Махабхарата
Наставление царя о правлении (продолжение)15.10.1-4
15488 / 15823
Махабхарата · 15.10.1-4
Деванагари

धृतराष्ट्र उवाच
व्यवहाराश् च ते तात नित्यम् आप्तैर् अधिष्ठिताः ॥
योज्यास् तुष्टैर् हितै राजन् नित्यं चारैर् अनुष्ठिताः ॥
परिमाणं विदित्वा च दण्डं दण्ड्येषु भारत ॥
प्रणयेयुर् यथान्यायं पुरुषास् ते युधिष्ठिर ॥
आदानरुचयश् चैव परदाराभिमर्शकाः ॥
उग्रदण्डप्रधानाश् च मिथ्या व्याहारिणस् तथा ॥
आक्रोष्टारश् च लुब्धाश् च हन्तारः साहसप्रियाः ॥
सभाविहारभेत्तारो वर्णानां च प्रदूषकाः ॥
हिरण्यदण्ड्या वध्याश् च कर्तव्या देशकालतः ॥

Транслитерация (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
vyavahārāś ca te tāta nityam āptair adhiṣṭhitāḥ ||
yojyās tuṣṭair hitai rājan nityaṃ cārair anuṣṭhitāḥ ||
parimāṇaṃ viditvā ca daṇḍaṃ daṇḍyeṣu bhārata ||
praṇayeyur yathānyāyaṃ puruṣās te yudhiṣṭhira ||
ādānarucayaś caiva paradārābhimarśakāḥ ||
ugradaṇḍapradhānāś ca mithyā vyāhāriṇas tathā ||
ākroṣṭāraś ca lubdhāś ca hantāraḥ sāhasapriyāḥ ||
sabhāvihārabhettāro varṇānāṃ ca pradūṣakāḥ ||
hiraṇyadaṇḍyā vadhyāś ca kartavyā deśakālataḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
व्यवहाराः च तेvyavahārāḥ ca teи судебные дела твои
तातtātaдитя
नित्यम्nityamвсегда
आप्तैः अधिष्ठिताःāptaiḥ adhiṣṭhitāḥпод надзором надёжных
योज्याःyojyāḥда поручаются
तुष्टैः हितैःtuṣṭaiḥ hitaiḥдовольными и преданными
राजन्rājanо царь
नित्यम् चारैः अनुष्ठिताःnityam cāraiḥ anuṣṭhitāḥвсегда проверяемые лазутчиками
परिमाणम् विदित्वाparimāṇam viditvāустановив меру
च दण्डम्ca daṇḍamи наказание
दण्ड्येषुdaṇḍyeṣuна виновных
भारतbhārataо Бхарата
प्रणयेयुःpraṇayeyuḥда налагают
यथान्यायम्yathānyāyamпо закону
पुरुषाः तेpuruṣāḥ teтвои люди
युधिष्ठिरyudhiṣṭhiraо Юдхиштхира
आदानरुचयः चैवādānarucayaḥ caivaи охочие до взяток
परदाराभिमर्शकाःparadārābhimarśakāḥпосягающие на чужих жён
उग्रदण्डप्रधानाः चugradaṇḍapradhānāḥ caи чинящие жестокое насилие
मिथ्या व्याहारिणः तथाmithyā vyāhāriṇaḥ tathāа также лжецы
आक्रोष्टारः चākroṣṭāraḥ caи поносители
लुब्धाः चlubdhāḥ caи алчные
हन्तारःhantāraḥубийцы
साहसप्रियाःsāhasapriyāḥлюбители буйства
सभाविहारभेत्तारःsabhāvihārabhettāraḥнарушители собраний и празднеств
वर्णानाम् च प्रदूषकाःvarṇānām ca pradūṣakāḥи осквернители варн
हिरण्यदण्ड्याःhiraṇyadaṇḍyāḥподлежащие денежной пене
वध्याः चvadhyāḥ caи подлежащие казни
कर्तव्याःkartavyāḥда будут караемы
देशकालतःdeśakālataḥсмотря по месту и времени
Литературный перевод

Дхритараштра сказал: И судебные дела твои, дитя, да поручаются всегда надёжным надзирателям — людям довольным и преданным, о царь, и постоянно проверяемым через лазутчиков. Установив меру вины и наказания виновным, о Бхарата, твои люди да налагают кару по закону, о Юдхиштхира. Охочие до взяток, посягающие на чужих жён, чинящие жестокое насилие, лжецы, поносители, алчные, убийцы, любители буйства, нарушители собраний и празднеств, осквернители варн — все они, смотря по месту и времени, да будут караемы денежной пенею или казнью.

Версия

93b85217deaa · опубликовано 20 июн. 2026 г., 21:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами