मन्त्रिण ऊचुः
निःश्रेयसं दानलभ्यं बललभ्या तु मेदिनी । सामर्थ्यहीनः कृपणो निश्चितो रिपुशासने ॥
मूर्खमात्रवचोग्राही स नृपः शत्रुनन्दनः । ततोऽहं सकलं राज्यं विभज्य वरमन्त्रिणः ॥ दातुमिच्छामि पुत्राभ्यां युष्माभिर्यदि मन्यते ॥
यदेतद्वचनं प्रोक्तं त्वया नीतिविदां नृप । तदेव मतमस्माकं सन्देहो नात्र विद्यते ॥
अथायातौ नृपादेशात्संसदं प्रति सत्तमौ । वीरभद्रयशोभद्रनामानौ तनयावुभौ ॥
तौ च सर्वगुणोपेतौ कुमारौ प्रियवादिनौ । पितृभक्तौ सदा शान्तौ बलिनौ धर्मतत्परौ ॥
ततः स भूपः सहसा राजनीतिविदाम्बरः । विभज्य सकलं राज्यं ददौ ताभ्यां कुतूहलात् ॥
niḥśreyasaṃ dānalabhyaṃ balalabhyā tu medinī | sāmarthyahīnaḥ kṛpaṇo niścito ripuśāsane ||
mūrkhamātravacogrāhī sa nṛpaḥ śatrunandanaḥ | tato'haṃ sakalaṃ rājyaṃ vibhajya varamantriṇaḥ || dātumicchāmi putrābhyāṃ yuṣmābhiryadi manyate ||
yadetadvacanaṃ proktaṃ tvayā nītividāṃ nṛpa | tadeva matamasmākaṃ sandeho nātra vidyate ||
athāyātau nṛpādeśātsaṃsadaṃ prati sattamau | vīrabhadrayaśobhadranāmānau tanayāvubhau ||
tau ca sarvaguṇopetau kumārau priyavādinau | pitṛbhaktau sadā śāntau balinau dharmatatparau ||
tataḥ sa bhūpaḥ sahasā rājanītividāmbaraḥ | vibhajya sakalaṃ rājyaṃ dadau tābhyāṃ kutūhalāt ||
«Высшее благо обретается дарами, а земля — силою; лишённый мощи жалок и определён во власть врага. Царь, внемлющий только речам глупцов, — радость врагу. Потому, о лучшие советники, я желаю, разделив всё царство, дать его двум сыновьям, если вами одобрится». — «Что изречено тобою, о царь, среди знатоков управления, — то именно и наше мнение; сомнения здесь нет». Затем по повелению царя пришли в собрание двое достойнейших — оба сына, по имени Вирабхадра и Яшобхадра. И те юноши были наделены всеми достоинствами, ласково говорящие, преданные отцу, всегда умиротворённые, сильные, преданные дхарме. Затем тот царь, лучший среди знатоков царского управления, немедля разделил всё царство и с радостью дал его им двоим.
b2d514098229 · опубликовано 3 сент. 2026 г., 04:14:08 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Отдал он не по принуждению и не после поражения. Уступают вовремя — и потому уступка выглядит распоряжением, а не утратой.