Махабхарата
Наставление царя о правлении (продолжение)15.10.5-8
15489 / 15823
Махабхарата · 15.10.5-8
Деванагари

प्रातर् एव हि पश्येथा ये कुर्युर् व्ययकर्म ते ॥
अलंकारम् अथो भोज्यम् अत ऊर्ध्वं समाचरेः ॥
पश्येथाश् च ततो योधान् सदा त्वं परिहर्षयन् ॥
दूतानां च चराणां च प्रदोषस् ते सदा भवेत् ॥
सदा चापररात्रं ते भवेत् कार्यार्थनिर्णये ॥
मध्यरात्रे विहारस् ते मध्याह्ने च सदा भवेत् ॥
सर्वे त्व् आत्ययिकाः कालाः कार्याणां भरतर्षभ ॥
तथैवालंकृतः काले तिष्ठेथा भूरिदक्षिणः ॥
चक्रवत् कर्मणां तात पर्यायो ह्य् एष नित्यशः ॥

Транслитерация (IAST)

prātar eva hi paśyethā ye kuryur vyayakarma te ||
alaṃkāram atho bhojyam ata ūrdhvaṃ samācareḥ ||
paśyethāś ca tato yodhān sadā tvaṃ pariharṣayan ||
dūtānāṃ ca carāṇāṃ ca pradoṣas te sadā bhavet ||
sadā cāpararātraṃ te bhavet kāryārthanirṇaye ||
madhyarātre vihāras te madhyāhne ca sadā bhavet ||
sarve tv ātyayikāḥ kālāḥ kāryāṇāṃ bharatarṣabha ||
tathaivālaṃkṛtaḥ kāle tiṣṭhethā bhūridakṣiṇaḥ ||
cakravat karmaṇāṃ tāta paryāyo hy eṣa nityaśaḥ ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
प्रातः एव हिprātaḥ eva hiс самого утра
पश्येथाःpaśyethāḥосматривай
ये कुर्युः व्ययकर्म तेye kuryuḥ vyayakarma teтех, кто ведает расходами
अलंकारम्alaṃkāramубранство; наряд
अथो भोज्यम्atho bhojyamзатем пищу
अतः ऊर्ध्वम्ataḥ ūrdhvamпосле того
समाचरेःsamācareḥзаймись
पश्येथाः च ततःpaśyethāḥ ca tataḥзатем осматривай
योधान्yodhānвоинов
सदा त्वम्sadā tvamвсегда ты
परिहर्षयन्pariharṣayanободряя
दूतानाम् च चराणाम् चdūtānām ca carāṇām caпослов и лазутчиков
प्रदोषः ते सदा भवेत्pradoṣaḥ te sadā bhavetранний вечер у тебя да будет для них
सदा च अपररात्रम् तेsadā ca apararātram teи поздняя ночь у тебя
भवेत् कार्यार्थनिर्णयेbhavet kāryārthanirṇayeда будет для решения дел
मध्यरात्रेmadhyarātreв полночь
विहारः तेvihāraḥ teотдых твой
मध्याह्ने चmadhyāhne caи в полдень
सदा भवेत्sadā bhavetвсегда да будет
सर्वे तु आत्ययिकाः कालाःsarve tu ātyayikāḥ kālāḥно все сроки уступают срочности
कार्याणाम्kāryāṇāmдел
भरतर्षभbharatarṣabhaо бык Бхаратов
तथा एव अलंकृतःtathā eva alaṃkṛtaḥравно и нарядным
कालेkāleв урочное время
तिष्ठेथाःtiṣṭhethāḥявляйся
भूरिदक्षिणःbhūridakṣiṇaḥщедрый на дары
चक्रवत्cakravatкак колесо
कर्मणाम्karmaṇāmдел
पर्यायः हि एषःparyāyaḥ hi eṣaḥведь это чередование
नित्यशःnityaśaḥпостоянное
Литературный перевод

С самого утра осматривай тех, кто ведает расходами; затем займись убранством, а после того — трапезой. Потом осматривай воинов, всегда ободряя их; ранний вечер у тебя да будет для послов и лазутчиков. Поздняя ночь да будет у тебя для решения дел, полночь — для отдыха, и полдень — также. Но все эти сроки уступают срочности дел, о бык Бхаратов; равно и в урочное время являйся нарядным и щедрым на дары. Ведь это чередование дел кружится постоянно, словно колесо.

Версия

59b77a25e0cf · опубликовано 20 июн. 2026 г., 21:15:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами