Вишну-пурана
Бхарата и оленёнок2.13.19-24
453 / 1027
Вишну-пурана · 2.13.19-24
Деванагари

चकारानुदिनं चासौ मृगपोतस्य वै नृपः पोषणं पुष्यमाणश् च स तेन ववृधे मुने ।
चचाराश्रमपर्यन्ते तृणानि गहनेषु सः दूरं गत्वा च शार्दूलत्रासाद् अभ्याययौ पुनः ।
प्रातर् गत्वातिदूरं च सायम् आयात् तदाश्रमम् पुनश् च भरतस्याभूद् आश्रमस्योटजाजिरे ।
तस्य तस्मिन् मृगे दूरसमीपपरिवर्तिनि आसीच् चेतः समासक्तं न ययाव् अन्यतो द्विज ।
विमुक्तराज्यतनयः प्रोज्झिताशेषबान्धवः ममत्वं स चकारोच्चैस् तस्मिन् हरिणबालके ।
किं वृकैर् भक्षितो व्याघ्रैः किं सिंहेन निपातितः चिरायमाणे निष्क्रान्ते तस्यासीद् इति मानसम् ।

Транслитерация (IAST)

cakārānudinaṃ cāsau mṛgapotasya vai nṛpaḥ poṣaṇaṃ puṣyamāṇaś ca sa tena vavṛdhe mune /
cacārāśramaparyante tṛṇāni gahaneṣu saḥ dūraṃ gatvā ca śārdūlatrāsād abhyāyayau punaḥ /
prātar gatvātidūraṃ ca sāyam āyāt tadāśramam punaś ca bharatasyābhūd āśramasyoṭajājire /
tasya tasmin mṛge dūrasamīpaparivartini āsīc cetaḥ samāsaktaṃ na yayāv anyato dvija /
vimuktarājyatanayaḥ projjhitāśeṣabāndhavaḥ mamatvaṃ sa cakāroccais tasmin hariṇabālake /
kiṃ vṛkair bhakṣito vyāghraiḥ kiṃ siṃhena nipātitaḥ cirāyamāṇe niṣkrānte tasyāsīd iti mānasam /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
चकारcakāraсовершал
अनु-दिनम्anu-dinamдень за днём
caи
असौasauон
मृग-पोतस्यmṛga-potasyaоленёнка
वैvaiведь
नृपःnṛpaḥцарь
पोषणम्poṣaṇamкормление
पुष्यमाणःpuṣyamāṇaḥвскармливаемый
caи
सःsaḥон
तेनtenaим
ववृधेvavṛdheвырос
मुनेmuneо мудрец
चचारcacāraбродил
आश्रम-पर्यन्तेāśrama-paryanteвокруг обители
तृणानिtṛṇāniтравы
गहनेषुgahaneṣuв чащах
सःsaḥон
दूरम्dūramдалеко
गत्वाgatvāуйдя
caи
शार्दूल-त्रासात्śārdūla-trāsātот страха перед тигром
अभ्याययौabhyāyayauприбегал
पुनःpunaḥобратно
प्रातःprātaḥутром
गत्वाgatvāуйдя
अति-दूरम्ati-dūramочень далеко
caи
सायम्sāyamвечером
आयात्āyātприходил
तत्-आश्रमम्tat-āśramamв ту обитель
पुनःpunaḥвновь
caи
भरतस्यbharatasyaБхараты
अभूत्abhūtбывал
आश्रमस्यāśramasyaобители
उटज-आजिरेuṭaja-ājireна дворе у хижины
तस्यtasyaу него
तस्मिन्tasminна том
मृगेmṛgeолене
दूर-समीप-परिवर्तिनिdūra-samīpa-parivartiniто уходящем, то возвращающемся
आसीत्āsītстал
चेतःcetaḥум
समासक्तम्samāsaktamпривязанным
naне
ययौyayauуходил
अन्यतःanyataḥв иное
द्विजdvijaо дваждырождённый
विमुक्त-राज्य-तनयःvimukta-rājya-tanayaḥоставивший царство и сыновей
प्रोज्झित-अशेष-बान्धवःprojjhita-aśeṣa-bāndhavaḥотринувший всех сродников
ममत्वम्mamatvamчувство «моё»
सःsaḥон
चकारcakāraсотворил
उच्चैःuccaiḥсильное
तस्मिन्tasminк тому
हरिण-बालकेhariṇa-bālakeоленьему детёнышу
किम्kimне
वृकैःvṛkaiḥволками
भक्षितःbhakṣitaḥсъеден ли
व्याघ्रैःvyāghraiḥтиграми
किम्kimне
सिंहेनsiṃhenaльвом
निपातितःnipātitaḥповержен ли
चिरायमाणेcirāyamāṇeкогда задерживался
निष्क्रान्तेniṣkrānteушедший
तस्यtasyaу него
आसीत्āsītбывало
इतिitiтак
मानसम्mānasamна уме
Литературный перевод

День за днём царь кормил оленёнка, и, вскармливаемый им, тот вырос, о мудрец.

Он бродил вокруг обители, щипал травы в чащах, а уйдя далеко, от страха перед тигром прибегал обратно.

Утром уходил очень далеко, вечером приходил в ту обитель и снова бывал на дворе у хижины Бхараты.

Ум его к тому оленю, то уходящему, то возвращающемуся, стал привязан и ни на что иное не уходил, о дваждырождённый.

Оставивший царство и сыновей, отринувший всех сродников — он сотворил сильное «моё» к оленьему детёнышу.

«Не съеден ли волками? не тиграми? не повержен ли львом?» — бывало у него на уме, когда ушедший задерживался.

Версия

c1ae400c7ddb · опубликовано 22 авг. 2026 г., 02:41:31 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами