Sanat-kumāra
वर्मास्त्राभ्यामस्त्रमुक्तं शेषार्णैर्व्यापकं पुनः ॥ हृदये जठरे नाभौ जठरे गुह्यदेशतः
दक्षपादे वामपादे सक्थ्नि जानुनि जंघयोः ॥ विन्यसेद्बीजदशकं प्रणवद्वयमध्यगम्
ताराद्यानथ शेषार्णान्मस्तके च ललाटके ॥ भ्रुवोः श्रुत्योस्तथैवाक्ष्णोर्नसि वक्त्रे गलेंऽसके
सर्वमन्त्रेण सर्वांगे कृत्वा व्यापकमादृतः ॥ सर्वेष्टसिद्धये ध्यायेत्कार्तवीर्यं जनेश्वरम्
उद्यद्रर्कसहस्राभं सर्वभूपतिवन्दितम् ॥ दोर्भिः पञ्चाशता दक्षैर्बाणान्वामैर्धनूंषि च
दधतं स्वर्णमालाढ्यं रक्तवस्त्रसमावृतम् ॥ चक्रावतारं श्रीविष्णोर्ध्यायेदर्जुनभूपतिम्
लक्षमेकं जपेन्मन्त्रं दशांशं जुहुयात्तिलैः ॥ सतण्डुलैः पायसेन विष्णुपीठे यजत्तुतम्
षट्कोणेषु षडंगानि ततो दिक्षु विविक्षु च ॥ चौरमदविभञ्जनं मारीमदविभंजनम्
अरिमदविभंजनं दैत्यमदविभंजनम् ॥ दुष्टनाशं दुःखनाशं दुरितापद्विनाशकम्
दिक्ष्वष्टशक्तयः पूज्याः प्राच्यादिष्वसितप्रभाः ॥ क्षेमंकरी वश्यकरी श्रीकरी च यशस्करी
आयुः करी तथा प्रज्ञाकरी विद्याकरी पुनः ॥ धनकर्यष्टमी पश्चाल्लोकेशा अस्त्रसंयुताः
एवं संसाधितो मंत्रः प्रयोगार्हः प्रजायते ॥ कार्तवीर्यार्जुनस्याथ पूजायंत्रमिहोच्यते
varmāstrābhyāmastramuktaṃ śeṣārṇairvyāpakaṃ punaḥ || hṛdaye jaṭhare nābhau jaṭhare guhyadeśataḥ
dakṣapāde vāmapāde sakthni jānuni jaṃghayoḥ || vinyasedbījadaśakaṃ praṇavadvayamadhyagam
tārādyānatha śeṣārṇānmastake ca lalāṭake || bhruvoḥ śrutyostathaivākṣṇornasi vaktre galeṃ'sake
sarvamantreṇa sarvāṃge kṛtvā vyāpakamādṛtaḥ || sarveṣṭasiddhaye dhyāyetkārtavīryaṃ janeśvaram
udyadrarkasahasrābhaṃ sarvabhūpativanditam || dorbhiḥ pañcāśatā dakṣairbāṇānvāmairdhanūṃṣi ca
dadhataṃ svarṇamālāḍhyaṃ raktavastrasamāvṛtam || cakrāvatāraṃ śrīviṣṇordhyāyedarjunabhūpatim
lakṣamekaṃ japenmantraṃ daśāṃśaṃ juhuyāttilaiḥ || sataṇḍulaiḥ pāyasena viṣṇupīṭhe yajattutam
ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṃgāni tato dikṣu vivikṣu ca || cauramadavibhañjanaṃ mārīmadavibhaṃjanam
arimadavibhaṃjanaṃ daityamadavibhaṃjanam || duṣṭanāśaṃ duḥkhanāśaṃ duritāpadvināśakam
dikṣvaṣṭaśaktayaḥ pūjyāḥ prācyādiṣvasitaprabhāḥ || kṣemaṃkarī vaśyakarī śrīkarī ca yaśaskarī
āyuḥ karī tathā prajñākarī vidyākarī punaḥ || dhanakaryaṣṭamī paścāllokeśā astrasaṃyutāḥ
evaṃ saṃsādhito maṃtraḥ prayogārhaḥ prajāyate || kārtavīryārjunasyātha pūjāyaṃtramihocyate
«...«варма» и «астра» — так названо «астра»; оставшимися слогами — снова охватывающее. На сердце, на чреве, на пупке, на чреве, на тайном месте, на правой ноге, на левой ноге, на бедре, на колене, на голенях да возложит он десять слогов-семян, стоящих между двумя пранавами; затем оставшиеся слоги, начинающиеся с пранавы, — на темени, на лбу, на бровях, на ушах, на глазах, на носу, на лице, на горле и плече. Сделав всею мантрой охватывающее на всём теле, почтительный, ради достижения всего желанного да созерцает он Картавирью, владыку людей: с сиянием тысячи восходящих солнц, чтимого всеми царями, держащего пятьюстами рук — правыми стрелы, левыми луки, богатого золотыми венками, облечённого в красную одежду. Да созерцает он царя Арджуну, нисхождение диска благословенного Вишну. Сто тысяч раз да повторит мантру и десятою частью того да совершит возлияние сезамом с рисом и молочною кашей; на престоле Вишну да почтит его. В шести углах — шесть членов, затем по сторонам и промежуточным сторонам: «сокрушителя дерзости воров», «сокрушителя дерзости мора», «сокрушителя дерзости врагов», «сокрушителя дерзости дайтьев», «истребителя злых», «истребителя страдания», «истребителя греха и беды». По сторонам должны быть почтены восемь сил, на востоке и прочих, тёмные сиянием: Кшемамкари, Вашьякари, Шрикари, Яшаскари, дающая жизни, Праджнякари, Видьякари и восьмая Дханакари; затем хранители мира с оружием. Достигнутая так мантра становится годной к применениям».
cc3009a919be · опубликовано 5 сент. 2026 г., 11:42:09 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Тысяча рук изображена как пятьсот пар: правыми он держит стрелы, левыми — луки. Не просто множество, а действие: пятьсот луков, натянутых разом. Из легендарного числа сделан живой образ.
Его имена все построены по одному ладу: сокрушитель дерзости воров, мора, врагов, дайтьев. Слово «мада» значит и надменность, и опьянение силой. Он назван не убийцей, а тем, кто сбивает спесь; и тем же оказался для него самого Парашурама.
Восемь сил вокруг — Кшемамкари, Вашьякари, Шрикари, Яшаскари: дающие покой, власть, богатство и славу. Это перечень того, чего ждут от царя. Мандала царя сложена из царских даров.