भीष्म उवाच
यदेतत्कथितं ब्रह्मंस्तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । कमलस्याभिपातेन तीर्थजातं धरातले
तत्रस्थेन भगवता विष्णुना शङ्करेण च । यत्कृतं मुनिशार्दूल तत्सर्वं परिकीर्तय
केभागास्तस्य यज्ञस्य किं द्रव्यं का च दक्षिणा । का वेदी किंप्रमाणं च कृतं तत्र विरिंचिना
यो याज्यः सर्वदेवानां वेदैः सर्वत्रपठ्यते । कं च काममभिध्यायन्वेधा यज्ञ चकार ह
यथासौ देवदेवेशो ह्याजरश्चामरश्च ह । तथा चैवाक्षयः स्वर्गस्तस्य देवस्य दृश्यते
अन्येषां चैव देवानां दत्त: स्वर्गो महात्मना । अग्निहोत्रार्थमुत्पन्ना वेदा ओषधयस्तथा
ये चान्ये पशवो भूमौ सर्वे यज्ञकारणात् । सृष्टा भगवता तेन इत्येषा वैदिकी श्रुतिः
तदत्र कौतुकं मह्यं श्रुत्वेदं तव भाषितम् । यं काममधिकृत्यैकं यत्फलं यां च भावनाम्
कृतश्चानेन वै यज्ञः सर्वं शंसितुमर्हसि । शतरूपा च या नारी सावित्री सात्र कथ्यते
yadetatkathitaṃ brahmaṃstīrthamāhātmyamuttamam | kamalasyābhipātena tīrthajātaṃ dharātale
tatrasthena bhagavatā viṣṇunā śaṅkareṇa ca | yatkṛtaṃ muniśārdūla tatsarvaṃ parikīrtaya
kebhāgāstasya yajñasya kiṃ dravyaṃ kā ca dakṣiṇā | kā vedī kiṃpramāṇaṃ ca kṛtaṃ tatra viriṃcinā
yo yājyaḥ sarvadevānāṃ vedaiḥ sarvatrapaṭhyate | kaṃ ca kāmamabhidhyāyanvedhā yajña cakāra ha
yathāsau devadeveśo hyājaraścāmaraśca ha | tathā caivākṣayaḥ svargastasya devasya dṛśyate
anyeṣāṃ caiva devānāṃ datta: svargo mahātmanā | agnihotrārthamutpannā vedā oṣadhayastathā
ye cānye paśavo bhūmau sarve yajñakāraṇāt | sṛṣṭā bhagavatā tena ityeṣā vaidikī śrutiḥ
tadatra kautukaṃ mahyaṃ śrutvedaṃ tava bhāṣitam | yaṃ kāmamadhikṛtyaikaṃ yatphalaṃ yāṃ ca bhāvanām
kṛtaścānena vai yajñaḥ sarvaṃ śaṃsitumarhasi | śatarūpā ca yā nārī sāvitrī sātra kathyate
Бхишма сказал: «То наилучшее величие тиртхи, что поведано тобою, о брахман, — как падением лотоса рождена тиртха на земной тверди, — и что содеяно там пребывающими владыкою Вишну и Шанкарою: поведай всё то, о тигр среди мудрецов. Каковы доли той жертвы, какое вещество, каков дар жрецам? Каков алтарь и какой меры сделан он там Виринчи? Тот, кто почитаем жертвою у всех богов и повсюду воспевается Ведами, — какое желание помышляя, совершил Творец жертву? Как сам он, владыка богов над богами, нестареющ и бессмертен, так и небо того бога видится непреходящим. Иным богам дано небо великим духом; ради агнихотры явлены Веды и травы, и все прочие животные на земле сотворены тем владыкою ради жертвы — таково ведийское слово. Оттого любопытство у меня, услышавшего это сказанное тобою: какое одно [желание] имея в виду, какой плод и какое помышление, — совершена им жертва? Поведать [о том] изволь. И та жена, что Шатарупа, здесь называется Савитри…»
8e1966405976 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:26 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Бхишма спрашивает не о смысле жертвы, а о её устройстве: доли, вещество, мера алтаря. Такие вопросы задаёт человек, который сам приносил жертвы.
И среди них главный: зачем она Тому, кому жертвуют все? Пурана не уходит от вопроса — вся глава будет ответом на него.