Рамаяна
Равана выходит в бой и смиряется Рамой6.47.1-10
1773 / 2464
Рамаяна · 6.47.1-10
Деванагари

तस्मिन् हते राक्षससैन्यपाले; प्लवंगमानाम् ऋषभेण युद्धे । भीमायुधं सागरतुल्यवेगं; प्रदुद्रुवे राक्षसराजसैन्यम् ॥
गत्वा तु रक्षोऽधिपतेः शशंसुः; सेनापतिं पावकसूनुशस्तम् । तच् चापि तेषां वचनं निशम्य; रक्षोऽधिपः क्रोधवशं जगाम ॥
संख्ये प्रहस्तं निहतं निशम्य; शोकार्दितः क्रोधपरीतचेताः । उवाच तान् नैरृतयोधमुख्यान्; इन्द्रो यथा चामरयोधमुख्यान् ॥
नावज्ञा रिपवे कार्या यैर् इन्द्रबलसूदनः । सूदितः सैन्यपालो मे सानुयात्रः सकुञ्जरः ॥
सो ऽहं रिपुविनाशाय विजयायाविचारयन् । स्वयम् एव गमिष्यामि रणशीर्षं तद् अद्भुतम् ॥
अद्य तद् वानरानीकं रामं च सहलक्ष्मणम् । निर्दहिष्यामि बाणौघैर् वनं दीप्तैर् इवाग्निभिः ॥
स एवम् उक्त्वा ज्वलनप्रकाशं; रथं तुरंगोत्तमराजियुक्तम् । प्रकाशमानं वपुषा ज्वलन्तं; समारुरोहामरराजशत्रुः ॥
स शङ्खभेरीपटह प्रणादैर्; आस्फोटितक्ष्वेडितसिंहनादैः । पुण्यैः स्तवैश् चाप्य् अभिपूज्यमानस्; तदा ययौ राक्षसराजमुख्यः ॥
स शैलजीमूतनिकाश रूपैर्; मांसाशनैः पावकदीप्तनेत्रैः । बभौ वृतो राक्षसराजमुख्यैर्; भूतैर् वृतो रुद्र इवामरेशः ॥
ततो नगर्याः सहसा महौजा; निष्क्रम्य तद् वानरसैन्यम् उग्रम् । महार्णवाभ्रस्तनितं ददर्श; समुद्यतं पादपशैलहस्तम् ॥

Транслитерация (IAST)

tasmin hate rākṣasasainyapāle; plavaṃgamānām ṛṣabheṇa yuddhe | bhīmāyudhaṃ sāgaratulyavegaṃ; pradudruve rākṣasarājasainyam ||
gatvā tu rakṣo'dhipateḥ śaśaṃsuḥ; senāpatiṃ pāvakasūnuśastam | tac cāpi teṣāṃ vacanaṃ niśamya; rakṣo'dhipaḥ krodhavaśaṃ jagāma ||
saṃkhye prahastaṃ nihataṃ niśamya; śokārditaḥ krodhaparītacetāḥ | uvāca tān nairṛtayodhamukhyān; indro yathā cāmarayodhamukhyān ||
nāvajñā ripave kāryā yair indrabalasūdanaḥ | sūditaḥ sainyapālo me sānuyātraḥ sakuñjaraḥ ||
so 'haṃ ripuvināśāya vijayāyāvicārayan | svayam eva gamiṣyāmi raṇaśīrṣaṃ tad adbhutam ||
adya tad vānarānīkaṃ rāmaṃ ca sahalakṣmaṇam | nirdahiṣyāmi bāṇaughair vanaṃ dīptair ivāgnibhiḥ ||
sa evam uktvā jvalanaprakāśaṃ; rathaṃ turaṃgottamarājiyuktam | prakāśamānaṃ vapuṣā jvalantaṃ; samārurohāmararājaśatruḥ ||
sa śaṅkhabherīpaṭaha praṇādair; āsphoṭitakṣveḍitasiṃhanādaiḥ | puṇyaiḥ stavaiś cāpy abhipūjyamānas; tadā yayau rākṣasarājamukhyaḥ ||
sa śailajīmūtanikāśa rūpair; māṃsāśanaiḥ pāvakadīptanetraiḥ | babhau vṛto rākṣasarājamukhyair; bhūtair vṛto rudra ivāmareśaḥ ||
tato nagaryāḥ sahasā mahaujā; niṣkramya tad vānarasainyam ugram | mahārṇavābhrastanitaṃ dadarśa; samudyataṃ pādapaśailahastam ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
तस्मिन् हते राक्षससैन्यपालेtasmin hate rākṣasasainyapāleкогда тот военачальник ракшасов был убит
प्लवंगमानाम् ऋषभेण युद्धेplavaṃgamānām ṛṣabheṇa yuddheбыком среди ванаров в битве
भीमायुधम् सागरतुल्यवेगम्bhīmāyudham sāgaratulyavegamгрозно вооружённое, по натиску подобное океану
प्रदुद्रुवे राक्षसराजसैन्यम्pradudruve rākṣasarājasainyamвойско царя ракшасов побежало
गत्वा तु रक्षोऽधिपतेः शशंसुःgatvā tu rakṣo'dhipateḥ śaśaṃsuḥпридя же, сообщили владыке ракшасов
सेनापतिम् पावकसूनुशस्तम्senāpatim pāvakasūnuśastamчто военачальник убит сыном Огня
तत् च अपिtat ca apiи это также
तेषाम् वचनम् निशम्यteṣām vacanam niśamyaуслышав их слово
रक्षोऽधिपः क्रोधवशम् जगामrakṣo'dhipaḥ krodhavaśam jagāmaвладыка ракшасов подпал под власть гнева
संख्ये प्रहस्तम् निहतम् निशम्यsaṃkhye prahastam nihatam niśamyaуслышав, что Прахаста убит в битве
शोकार्दितः क्रोधपरीतचेताःśokārditaḥ krodhaparītacetāḥмучимый скорбью, с умом, охваченным гневом
उवाच तान् नैरृतयोधमुख्यान्uvāca tān nairṛtayodhamukhyānсказал тем главным воинам-найрритам
इन्द्रः यथा अमरयोधमुख्यान्indraḥ yathā amarayodhamukhyānкак Индра главным воинам богов
न अवज्ञा रिपवे कार्याna avajñā ripave kāryāнельзя презирать врага
यैः इन्द्रबलसूदनःyaiḥ indrabalasūdanaḥкоторыми сокрушитель войска Индры
सूदितः सैन्यपालः मेsūditaḥ sainyapālaḥ meмой военачальник был убит
सानुयात्रः सकुञ्जरःsānuyātraḥ sakuñjaraḥсо свитой и со слонами
सः अहम् रिपुविनाशायsaḥ aham ripuvināśāyaпоэтому я ради уничтожения врага
विजयाय अविचारयन्vijayāya avicārayanради победы, не раздумывая
स्वयम् एव गमिष्यामिsvayam eva gamiṣyāmiсам именно пойду
रणशीर्षम् तत् अद्भुतम्raṇaśīrṣam tat adbhutamк той удивительной вершине битвы
अद्य तत् वानरानीकम्adya tat vānarānīkamсегодня то войско ванаров
रामम् च सहलक्ष्मणम्rāmam ca sahalakṣmaṇamи Раму вместе с Лакшманой
निर्दहिष्यामि बाणौघैःnirdahiṣyāmi bāṇaughaiḥсожгу потоками стрел
वनम् दीप्तैः इव अग्निभिःvanam dīptaiḥ iva agnibhiḥкак лес пылающими огнями
सः एवम् उक्त्वा ज्वलनप्रकाशम्saḥ evam uktvā jvalanaprakāśamсказав так, на огнеподобную
रथम् तुरंगोत्तमराजियुक्तम्ratham turaṃgottamarājiyuktamколесницу, запряжённую рядом лучших коней
प्रकाशमानम् वपुषा ज्वलन्तम्prakāśamānam vapuṣā jvalantamсияющую обликом, пылающую
समारुरोह अमरराजशत्रुःsamāruroha amararājaśatruḥвзошёл враг царя бессмертных
सः शङ्खभेरीपटह प्रणादैःsaḥ śaṅkhabherīpaṭaha praṇādaiḥон под звуки раковин, барабанов и литавр
आस्फोटितक्ष्वेडितसिंहनादैःāsphoṭitakṣveḍitasiṃhanādaiḥпод хлопки, крики и львиные рыки
पुण्यैः स्तवैः च अपि अभिपूज्यमानःpuṇyaiḥ stavaiḥ ca api abhipūjyamānaḥи также почитаемый благими гимнами
तदा ययौ राक्षसराजमुख्यःtadā yayau rākṣasarājamukhyaḥтогда пошёл главный царь ракшасов
सः शैलजीमूतनिकाश रूपैःsaḥ śailajīmūtanikāśa rūpaiḥон с обликами, подобными горам и тучам
मांसाशनैः पावकदीप्तनेत्रैःmāṃsāśanaiḥ pāvakadīptanetraiḥмясоедами, с глазами, пылающими огнём
बभौ वृतः राक्षसराजमुख्यैःbabhau vṛtaḥ rākṣasarājamukhyaiḥсиял, окружённый главными царями ракшасов
भूतैः वृतः रुद्रः इव अमरेशःbhūtaiḥ vṛtaḥ rudraḥ iva amareśaḥкак владыка богов Рудра, окружённый существами
ततः नगर्याः सहसा महौजाःtataḥ nagaryāḥ sahasā mahaujāḥзатем из города внезапно могучий
निष्क्रम्य तत् वानरसैन्यम् उग्रम्niṣkramya tat vānarasainyam ugramвыйдя, то свирепое войско ванаров
महार्णवाभ्रस्तनितम् ददर्शmahārṇavābhrastanitam dadarśaувидел грохочущее как великий океан и туча
समुद्यतम् पादपशैलहस्तम्samudyatam pādapaśailahastamс поднятыми деревьями и скалами в руках
Литературный перевод

Когда Прахаста, военачальник ракшасов, был убит в битве Нилой, войско царя ракшасов, грозно вооружённое и стремительное как океан, побежало. Ракшасы пришли к Раване и сообщили, что военачальник убит сыном Огня. Услышав это, владыка ракшасов подпал под власть гнева. Мучимый скорбью и охваченный яростью, он сказал главным воинам-найрритам, как Индра сказал бы главным воинам богов: «Нельзя презирать врага: этими врагами убит мой военачальник, сокрушитель войска Индры, вместе со свитой и слонами. Поэтому я сам, не раздумывая, пойду к вершине битвы ради победы и уничтожения врага. Сегодня я потоками стрел сожгу войско ванаров и Раму с Лакшманой, как пылающие огни сжигают лес». Сказав так, враг царя бессмертных взошёл на огнеподобную колесницу, запряжённую лучшими конями, сияющую и пылающую своим видом. Под звуки раковин, барабанов, литавр, хлопков, криков, львиных рыков и благих гимнов главный царь ракшасов выступил. Окружённый главными ракшасами, похожими на горы и тучи, мясоедами с огненными глазами, он сиял как Рудра среди существ. Выйдя из города, могучий Равана увидел свирепое войско ванаров, грохочущее как великий океан и туча, с поднятыми деревьями и скалами в руках.

Версия

1a8ecee768ee · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами