата · 13.131.16-22

Махешвара

Деванагари

दं चैवारं देवि ब्रह्मणा मुदीरितम्
ध्यात्मं नैष्ठिकं द्भिर् र्मकामैर् निषेव्यते
ग्रान्नं र्हितं देवि णान्नं श्राद्धसूकम्
घुष्टान्नं नै भोक्तव्यं शूद्रान्नं नै र्हि चित्
शूद्रान्नं र्हितं देवि देदेवैर् हात्मभिः
पितामुखोत्सृष्टं प्रमाणम् ति मे तिः
शूद्रान्नेनाशेषे रे यो म्रिये वै
हिताग्निस् था ज्वा शूद्रतिभाग् वेत्
ते शूद्रान्नशेषे ब्रह्मस्थानाद् पाकृतः
ब्राह्मणः शूद्रताम् ति नास्ति त्र विचाणा
स्यान्नेनाशेषे रे यो म्रिये वै
तां तां योनिं व्रजेद् विप्रो स्यान्नम् जीति
ब्राह्मत्वं शुभं प्राप्य दुर्लभं यो ऽन्यते
भोज्यान्नानि चाश्नाति द्वित्वात् ते वै

Транслитерация (IAST)

idaṃ caiparaṃ devi brahmaṇā samuritam ||
adhyātmaṃ naiṣṭhikaṃ sadbhir dharmamair niṣevyate ||
ugrānnaṃ garhitaṃ devi gaṇānnaṃ śrāddhatakam ||
ghuṣṭānnaṃ naiva bhoktavyaṃ śūdrānnaṃ naiva karhi cit ||
śūdrānnaṃ garhitaṃ devi devadevair matmabhiḥ ||
pimahamukhotsṛṣṭaṃ praṇam iti me matiḥ ||
śūdrānnevaśeṣeṇa jaṭhare yo mriyeta vai ||
āhignis tathā yajvā sa śūdragatibhāg bhavet ||
tena śūdrānnaśeṣeṇa brahmasthād akṛtaḥ ||
brāhmaṇaḥ śūdram eti sti tatra viraṇā ||
yasyānnevaśeṣeṇa jaṭhare yo mriyeta vai ||
tāṃ tāṃ yoniṃ vrajed vipro yasyānnam upavati ||
brāhmaṇatvaṃ śubhaṃ prāpya durlabhaṃ yo 'vamanyate ||
abhojyānnāni śnāti sa dvijatvāt pateta vai ||

Ануштубх · патхья · 8+8+8+8 · ×7

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
इदं च एव अपरं देविidaṃ ca eva aparaṃ deviэто же иное, богиня
ब्रह्मणा समुदीरितम्brahmaṇā samudīritamБрахмою возвещённое
अध्यात्मं नैष्ठिकं सद्भिःadhyātmaṃ naiṣṭhikaṃ sadbhiḥоб Адхьятме, твёрдое, добрыми
धर्मकामैः निषेव्यतेdharmakāmaiḥ niṣevyateдхармы желающими соблюдаемо
उग्रान्नं गर्हितं देविugrānnaṃ garhitaṃ deviугра-пища порицаема, богиня
गणान्नं श्राद्धसूतकम्gaṇānnaṃ śrāddhasūtakamгана-пища, шраддха-сутака
घुष्टान्नं न एव भोक्तव्यंghuṣṭānnaṃ na eva bhoktavyaṃобъявленная на продажу пища да не едома
शूद्रान्नं न एव कर्हि चित्śūdrānnaṃ na eva karhi citшудры-пища же никогда
शूद्रान्नं गर्हितं देविśūdrānnaṃ garhitaṃ deviшудры-пища порицаема, богиня
देवदेवैः महात्मभिःdevadevaiḥ mahātmabhiḥбогов-богами, великими душою
पितामहमुख-उत्सृष्टंpitāmahamukha-utsṛṣṭaṃиз Прародителя уст изошедшее
प्रमाणम् इति मे मतिःpramāṇam iti me matiḥсвидетельство, таково моё мнение
शूद्रान्नेन अवशेषेणśūdrānnena avaśeṣeṇaшудры-пищею, оставшеюся
जठरे यः म्रियेत वैjaṭhare yaḥ mriyeta vaiв животе кто умер бы
आहिताग्निः तथा यज्वाāhitāgniḥ tathā yajvāогни возжёгший, жертвователь
स शूद्रगतिभाक् भवेत्sa śūdragatibhāk bhavetон шудры-участи причастен бывает
तेन शूद्रान्नशेषेणtena śūdrānnaśeṣeṇaтою шудры-пищи остатком
ब्रह्मस्थानात् अपाकृतःbrahmasthānāt apākṛtaḥот Брахман-места отброшенный
ब्राह्मणः शूद्रताम् एतिbrāhmaṇaḥ śūdratām etiбрахман к шудринству идёт
न अस्ति तत्र विचारणाna asti tatra vicāraṇāнет тут сомнения
यस्य अन्नेन अवशेषेणyasya annena avaśeṣeṇaчьею пищею, оставшеюся
जठरे यः म्रियेत वैjaṭhare yaḥ mriyeta vaiв животе кто умер бы
तां तां योनिं व्रजेत् विप्रःtāṃ tāṃ yoniṃ vrajet vipraḥв то-то лоно идёт брахман
यस्य अन्नम् उपजीवतिyasya annam upajīvatiчьею пищею живёт
ब्राह्मणत्वं शुभं प्राप्यbrāhmaṇatvaṃ śubhaṃ prāpyaбрахманство благое обретя
दुर्लभं यः अवमन्यतेdurlabhaṃ yaḥ avamanyateтруднодостижимое кто презирает
अभोज्यान्नानि च अश्नातिabhojyānnāni ca aśnātiнесъедобную пищу и ест
स द्विजत्वात् पतेत वैsa dvijatvāt pateta vaiон от дваждырождённости падает
Литературный перевод

«Это же иное, богиня, Брахмою возвещённое, об Адхьятме, твёрдое, добрыми, дхармы желающими, соблюдаемо: угра-пища порицаема, богиня, гана-пища, шраддха-сутака, объявленная на продажу пища да не едома, шудры-пища же никогда. Шудры-пища порицаема, богиня, богов-богами, великими душою; из Прародителя уст изошедшее — свидетельство, таково моё мнение. Шудры-пищею, оставшеюся, в животе кто умер бы, — огни возжёгший, жертвователь, он шудры-участи причастен бывает. Тою шудры-пищи остатком от Брахман-места отброшенный, брахман к шудринству идёт, нет тут сомнения. Чьею пищею, оставшеюся, в животе кто умер бы, — в то-то лоно идёт брахман, чьею пищею живёт. Брахманство благое обретя, труднодостижимое, кто презирает и несъедобную пищу ест, — он от дваждырождённости падает».

Версия

b9d8f675569a · опубликовано 22 июн. 2026 г., 05:50:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами