ततस् तस्य वचः श्रुत्वा मम पुच्छं समन्ततः । वेष्टितं शणवल्कैश् च पटैः कार्पासकैस् तथा ॥
राक्षसाः सिद्धसंनाहास् ततस् ते चण्डविक्रमाः । तद् आदीप्यन्त मे पुच्छं हनन्तः काष्ठमुष्टिभिः ॥
बद्धस्य बहुभिः पाशैर् यन्त्रितस्य च राक्षसैः । न मे पीडा भवेत् का चिद् दिदृक्षोर् नगरीं दिवा ॥
ततस् ते राक्षसाः शूरा बद्धं माम् अग्निसंवृतम् । अघोषयन् राजमार्गे नगरद्वारम् आगताः ॥
ततो ऽहं सुमहद् रूपं संक्षिप्य पुनर् आत्मनः । विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिष्ठः स्थितः पुनः ॥
आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्य् असूदयम् । ततस् तन् नगरद्वारं वेगेनाप्लुतवान् अहम् ॥
पुच्छेन च प्रदीप्तेन तां पुरीं साट्टगोपुराम् । दहाम्य् अहम् असंभ्रान्तो युगान्ताग्निर् इव प्रजाः ॥
दग्ध्वा लङ्कां पुनश् चैव शङ्का माम् अभ्यवर्तत । दहता च मया लङ्कां दघ्दा सीता न संशयः ॥
अथाहं वाचम् अश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम् । जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम् ॥
ततो मे बुद्धिर् उत्पन्ना श्रुत्वा ताम् अद्भुतां गिरम् । पुनर् दृष्टा च वैदेही विसृष्टश् च तया पुनः ॥
राघवस्य प्रभावेन भवतां चैव तेजसा । सुग्रीवस्य च कार्यार्थं मया सर्वम् अनुष्ठितम् ॥
एतत् सर्वं मया तत्र यथावद् उपपादितम् । अत्र यन् न कृतं शेषं तत् सर्वं क्रियताम् इति ॥
tatas tasya vacaḥ śrutvā mama pucchaṃ samantataḥ | veṣṭitaṃ śaṇavalkaiś ca paṭaiḥ kārpāsakais tathā ||
rākṣasāḥ siddhasaṃnāhās tatas te caṇḍavikramāḥ | tad ādīpyanta me pucchaṃ hanantaḥ kāṣṭhamuṣṭibhiḥ ||
baddhasya bahubhiḥ pāśair yantritasya ca rākṣasaiḥ | na me pīḍā bhavet kā cid didṛkṣor nagarīṃ divā ||
tatas te rākṣasāḥ śūrā baddhaṃ mām agnisaṃvṛtam | aghoṣayan rājamārge nagaradvāram āgatāḥ ||
tato 'haṃ sumahad rūpaṃ saṃkṣipya punar ātmanaḥ | vimocayitvā taṃ bandhaṃ prakṛtiṣṭhaḥ sthitaḥ punaḥ ||
āyasaṃ parighaṃ gṛhya tāni rakṣāṃsy asūdayam | tatas tan nagaradvāraṃ vegenāplutavān aham ||
pucchena ca pradīptena tāṃ purīṃ sāṭṭagopurām | dahāmy aham asaṃbhrānto yugāntāgnir iva prajāḥ ||
dagdhvā laṅkāṃ punaś caiva śaṅkā mām abhyavartata | dahatā ca mayā laṅkāṃ daghdā sītā na saṃśayaḥ ||
athāhaṃ vācam aśrauṣaṃ cāraṇānāṃ śubhākṣarām | jānakī na ca dagdheti vismayodantabhāṣiṇām ||
tato me buddhir utpannā śrutvā tām adbhutāṃ giram | punar dṛṣṭā ca vaidehī visṛṣṭaś ca tayā punaḥ ||
rāghavasya prabhāvena bhavatāṃ caiva tejasā | sugrīvasya ca kāryārthaṃ mayā sarvam anuṣṭhitam ||
etat sarvaṃ mayā tatra yathāvad upapāditam | atra yan na kṛtaṃ śeṣaṃ tat sarvaṃ kriyatām iti ||
«Услышав приказ Раваны, ракшасы со всех сторон обмотали мой хвост льняными волокнами, тканями и хлопком. Эти свирепые ракшасы, приготовившись, зажгли мой хвост, ударяя меня деревяшками и кулаками. Но связанный многими путами и удерживаемый ракшасами, я не чувствовал никакой боли, потому что хотел увидеть город днём. Затем те героические ракшасы, приведя меня, связанного и охваченного огнём, к городским воротам, объявляли обо мне на царской дороге. Тогда я снова сжал свой огромный облик, освободился от пут и, приняв естественный вид, взял железную дубину и убил тех ракшасов. Затем я быстро перепрыгнул городские ворота и пылающим хвостом стал несмущённо сжигать город с башнями и воротами, как огонь конца века сжигает существа. Сжёгши Ланку, я снова был охвачен сомнением: “Сжигая Ланку, я, без сомнения, сжёг Ситу”. Затем я услышал благословенную речь чаранов, говоривших удивительное известие: “Джанаки не сожжена”. Услышав эту чудесную речь, я понял; Вайдехи была снова увидена мною, и она снова отпустила меня. Могуществом Рагхавы, вашей силой и ради дела Сугривы мною всё исполнено. Всё это там мною осуществлено как следует. Теперь всё, что здесь осталось не сделанным, пусть будет сделано».
f42ba4cdd628 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Хануман завершает отчёт без присвоения славы: всё исполнено могуществом Рагхавы, силой товарищей и ради дела Сугривы. Его подвиг становится основанием для следующего шага всего войска.