Рамаяна
Хануман рассказывает о своём поручении5.56.34-44
1564 / 2464
Рамаяна · 5.56.34-44
Деванагари

छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किं चन । सो ऽहं विगतवेगस् तु दिशो दश विलोकयन् । न किं चित् तत्र पश्यामि येन मे ऽपहृता गतिः ॥
ततो मे बुद्धिर् उत्पन्ना किं नाम गमने मम । ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपं यत्र न दृश्यते ॥
अधो भागेन मे दृष्टिः शोचता पातिता मया । ततो ऽद्राक्षम् अहं भीमां राक्षसीं सलिले शयाम् ॥
प्रहस्य च महानादम् उक्तो ऽहं भीमया तया । अवस्थितम् असंभ्रान्तम् इदं वाक्यम् अशोभनम् ॥
क्वासि गन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः । भक्षः प्रीणय मे देहं चिरम् आहारवर्जितम् ॥
बाढम् इत्य् एव तां वाणीं प्रत्यगृह्णाम् अहं ततः । आस्य प्रमाणाद् अधिकं तस्याः कायम् अपूरयम् ॥
तस्याश् चास्यं महद् भीमं वर्धते मम भक्षणे । न च मां सा तु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम् ॥
ततो ऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात् । तस्या हृदयम् आदाय प्रपतामि नभस्तलम् ॥
सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि । मया पर्वतसंकाशा निकृत्तहृदया सती ॥
शृणोमि खगतानां च सिद्धानां चारणैः सह । राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हृता ॥
तां हत्वा पुनर् एवाहं कृत्यम् आत्ययिकं स्मरन् । गत्वा च महद् अध्वानं पश्यामि नगमण्डितम् । दक्षिणं तीरम् उदधेर् लङ्का यत्र च सा पुरी ॥

Транслитерация (IAST)

chāyā me nigṛhītā ca na ca paśyāmi kiṃ cana | so 'haṃ vigatavegas tu diśo daśa vilokayan | na kiṃ cit tatra paśyāmi yena me 'pahṛtā gatiḥ ||
tato me buddhir utpannā kiṃ nāma gamane mama | īdṛśo vighna utpanno rūpaṃ yatra na dṛśyate ||
adho bhāgena me dṛṣṭiḥ śocatā pātitā mayā | tato 'drākṣam ahaṃ bhīmāṃ rākṣasīṃ salile śayām ||
prahasya ca mahānādam ukto 'haṃ bhīmayā tayā | avasthitam asaṃbhrāntam idaṃ vākyam aśobhanam ||
kvāsi gantā mahākāya kṣudhitāyā mamepsitaḥ | bhakṣaḥ prīṇaya me dehaṃ ciram āhāravarjitam ||
bāḍham ity eva tāṃ vāṇīṃ pratyagṛhṇām ahaṃ tataḥ | āsya pramāṇād adhikaṃ tasyāḥ kāyam apūrayam ||
tasyāś cāsyaṃ mahad bhīmaṃ vardhate mama bhakṣaṇe | na ca māṃ sā tu bubudhe mama vā vikṛtaṃ kṛtam ||
tato 'haṃ vipulaṃ rūpaṃ saṃkṣipya nimiṣāntarāt | tasyā hṛdayam ādāya prapatāmi nabhastalam ||
sā visṛṣṭabhujā bhīmā papāta lavaṇāmbhasi | mayā parvatasaṃkāśā nikṛttahṛdayā satī ||
śṛṇomi khagatānāṃ ca siddhānāṃ cāraṇaiḥ saha | rākṣasī siṃhikā bhīmā kṣipraṃ hanumatā hṛtā ||
tāṃ hatvā punar evāhaṃ kṛtyam ātyayikaṃ smaran | gatvā ca mahad adhvānaṃ paśyāmi nagamaṇḍitam | dakṣiṇaṃ tīram udadher laṅkā yatra ca sā purī ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
छाया मेchāyā meтень моя
निगृहीता चnigṛhītā caи схвачена
न च पश्यामिna ca paśyāmiи не вижу
किं चनkiṃ canaничего
सः अहम्saḥ ahamтот я
विगतवेगः तुvigatavegaḥ tuже утратив скорость
दिशः दशdiśaḥ daśaдесять сторон
विलोकयन्vilokayanосматривая
न किं चित्na kiṃ citничего
तत्र पश्यामिtatra paśyāmiтам не вижу
येन मेyena meчем у меня
अपहृता गतिःapahṛtā gatiḥпохищено движение
ततः मेtataḥ meзатем у меня
बुद्धिः उत्पन्नाbuddhiḥ utpannāмысль возникла
किं नामkiṃ nāmaчто же
गमने ममgamane mamaв моём движении
ईदृशः विघ्नःīdṛśaḥ vighnaḥтакое препятствие
उत्पन्नःutpannaḥвозникло
रूपम् यत्रrūpam yatraоблик которого
न दृश्यतेna dṛśyateне видится
अधो भागेनadho bhāgenaв нижнюю сторону
मे दृष्टिःme dṛṣṭiḥмой взгляд
शोचता मयाśocatā mayāмною тревожащимся
पातिताpātitāопущен
ततः अद्राक्षम्tataḥ adrākṣamзатем увидел
अहम् भीमाम्aham bhīmāmя страшную
राक्षसीम्rākṣasīmракшаси
सलिले शयाम्salile śayāmлежащую в воде
प्रहस्य चprahasya caи рассмеявшись
महानादम्mahānādamвеликим звуком
उक्तः अहम्uktaḥ ahamсказан я
भीमया तयाbhīmayā tayāтой страшной
अवस्थितम्avasthitamстоящему
असंभ्रान्तम्asaṃbhrāntamне смущённому
इदम् वाक्यम्idam vākyamэто слово
अशोभनम्aśobhanamнеблаговидное
क्व असि गन्ताkva asi gantāкуда пойдёшь
महाकायmahākāyaо великотелый
क्षुधितायाः ममkṣudhitāyāḥ mamaдля голодной меня
ईप्सितः भक्षःīpsitaḥ bhakṣaḥжеланная пища
प्रीणयprīṇayaнасыти
मे देहम्me dehamмоё тело
चिरम् आहारवर्जितम्ciram āhāravarjitamдолго лишённое пищи
बाढम् इतिbāḍham itiхорошо — так
एवevaименно
ताम् वाणीम्tām vāṇīmту речь
प्रत्यगृह्णाम् अहम्pratyagṛhṇām ahamпринял я
ततःtataḥзатем
आस्य प्रमाणात्āsya pramāṇātсверх размера пасти
अधिकम्adhikamбольше
तस्याः कायम्tasyāḥ kāyamеё тело
अपूरयम्apūrayamнаполнил
तस्याः च आस्यम्tasyāḥ ca āsyamи её пасть
महत् भीमम्mahat bhīmamбольшая страшная
वर्धतेvardhateросла
मम भक्षणेmama bhakṣaṇeдля пожирания меня
न च माम्na ca māmи не меня
सा तु बुबुधेsā tu bubudheона же поняла
मम वाmama vāили моё
विकृतम् कृतम्vikṛtam kṛtamизменение сделанное
ततः अहम्tataḥ ahamзатем я
विपुलम् रूपम्vipulam rūpamширокий облик
संक्षिप्यsaṃkṣipyaсжав
निमिषान्तरात्nimiṣāntarātза мгновение
तस्या हृदयम्tasyā hṛdayamеё сердце
आदायādāyaвырвав
प्रपतामिprapatāmiвзлетаю
नभस्तलम्nabhastalamв небесный простор
साона
विसृष्टभुजाvisṛṣṭabhujāс раскинутыми руками
भीमाbhīmāстрашная
पपातpapātaупала
लवणाम्भसिlavaṇāmbhasiв солёную воду
मयाmayāмною
पर्वतसंकाशाparvatasaṃkāśāподобная горе
निकृत्तहृदयाnikṛttahṛdayāс вырезанным сердцем
सतीsatīбудучи
शृणोमिśṛṇomiслышу
खगतानाम् चkhagatānām caи небожителей
सिद्धानाम्siddhānāmсиддхов
चारणैः सहcāraṇaiḥ sahaвместе с чаранами
राक्षसी सिंहिकाrākṣasī siṃhikāракшаси Симхика
भीमाbhīmāстрашная
क्षिप्रम्kṣipramбыстро
हनुमता हृताhanumatā hṛtāХануманом убита
ताम् हत्वाtām hatvāеё убив
पुनः एव अहम्punaḥ eva ahamснова я
कृत्यम् आत्ययिकम्kṛtyam ātyayikamнеотложное дело
स्मरन्smaranпомня
गत्वा चgatvā caи пройдя
महत् अध्वानम्mahat adhvānamвеликий путь
पश्यामिpaśyāmiвижу
नगमण्डितम्nagamaṇḍitamукрашенный горами
दक्षिणम् तीरम्dakṣiṇam tīramюжный берег
उदधेःudadheḥокеана
लङ्का यत्रlaṅkā yatraгде Ланка
च सा पुरीca sā purīи тот город
Литературный перевод

«Затем моя тень была схвачена, а я ничего не видел. Утратив скорость, я осматривал десять сторон, но нигде не видел того, чем было похищено моё движение. Тогда у меня возникла мысль: “Что за препятствие возникло на моём пути, если его формы не видно?” Тревожась, я опустил взгляд вниз и увидел страшную ракшаси, лежавшую в воде. Рассмеявшись громким смехом, она сказала мне, стоявшему невозмутимо, неблаговидные слова: “Куда ты пойдёшь, о великотелый? Ты — желанная пища для меня, голодной. Насыти моё тело, давно лишённое пищи”. Я ответил: “Хорошо”, и стал наполнять её тело, становясь больше размера её пасти. Её огромная страшная пасть росла, чтобы съесть меня, но она не поняла ни меня, ни моего изменения. Тогда я за мгновение сжал свой огромный облик, вырвал её сердце и взлетел в небесный простор. Страшная, подобная горе, с вырезанным сердцем и раскинутыми руками, она упала в солёную воду. Я услышал, как небожители, сиддхи и чараны говорили: “Страшная ракшаси Симхика быстро убита Хануманом”. Убив её, я снова, помня о неотложном деле, прошёл великий путь и увидел украшенный горами южный берег океана, где находился город Ланка».

Версия

44fae3ad5569 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами