Нарада-пурана
Описание возникновения Брахманды58.57-67
1548 / 1701
LinuxЛистать
Нарада-пурана · 58.57-67

Vasu

Деванагари

शब्दस्तु तामसाज्जज्ञे तस्मादाकाश एव च ॥ आकाशादभवत्स्पर्शस्तस्माद्वायुरभूत्सति
वायोरभूत्ततो रूपं तस्मात्तेजो व्यजायत ॥ तेजसस्तु रसस्तस्मादापः समभवन्सति
अद्भ्यो गंधः समुत्पन्नो गंधात्क्षितिरजायत ॥ चराचरस्य निष्ठा तु भूमावेव प्रदृश्यते
आकाशादिषु तत्वेषु एकद्वित्रिचतुर्गुणाः ॥ भूमौ पंच गुणाः प्रोक्ता विशेषस्तु ततः क्षितेः
कालमायांशलिंगेभ्य एतेभ्योंऽडमचेतनम् ॥ समभूच्चेतनं जातं दरेण विशता सति
तस्मादंडाद्विराड् जज्ञे सोऽशयिष्ट जलांतरे ॥ मुखादीन्यस्य जातानि विराजोऽवयवा अपि
वचनादेश्च सिद्ध्यर्थं सलिलस्थस्य भामिनि ॥ तस्य नाभ्यामभूत्पद्मं सहस्रार्कोरुदीधितिः
तस्मिन्स्वयंभूः समभूल्लोकानां प्रपितामहः ॥ तेन तप्त्वा तपस्तीव्रं पुंसोऽनुज्ञामवाप्य च
लोकाश्च लोकपालाश्च कल्पिता ब्रह्मणा सति ॥ कट्यादिभिरधः सप्त सप्तोर्द्धं जघनादिभिः
चतुर्दशभिरेभिस्तु लोकैर्ब्रह्मांडमीरितम् ॥ तस्मिन्ससर्ज भूतानि स्थावराणि चराणि च
ब्रह्मणो मनसो जाताश्वत्वारः सनकादयः ॥ देहाद्भावादयो देवि यैरिदं वर्द्धितं जगत्

Транслитерация (IAST)

śabdastu tāmasājjajñe tasmādākāśa eva ca || ākāśādabhavatsparśastasmādvāyurabhūtsati
vāyorabhūttato rūpaṃ tasmāttejo vyajāyata || tejasastu rasastasmādāpaḥ samabhavansati
adbhyo gaṃdhaḥ samutpanno gaṃdhātkṣitirajāyata || carācarasya niṣṭhā tu bhūmāveva pradṛśyate
ākāśādiṣu tatveṣu ekadvitricaturguṇāḥ || bhūmau paṃca guṇāḥ proktā viśeṣastu tataḥ kṣiteḥ
kālamāyāṃśaliṃgebhya etebhyoṃ'ḍamacetanam || samabhūccetanaṃ jātaṃ dareṇa viśatā sati
tasmādaṃḍādvirāḍ jajñe so'śayiṣṭa jalāṃtare || mukhādīnyasya jātāni virājo'vayavā api
vacanādeśca siddhyarthaṃ salilasthasya bhāmini || tasya nābhyāmabhūtpadmaṃ sahasrārkorudīdhitiḥ
tasminsvayaṃbhūḥ samabhūllokānāṃ prapitāmahaḥ || tena taptvā tapastīvraṃ puṃso'nujñāmavāpya ca
lokāśca lokapālāśca kalpitā brahmaṇā sati || kaṭyādibhiradhaḥ sapta saptorddhaṃ jaghanādibhiḥ
caturdaśabhirebhistu lokairbrahmāṃḍamīritam || tasminsasarja bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca
brahmaṇo manaso jātāśvatvāraḥ sanakādayaḥ || dehādbhāvādayo devi yairidaṃ varddhitaṃ jagat

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
शब्दस्तुśabdastuзвук же
तामसाज्जज्ञेtāmasājjajñeиз тамасы родился
तस्मादाकाशtasmādākāśaиз него пространство
एवevaименно
caи
आकाशादभवत्स्पर्शस्तस्माद्वायुरभूत्सतिākāśādabhavatsparśastasmādvāyurabhūtsatiиз пространства возникло касание, из него ветер, о благая
वायोरभूत्ततोvāyorabhūttatoиз ветра возник затем
रूपंrūpaṃобраз
तस्मात्तेजोtasmāttejoиз него свет
व्यजायतvyajāyataродился
तेजसस्तुtejasastuиз света же
रसस्तस्मादापःrasastasmādāpaḥвкус, из него воды
समभवन्सतिsamabhavansatiвозникли, о благая
अद्भ्योadbhyoиз вод
गंधःgaṃdhaḥзапах
समुत्पन्नोsamutpannoвозник
गंधात्क्षितिरजायतgaṃdhātkṣitirajāyataиз запаха земля родилась
चराचरस्यcarācarasyaдвижущегося и неподвижного
निष्ठाniṣṭhāопора
तुtuже
भूमावेवbhūmāvevaв земле именно
प्रदृश्यतेpradṛśyateусматривается
आकाशादिषुākāśādiṣuв пространстве и прочих
तत्वेषुtatveṣuсущностях
एकद्वित्रिचतुर्गुणाःekadvitricaturguṇāḥпо одному, двум, трём, четырём качества
भूमौbhūmauв земле
पंचpaṃcaпять
गुणाःguṇāḥкачеств
प्रोक्ताproktāназваны
विशेषस्तुviśeṣastuособенность же
ततःtataḥпотому
क्षितेःkṣiteḥземли
कालमायांशलिंगेभ्यkālamāyāṃśaliṃgebhyaиз времени, майи, частиц и признаков
एतेभ्योंऽडमचेतनम्etebhyoṃ'ḍamacetanamиз них яйцо бессознательное
समभूच्चेतनंsamabhūccetanaṃвозникло; сознательным
जातंjātaṃстало
दरेणdareṇaтем, кто раковину держит
विशताviśatāвошедшим
सतिsatiо благая
तस्मादंडाद्विराड्tasmādaṃḍādvirāḍиз того яйца Вирадж
जज्ञेjajñeродился
सोऽशयिष्टso'śayiṣṭaон возлежал
जलांतरेjalāṃtareв глуби вод
मुखादीन्यस्यmukhādīnyasyaуста и прочее его
जातानिjātāniродились
विराजोऽवयवाvirājo'vayavāВираджа члены
अपिapiи
वचनादेश्चvacanādeścaи речи ради
सिद्ध्यर्थंsiddhyarthaṃради осуществления
सलिलस्थस्यsalilasthasyaв водах пребывающего
भामिनिbhāminiо прекрасная
तस्यtasyaего
नाभ्यामभूत्पद्मंnābhyāmabhūtpadmaṃиз пупа возник лотос
सहस्रार्कोरुदीधितिःsahasrārkorudīdhitiḥтысячи солнц сиянием обильный
तस्मिन्स्वयंभूःtasminsvayaṃbhūḥв нём Самосущий
समभूल्लोकानांsamabhūllokānāṃявился, миров
प्रपितामहःprapitāmahaḥПрапрародитель
तेनtenaим
तप्त्वाtaptvāсовершив
तपस्तीव्रंtapastīvraṃподвиг суровый
पुंसोऽनुज्ञामवाप्यpuṃso'nujñāmavāpyaПуруши дозволение обретя
caи
लोकाश्चlokāścaи миры
लोकपालाश्चlokapālāścaи хранители миров
कल्पिताkalpitāустроены
ब्रह्मणाbrahmaṇāБрахмою
सतिsatiо благая
कट्यादिभिरधःkaṭyādibhiradhaḥиз бёдер и прочего внизу
सप्तsaptaсемь
सप्तोर्द्धंsaptorddhaṃсемь вверху
जघनादिभिःjaghanādibhiḥиз чресел и прочего
चतुर्दशभिरेभिस्तुcaturdaśabhirebhistuэтими четырнадцатью же
लोकैर्ब्रह्मांडमीरितम्lokairbrahmāṃḍamīritamмирами Брахманда названа
तस्मिन्ससर्जtasminsasarjaв ней сотворил
भूतानिbhūtāniсуществ
स्थावराणिsthāvarāṇiнеподвижных
चराणिcarāṇiдвижущихся
caи
ब्रह्मणोbrahmaṇoБрахмы
मनसोmanasoиз ума
जाताश्वत्वारःjātāśvatvāraḥродились четверо
सनकादयःsanakādayaḥСанака и прочие
देहाद्भावादयोdehādbhāvādayoиз тела — Бхава и прочие
देविdeviо богиня
यैरिदंyairidaṃкоторыми это
वर्द्धितंvarddhitaṃумножен
जगत्jagatмир
Литературный перевод

Звук родился из тамасы, а из него — пространство; из пространства возникло касание, из него — ветер, о благая. Из ветра возник затем образ, из него родился свет; из света — вкус, из него возникли воды, о благая. Из вод возник запах, из запаха родилась земля; опора же движущегося и неподвижного усматривается именно в земле. В пространстве и прочих сущностях качеств по одному, по два, по три, по четыре, а в земле названы пять качеств; потому земля и особенна. Из времени, майи, частиц и признаков — из них возникло бессознательное яйцо; сознательным же оно стало, когда вошёл в него Держащий раковину, о благая. Из того яйца родился Вирадж; он возлежал в глуби вод. Уста его и прочее родились — и члены Вираджа, ради речи и ради осуществления, у пребывающего в водах, о прекрасная. Из пупа его возник лотос, обильный сиянием тысячи солнц; в нём явился Самосущий, Прапрародитель миров. Им, совершившим суровый подвиг и обретшим дозволение Пуруши, устроены миры и хранители миров, о благая: из бёдер и прочего — семь внизу, из чресел и прочего — семь вверху. Этими четырнадцатью мирами и названа Брахманда; в ней сотворил он существ неподвижных и движущихся. Из ума Брахмы родились четверо — Санака и прочие, а из тела — Бхава и прочие, о богиня, которыми умножен этот мир».

Колофон главы

iti śrībṛhannāradīyapurāṇottarabhāge mohinīvasusaṃvāde puruṣottamamāhātmye brahmāṇḍotpattivarṇanaṃ nāmāṣṭapañcāśattamo 'dhyāyaḥ

Версия

a6da257b4277 · опубликовано 6 сент. 2026 г., 16:55:37 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами