वियोगे वासुदेवस्य ध्यात्वा त्वां जनकात्मजा । अशोकवनमध्ये तु प्रियेण सह संगता
शङ्करार्थं पुरा देवि पार्वत्या त्वं हिमालये । रोपिता तपसो वृद्ध्यै तुलसीं त्वां नमाम्यहम्
सर्वाभिर्देवपत्नीभिः किन्नरैश्चापि नंदने । दुःस्वप्ननाशनार्थाय सेविता त्वं नमोस्तुते
धर्मारण्ये गयायां च सेविता पितृभिः स्वयम् । सेविता तुलसी पुण्या आत्मनो हितमिच्छता
रोपिता रामचंद्रेण सेविता लक्ष्मणेन च । पालिता सीतया भक्त्या तुलसी दंडके वने
त्रैलोक्यव्यापिनी गंगा यथाशास्त्रेषु गीयते । तथैव तुलसीदेवी दृश्यते सचराचरे
viyoge vāsudevasya dhyātvā tvāṃ janakātmajā | aśokavanamadhye tu priyeṇa saha saṃgatā
śaṅkarārthaṃ purā devi pārvatyā tvaṃ himālaye | ropitā tapaso vṛddhyai tulasīṃ tvāṃ namāmyaham
sarvābhirdevapatnībhiḥ kinnaraiścāpi naṃdane | duḥsvapnanāśanārthāya sevitā tvaṃ namostute
dharmāraṇye gayāyāṃ ca sevitā pitṛbhiḥ svayam | sevitā tulasī puṇyā ātmano hitamicchatā
ropitā rāmacaṃdreṇa sevitā lakṣmaṇena ca | pālitā sītayā bhaktyā tulasī daṃḍake vane
trailokyavyāpinī gaṃgā yathāśāstreṣu gīyate | tathaiva tulasīdevī dṛśyate sacarācare
«В разлуке с Васудевой дочь Джанаки, помыслив о тебе среди ашоковой рощи, соединилась с любимым. Некогда, о богиня, Парвати посадила тебя в Гималаях ради Шанкары; посаженной ради возрастания подвижничества — тебе, туласи, я кланяюсь. Всеми жёнами богов и киннарами в Нандане ты почтена ради уничтожения дурных снов, — поклон тебе. В Дхармаранье и в Гае ты почтена самими предками; святая туласи почтена всяким, кто желает себе блага. Посажена Рамачандрой, почтена Лакшманой, с преданностью взращена Ситою — туласи в лесу Дандака. Как воспевается в шастрах Ганга, наполняющая три мира, так же и богиня туласи видится во всём подвижном и неподвижном».
9d2e0e44928e · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:30 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Перечень идёт по местам и лицам, и в нём почти нет героев-победителей: Сита в плену, Парвати в подвижничестве, жёны богов, которых мучают дурные сны, предки в Гае. Туласи оказывается спутницей тех, кто ждёт и терпит. Оттого и сравнение с Гангой в конце сказано не о величии, а о вездесущности: реки надо искать, а эта богиня видна «во всём подвижном и неподвижном».