Падма-пурана
Величие верной жены1.51.1-13
807 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 1.51.1-13

नरोत्तम उवाच

Деванагари

त्रिदशानां च देवानामन्येषां जगदीश्वरः । प्रभुः कर्ता च हर्त्ता च गोप्ता भर्त्ता पिता प्रसूः
अस्माकं वाक्श्रमो विष्णोः कथनेनैव युज्यते । किंतु कौतूहलं मेस्ति पिपासा वा क्षुधापि वा
कृतं पृच्छति येनैव वक्तव्यं तत्प्रियेण हि । अतीतं चैव जानाति कथं नाथ पतिव्रता
कथितं मे पुरा वत्स पुनः कौतूहलं द्विज
कथयिष्यामि तत्सर्वं यत्ते मनसि वर्तते । पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युर्हिते रता
देवानामपि साराध्या मुनीनां ब्रह्मवादिनाम् । धवस्यैकस्य या नारी लोके पूज्यतमा स्मृता
तस्या संमानने गुर्वी निभृता न भविष्यति । मध्यदेशे पुरा तात नगरी चातिशोभना
तस्यां च ब्रह्मजातीया सैव्या नाम्नी पतिव्रता । तस्या धवोऽभवत्कुष्ठी पूर्वकर्मविरोधतः
गलद्व्रणस्य पत्युश्च नित्यं चर्यापरायणा । यद्यन्मनोरथं तस्य शक्त्या सा कुरुते भृशम्
अर्चयेद्देववन्नित्यं स्नेहं कुर्यादमत्सरा । कदाचित्पथि गच्छतीं वेश्यां परमसुंदरीम्
दृष्ट्वातीवाभवन्मोहान्मन्मथाविष्टचेतनः । निश्श्वस्य सुतरां दीर्घं ततस्तु विमना भवत्
श्रुत्वा गृहाद्विनिःसृत्य साध्वीं पप्रच्छ तं पतिम् । साध्व्युवाच उन्मनास्त्वं कथं नाथ निःश्वासस्ते कथं विभो
ब्रूहि मे यच्चकर्तव्यमकर्तव्यं च यत्प्रियम् । दयितं ते करिष्यामि त्वमेको मे गुरुः प्रियः

Транслитерация (IAST)

tridaśānāṃ ca devānāmanyeṣāṃ jagadīśvaraḥ | prabhuḥ kartā ca harttā ca goptā bharttā pitā prasūḥ
asmākaṃ vākśramo viṣṇoḥ kathanenaiva yujyate | kiṃtu kautūhalaṃ mesti pipāsā vā kṣudhāpi vā
kṛtaṃ pṛcchati yenaiva vaktavyaṃ tatpriyeṇa hi | atītaṃ caiva jānāti kathaṃ nātha pativratā
kathitaṃ me purā vatsa punaḥ kautūhalaṃ dvija
kathayiṣyāmi tatsarvaṃ yatte manasi vartate | pativratā patiprāṇā sadā patyurhite ratā
devānāmapi sārādhyā munīnāṃ brahmavādinām | dhavasyaikasya yā nārī loke pūjyatamā smṛtā
tasyā saṃmānane gurvī nibhṛtā na bhaviṣyati | madhyadeśe purā tāta nagarī cātiśobhanā
tasyāṃ ca brahmajātīyā saivyā nāmnī pativratā | tasyā dhavo'bhavatkuṣṭhī pūrvakarmavirodhataḥ
galadvraṇasya patyuśca nityaṃ caryāparāyaṇā | yadyanmanorathaṃ tasya śaktyā sā kurute bhṛśam
arcayeddevavannityaṃ snehaṃ kuryādamatsarā | kadācitpathi gacchatīṃ veśyāṃ paramasuṃdarīm
dṛṣṭvātīvābhavanmohānmanmathāviṣṭacetanaḥ | niśśvasya sutarāṃ dīrghaṃ tatastu vimanā bhavat
śrutvā gṛhādviniḥsṛtya sādhvīṃ papraccha taṃ patim | sādhvyuvāca unmanāstvaṃ kathaṃ nātha niḥśvāsaste kathaṃ vibho
brūhi me yaccakartavyamakartavyaṃ ca yatpriyam | dayitaṃ te kariṣyāmi tvameko me guruḥ priyaḥ

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
त्रिदशानांtridaśānāṃтридцати
देवानाम्devānāmбогов
अन्येषांanyeṣāṃиных
जगत्-ईश्वरःjagat-īśvaraḥвладыка мира
प्रभुःprabhuḥгосподин
कर्ताkartāтворец
caи
हर्त्ताharttāгубитель
गोप्ताgoptāхранитель
भर्त्ताbharttāпитатель
पिताpitāотец
प्रसूःprasūḥродительница
अस्माकंasmākaṃу нас
वाक्-श्रमःvāk-śramaḥусталость речи
विष्णोःviṣṇoḥВишну
कथनेनkathanenaрассказом
एवevaже
युज्यतेyujyateсоединяется
किंतुkiṃtuно
कौतूहलंkautūhalaṃлюбопытство
मेmeу меня
अस्तिastiесть
पिपासाpipāsāжажда
वाили
क्षुधाkṣudhāголод
अपिapiже
कृतंkṛtaṃсовершённое
पृच्छतिpṛcchatiспрашивает
येन एवyena evaкто бы ни
वक्तव्यंvaktavyaṃдолжно быть сказано
तत्tatто
प्रियेणpriyeṇaс любовью
हिhiже
अतीतंatītaṃпрошедшее
चैवcaivaи
जानातिjānātiзнает
कथंkathaṃкак
नाथnāthaо владыка
पतिव्रताpativratāверная жена
कथितंkathitaṃрассказано
मेmeмною
पुराpurāпрежде
वत्सvatsaдитя
पुनःpunaḥснова
कौतूहलंkautūhalaṃлюбопытство
द्विजdvijaо дваждырождённый
कथयिष्यामिkathayiṣyāmiрасскажу
तत्tatто
सर्वंsarvaṃвсё
यत्yatчто
तेteу тебя
मनसिmanasiв уме
वर्ततेvartateесть
पति-प्राणाpati-prāṇāчья жизнь — муж
सदाsadāвсегда
पत्युःpatyuḥмужа
हितेhiteо благе
रताratāрадеющая
देवानाम्devānāmбогам
अपिapiже
स-आराध्याsa-ārādhyāдостойная почитания
मुनीनांmunīnāṃмудрецам
ब्रह्म-वादिनाम्brahma-vādināmговорящим о Брахмане
धवस्यdhavasyaмужа
एकस्यekasyaодного
याкоторая
नारीnārīженщина
लोकेlokeв мире
पूज्यतमाpūjyatamāчтимейшею
स्मृताsmṛtāназвана
तस्याःtasyāḥеё
संमाननेsaṃmānaneв почитании
गुर्वीgurvīвесома
निभृताnibhṛtāскрытою
न भविष्यतिna bhaviṣyatiне останется
मध्य-देशेmadhya-deśeв Мадхьядеше
पुराpurāнекогда
तातtātaотец
नगरीnagarīгород
अति-शोभनाati-śobhanāвесьма прекрасный
तस्यांtasyāṃв нём
ब्रह्म-जातीयाbrahma-jātīyāбрахманского рода
सैव्याsaivyāШайвья
नाम्नीnāmnīпо имени
पतिव्रताpativratāверная жена
तस्याःtasyāḥеё
धवःdhavaḥмуж
अभवत्abhavatстал
कुष्ठीkuṣṭhīпрокажённым
पूर्व-कर्म-विरोधतःpūrva-karma-virodhataḥиз-за прежнего деяния
गलत्-व्रणस्यgalat-vraṇasyaс гноящимися язвами
पत्युःpatyuḥмужа
नित्यंnityaṃвсегда
चर्या-परायणाcaryā-parāyaṇāпреданная уходу
यत् यत्yat yatчто бы ни
मनोरथंmanorathaṃжелание
तस्यtasyaего
शक्त्याśaktyāпо силе
साона
कुरुतेkuruteисполняет
भृशम्bhṛśamусердно
अर्चयेत्arcayetпочитает
देव-वत्deva-vatкак бога
नित्यंnityaṃвсегда
स्नेहंsnehaṃлюбовь
कुर्यात्kuryātтворит
अमत्सराamatsarāнезавистливая
कदाचित्kadācitоднажды
पथिpathiпо дороге
गच्छतींgacchatīṃидущую
वेश्यांveśyāṃблудницу
परम-सुंदरीम्parama-suṃdarīmвесьма прекрасную
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
अतीवatīvaвесьма
अभवत्abhavatстал
मोहात्mohātот помрачения
मन्मथ-आविष्ट-चेतनःmanmatha-āviṣṭa-cetanaḥс сердцем, охваченным Манматхой
निश्श्वस्यniśśvasyaвздохнув
सुतरांsutarāṃвесьма
दीर्घंdīrghaṃдолго
ततःtataḥзатем
विमनाःvimanāḥудручённым
भवत्bhavatстал
श्रुत्वाśrutvāуслышав
गृहात्gṛhātиз дома
विनिःसृत्यviniḥsṛtyaвыйдя
साध्वींsādhvīṃправедница
पप्रच्छpapracchaспросила
तंtaṃтого
पतिम्patimмужа
साध्वी उवाचsādhvī uvācaправедница сказала
उन्मनाःunmanāḥв смятении
त्वंtvaṃты
कथंkathaṃотчего
नाथnāthaо владыка
निःश्वासःniḥśvāsaḥвздох
तेteтвой
कथंkathaṃотчего
विभोvibhoо господин
ब्रूहिbrūhiскажи
मेmeмне
यत्yatчто
caи
कर्तव्यम्kartavyamдолжно быть сделано
अकर्तव्यंakartavyaṃне должно
यत्yatчто
प्रियम्priyamприятно
दयितंdayitaṃжеланное
तेteтебе
करिष्यामिkariṣyāmiсделаю
त्वम्tvamты
एकःekaḥодин
मेmeмой
गुरुःguruḥучитель
प्रियःpriyaḥмилый
Литературный перевод

«Владыка мира — тридцати богов и иных: господин, творец и губитель, хранитель, питатель, отец и родительница. У нас усталость речи снимается одним рассказом о Вишну; но есть у меня любопытство — как жажда или как голод. Кто бы ни спрашивал о совершённом, то должно быть сказано с любовью. Как же верная жена знает и прошедшее, о владыка?»

«Рассказано мною прежде, дитя; но у тебя снова любопытство, о дваждырождённый. Расскажу всё то, что у тебя в уме.

Верная жена, чья жизнь — муж, всегда радеющая о благе мужа, достойна почитания и богам, и мудрецам, говорящим о Брахмане. Женщина одного мужа названа в мире чтимейшею; в почитании её — вес, и скрытою она не останется.

В Мадхьядеше был некогда, отец, весьма прекрасный город. В нём была брахманского рода верная жена по имени Шайвья; муж её стал прокажённым из-за прежнего деяния. Всегда преданная уходу за мужем с гноящимися язвами, она усердно исполняла по силе всякое его желание, почитала его как бога и любила независтливо.

Однажды, увидев весьма прекрасную блудницу, идущую по дороге, он от помрачения стал весьма охвачен сердцем Манматхи; вздохнув долго и весьма, он сделался удручённым. Услышав это, праведница вышла из дома и спросила того мужа. Праведница сказала: «Отчего ты в смятении, о владыка? Отчего вздох твой, о господин? Скажи мне, что должно быть сделано и что не должно, и что тебе приятно: я сделаю желанное тебе — ты один мой милый учитель».

Версия

5971c0cdae99 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:29 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами