Падма-пурана
Тайна Ямы, признаки дара и тиртхи5.96.24-34
3198 / 5781
LinuxЛистать
Падма-пурана · 5.96.24-34

यम उवाच

Деванагари

परितुष्टोऽस्मि ते विप्र स्तोत्रेण च विशेषतः । तथाप्यागमधर्मेण मान्योऽसि मम सत्तम
यन्न कस्यचिदाख्यातं तद्गोप्यं परमं मम । सारमुद्धृत्य सर्वेषां यदेकं निश्चितं मया
महानिरयसङ्घातान्निर्वासनकरं परम् । अनाख्येयमपि ब्रह्मन्वक्ष्ये विनयतोषितः
तां तामेव हि देवतां परमिकां जल्पन्तु कल्पे विधौ । सिद्धान्ते पुनरेक एव भगवान्विष्णुः समस्तागमव्यापारेषु विवेकिनां व्यतिकरं नीतेषु निश्चीयते
भवो ब्रह्मा च विष्णुश्च त्रयमेव त्रयी मता । दीपोऽग्निवर्तिस्नेहैस्तु यथा विप्र तथा हरिः
समाराध्य हरिं भक्त्या गोलोकं प्राप्नुयाच्छुभम् । आराधिते हरौ कामाः सर्वे करतले स्थिताः
दानमेव परं श्रेष्ठं सर्वपुण्येषु वै द्विज । दानेन नश्यते पापं सर्वं दानेन लभ्यते
नित्यं नैमित्तिकं काम्यमन्यदभ्युदयात्मकम् । अन्यच्च परमं दानमिति पञ्चविधं स्मृतम्
प्रातर्मध्यापराह्णेषु त्रिषु कालेषु यत्नतः । यत्किञ्चिदपि दातव्यं नित्यमेव प्रकीर्तितम्
शून्यं दिनं न कर्तव्यमात्मार्थं हितमिच्छताम् । यस्मिन्कुले तु दत्तं यत्तत्र तत्रोपतिष्ठति
यः स्वयं भक्षयेन्मोहादत्त्वा बुद्धिवर्जितः । उत्पादयाम्यहं रोगं तस्य भोगनिवारणम्

Транслитерация (IAST)

parituṣṭo'smi te vipra stotreṇa ca viśeṣataḥ | tathāpyāgamadharmeṇa mānyo'si mama sattama
yanna kasyacidākhyātaṃ tadgopyaṃ paramaṃ mama | sāramuddhṛtya sarveṣāṃ yadekaṃ niścitaṃ mayā
mahānirayasaṅghātānnirvāsanakaraṃ param | anākhyeyamapi brahmanvakṣye vinayatoṣitaḥ
tāṃ tāmeva hi devatāṃ paramikāṃ jalpantu kalpe vidhau | siddhānte punareka eva bhagavānviṣṇuḥ samastāgamavyāpāreṣu vivekināṃ vyatikaraṃ nīteṣu niścīyate
bhavo brahmā ca viṣṇuśca trayameva trayī matā | dīpo'gnivartisnehaistu yathā vipra tathā hariḥ
samārādhya hariṃ bhaktyā golokaṃ prāpnuyācchubham | ārādhite harau kāmāḥ sarve karatale sthitāḥ
dānameva paraṃ śreṣṭhaṃ sarvapuṇyeṣu vai dvija | dānena naśyate pāpaṃ sarvaṃ dānena labhyate
nityaṃ naimittikaṃ kāmyamanyadabhyudayātmakam | anyacca paramaṃ dānamiti pañcavidhaṃ smṛtam
prātarmadhyāparāhṇeṣu triṣu kāleṣu yatnataḥ | yatkiñcidapi dātavyaṃ nityameva prakīrtitam
śūnyaṃ dinaṃ na kartavyamātmārthaṃ hitamicchatām | yasminkule tu dattaṃ yattatra tatropatiṣṭhati
yaḥ svayaṃ bhakṣayenmohādattvā buddhivarjitaḥ | utpādayāmyahaṃ rogaṃ tasya bhoganivāraṇam

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
परितुष्टः-अस्मि-ते-विप्रparituṣṭaḥ-asmi-te-vipraвесьма доволен я тобою, о брахман
स्तोत्रेण-च-विशेषतःstotreṇa-ca-viśeṣataḥи славословием особо
तथा-अपि-आगम-धर्मेणtathā-api-āgama-dharmeṇaи всё же по дхарме предания
मान्यः-असि-मम-सत्तमmānyaḥ-asi-mama-sattamaты почтен мною, о лучший
यत्-न-कस्यचित्-आख्यातम्yat-na-kasyacit-ākhyātamчто никому не поведано
तत्-गोप्यम्-परमम्-ममtat-gopyam-paramam-mamaто моё высшее сокровенное
सारम्-उद्धृत्य-सर्वेषाम्sāram-uddhṛtya-sarveṣāmизвлёкши суть всех
यत्-एकम्-निश्चितम्-मयाyat-ekam-niścitam-mayāчто одно определено мною
महा-निरय-सङ्घातात्mahā-niraya-saṅghātātиз скопища великих адов
निर्वासन-करम्-परम्nirvāsana-karam-paramвысшее, творящее изгнание
अनाख्येयम्-अपि-ब्रह्मन्anākhyeyam-api-brahmanхотя и неизрекаемое, о брахман
वक्ष्ये-विनय-तोषितःvakṣye-vinaya-toṣitaḥповедаю, ублажённый смирением
ताम्-ताम्-एव-हि-देवताम्tām-tām-eva-hi-devatāmто одно, то другое божество
परमिकाम्-जल्पन्तु-कल्पे-विधौparamikām-jalpantu-kalpe-vidhauпусть зовут высшим в обряде кальпы
सिद्धान्ते-पुनः-एकः-एवsiddhānte-punaḥ-ekaḥ-evaв итоге же один лишь
भगवान्-विष्णुः-समस्त-आगमbhagavān-viṣṇuḥ-samasta-āgamaВладыка Вишну; когда все предания
व्यापारेषु-विवेकिनाम्vyāpāreṣu-vivekināmв делах у рассудительных
व्यतिकरम्-नीतेषु-निश्चीयतेvyatikaram-nīteṣu-niścīyateприведены к сопоставлению, определяется
भवः-ब्रह्मा-च-विष्णुः-चbhavaḥ-brahmā-ca-viṣṇuḥ-caБхава, Брахма и Вишну
त्रयम्-एव-त्रयी-मताtrayam-eva-trayī-matāтроица и есть троица Вед
दीपः-अग्नि-वर्ति-स्नेहैः-तुdīpaḥ-agni-varti-snehaiḥ-tuкак светильник — огнём, фитилём, маслом
यथा-विप्र-तथा-हरिःyathā-vipra-tathā-hariḥкак, о брахман, так и Хари
समाराध्य-हरिम्-भक्त्याsamārādhya-harim-bhaktyāпочтив Хари с преданностью
गोलोकम्-प्राप्नुयात्-शुभम्golokam-prāpnuyāt-śubhamблагой Голоки да достигнет
आराधिते-हरौ-कामाःārādhite-harau-kāmāḥкогда почтён Хари, желания
सर्वे-करतले-स्थिताःsarve-karatale-sthitāḥвсе в ладони пребывают
दानम्-एव-परम्-श्रेष्ठम्dānam-eva-param-śreṣṭhamдар и есть высшее, наилучшее
सर्व-पुण्येषु-वै-द्विजsarva-puṇyeṣu-vai-dvijaсредь всех заслуг, о дваждырождённый
दानेन-नश्यते-पापम्dānena-naśyate-pāpamдаром гибнет грех
सर्वम्-दानेन-लभ्यतेsarvam-dānena-labhyateвсё обретается даром
नित्यम्-नैमित्तिकम्-काम्यम्nityam-naimittikam-kāmyamпостоянный, поводный, желанный
अन्यत्-अभ्युदय-आत्मकम्anyat-abhyudaya-ātmakamиной — благовестный
अन्यत्-च-परमम्-दानम्anyat-ca-paramam-dānamи иной — последний дар
इति-पञ्च-विधम्-स्मृतम्iti-pañca-vidham-smṛtamтак помянут пятивидным
प्रातः-मध्य-अपराह्णेषुprātaḥ-madhya-aparāhṇeṣuутром, в полдень и пополудни
त्रिषु-कालेषु-यत्नतःtriṣu-kāleṣu-yatnataḥв три времени, со тщанием
यत्-किञ्चित्-अपि-दातव्यम्yat-kiñcit-api-dātavyamхоть что-нибудь должно давать
नित्यम्-एव-प्रकीर्तितम्nityam-eva-prakīrtitamименно постоянным возглашено
शून्यम्-दिनम्-न-कर्तव्यम्śūnyam-dinam-na-kartavyamпустого дня не должно творить
आत्म-अर्थम्-हितम्-इच्छताम्ātma-artham-hitam-icchatāmжелающим блага себе
यस्मिन्-कुले-तु-दत्तम्-यत्yasmin-kule-tu-dattam-yatв каком роду что дано
तत्र-तत्र-उपतिष्ठतिtatra-tatra-upatiṣṭhatiтам-то оно и подступает
यः-स्वयम्-भक्षयेत्-मोहात्yaḥ-svayam-bhakṣayet-mohātкто сам поедает по заблуждению
अदत्त्वा-बुद्धि-वर्जितःadattvā-buddhi-varjitaḥне дав, лишённый разума
उत्पादयामि-अहम्-रोगम्utpādayāmi-aham-rogamя порождаю болезнь
तस्य-भोग-निवारणम्tasya-bhoga-nivāraṇamего, препятствующую наслаждению
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
वाили
अपिapiже
हिhiведь
वैvaiпоистине
तथाtathāтакже
तत्tatто
इतिitiтак
अथathaзатем
caи
तुtuже
naне
एवevaже
Литературный перевод

«„Весьма доволен я тобою, о брахман, и славословием особо; и всё же по дхарме предания ты почтен мною, о лучший. Что никому не поведано — то моё высшее сокровенное; извлёкши суть всех, что одно определено мною, высшее, творящее изгнание из скопища великих адов, — хотя и неизрекаемое, о брахман, поведаю, ублажённый смирением. Пусть зовут высшим в обряде кальпы то одно, то другое божество, — в итоге же один лишь Владыка Вишну: когда все предания в делах у рассудительных приведены к сопоставлению, так и определяется. Бхава, Брахма и Вишну — троица и есть троица Вед; как светильник огнём, фитилём и маслом, так, о брахман, и Хари. Почтив Хари с преданностью, да достигнет он благой Голоки; когда почтён Хари, все желания в ладони пребывают. Дар и есть высшее, наилучшее средь всех заслуг, о дваждырождённый: даром гибнет грех, всё обретается даром. Постоянный, поводный, желанный, иной — благовестный, и иной — последний дар: так помянут он пятивидным. Утром, в полдень и пополудни, в три времени, со тщанием, хоть что-нибудь должно давать — именно это возглашено постоянным. Пустого дня не должно творить желающим блага себе; в каком роду что дано, там-то оно и подступает. Кто сам поедает по заблуждению, не дав, лишённый разума, — я порождаю у того болезнь, препятствующую наслаждению“.»

Версия

c8832efcef2a · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:13:50 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами