Sanātana
विषमेषु तथा विप्र मालतीगप्रियमित्यपि ॥ अजाया दानमप्युक्तं स्नात्वा नद्या विधानतः
अजाः पयस्विनीर्दद्याद्दरिद्राय कुटुंबिने ॥ भूयस्त्वनेन दानेन स लोके नैव जायते
यदीयं शनिना युक्ता सा महावारुणी स्मृता ॥ गंगायां यदि लभ्येत कोटिसूर्यग्रहाधिका
शुभयोगः शतर्क्षं च शनौ कामे मधौ सिते ॥ महामहेति विख्याता कुलकोटिविमुक्तिदा
राधशुक्लत्रयोदश्यां कामदेवव्रतं स्मृतम् ॥ तत्र गंधादिभिः कामं पूजयेदुपवासवान्
प्रतिमासं ततः पश्चात्त्रयोदश्यां सिते दले ॥ एवमेव व्रतं कार्यं वर्षांते गामलंकृताम्
दद्याद्विप्राय सत्कृत्य व्रतसांगत्वसिद्धये ॥ ज्येष्ठशुक्लत्रयोदश्यां दौर्भाग्यशमनं व्रतम्
तत्र स्नात्वा नदीतोये पूजयेच्छुचिदेशजम् ॥ श्वेतमंदारमर्कं वा करवीरं च रक्तकम्
निरीक्ष्य गगने सूर्यं प्रार्थयेन्मंत्रतस्तदा ॥ मंदारकरवीरार्का भवंतो भास्करांशजाः
पूजिता मम दौर्भाग्यं नाशयंतु नमोऽस्तु वः ॥ इत्थं योऽर्चयते भक्त्या वर्षे वर्षे द्रुमत्रयम्
नश्यते तस्य दौर्भाग्यं नात्र कार्या विचारणा ॥ शुचिशुक्लत्रयोदश्यामेकभक्तं समाचरेत्
viṣameṣu tathā vipra mālatīgapriyamityapi || ajāyā dānamapyuktaṃ snātvā nadyā vidhānataḥ
ajāḥ payasvinīrdadyāddaridrāya kuṭuṃbine || bhūyastvanena dānena sa loke naiva jāyate
yadīyaṃ śaninā yuktā sā mahāvāruṇī smṛtā || gaṃgāyāṃ yadi labhyeta koṭisūryagrahādhikā
śubhayogaḥ śatarkṣaṃ ca śanau kāme madhau site || mahāmaheti vikhyātā kulakoṭivimuktidā
rādhaśuklatrayodaśyāṃ kāmadevavrataṃ smṛtam || tatra gaṃdhādibhiḥ kāmaṃ pūjayedupavāsavān
pratimāsaṃ tataḥ paścāttrayodaśyāṃ site dale || evameva vrataṃ kāryaṃ varṣāṃte gāmalaṃkṛtām
dadyādviprāya satkṛtya vratasāṃgatvasiddhaye || jyeṣṭhaśuklatrayodaśyāṃ daurbhāgyaśamanaṃ vratam
tatra snātvā nadītoye pūjayecchucideśajam || śvetamaṃdāramarkaṃ vā karavīraṃ ca raktakam
nirīkṣya gagane sūryaṃ prārthayenmaṃtratastadā || maṃdārakaravīrārkā bhavaṃto bhāskarāṃśajāḥ
pūjitā mama daurbhāgyaṃ nāśayaṃtu namo'stu vaḥ || itthaṃ yo'rcayate bhaktyā varṣe varṣe drumatrayam
naśyate tasya daurbhāgyaṃ nātra kāryā vicāraṇā || śuciśuklatrayodaśyāmekabhaktaṃ samācaret
«…и Пятистрельного, о брахман, и любезного малати. Изложено и даяние козы: омывшись в реке, по уставу пусть даст дойных коз бедняку, семейному, — этим даянием он снова в мире не рождается. Если эта соединена с субботою, та помнится Махаваруни; а если случится в Ганге, то она превосходнее крора солнечных затмений. Благое схождение — Шатабхиша, суббота, при Каме, в светлой мадху — прославлено как Махамаха, дающее освобождение крору родов. В светлую трайодаши радхи помнится обет Камадевы: там постящийся пусть почитает Каму благовониями и прочим; и затем в каждом месяце, в трайодаши светлой половины, именно так должно совершать обет, а в конце года пусть даст брахману украшенную корову, почтив его, ради полноты обета. В светлую трайодаши джьештхи — обет, усмиряющий несчастье: там, омывшись в водах реки, пусть почтит выросшие в чистом месте белый мандара, арку или красный олеандр; и, воззрев на Солнце в небе, пусть умолит тогда мантрой: «О мандара, олеандр и арка, вы, рождённые от части Солнца, почтённые, да истребите моё несчастье; поклон да будет вам». Кто так с преданностью почитает год за годом три дерева, у того гибнет несчастье; раздумья здесь быть не должно. В светлую трайодаши шучи пусть совершит единократное вкушение…»
914201a16efd · опубликовано 5 сент. 2026 г., 22:46:23 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Три дерева — мандару, арку и олеандр — почитают как родню солнца: «вы, рождённые от части Солнца». Просят при этом не у светила, а у них, и в самый миг просьбы смотрят на небо; растения оказываются посредниками между просящим и тем, чья они часть.
Коз велено давать «бедняку, семейному». Оба слова стоят рядом не случайно: получатель назван не по учёности и не по сану, а по нужде и по числу ртов, которые он кормит.
Сила дня выведена из совпадений: суббота даёт Махаваруни, а суббота с Шатабхишей в светлой половине мадху — Махамаху. Чем реже сходятся приметы, тем шире обещание: от одного рода счёт доходит до крора.