Вишну-пурана
Бхарата и оленёнок2.13.99-104
467 / 1027
Вишну-пурана · 2.13.99-104
Деванагари

वस्तु राजेति यल् लोके यच् च राजभटात्मकम् तथान्यच् च नृपेत्थं तन् न सत्संकल्पनामयम् ।
यत् तु कालान्तरेणापि नान्यसंज्ञाम् उपैति वै परिणामादिसंभूतं तद् वस्तु नृप तच् च किम् ।
त्वं राजा सर्वलोकस्य पितुः पुत्रो रिपो रिपुः पत्न्याः पतिः पिता सूनोः कं त्वां भूप वदाम्य् अहम् ।
त्वं किम् एतच् छिरः किं नु शिरस् तव तथोदरम् किम् उ पादादिकं त्वं वै तवैतत् किं महीपते ।
समस्तावयवेभ्यस् त्वं पृथग् भूप व्यवस्थितः को ऽहम् इत्य् एव निपुणो भूत्वा चिन्तय पार्थिव ।
एवं व्यवस्थिते तत्त्वे मयाहम् इति भाषितुम् पृथक्करणनिष्पाद्यं शक्यते नृपते कथम् ।

Транслитерация (IAST)

vastu rājeti yal loke yac ca rājabhaṭātmakam tathānyac ca nṛpetthaṃ tan na satsaṃkalpanāmayam /
yat tu kālāntareṇāpi nānyasaṃjñām upaiti vai pariṇāmādisaṃbhūtaṃ tad vastu nṛpa tac ca kim /
tvaṃ rājā sarvalokasya pituḥ putro ripo ripuḥ patnyāḥ patiḥ pitā sūnoḥ kaṃ tvāṃ bhūpa vadāmy aham /
tvaṃ kim etac chiraḥ kiṃ nu śiras tava tathodaram kim u pādādikaṃ tvaṃ vai tavaitat kiṃ mahīpate /
samastāvayavebhyas tvaṃ pṛthag bhūpa vyavasthitaḥ ko 'ham ity eva nipuṇo bhūtvā cintaya pārthiva /
evaṃ vyavasthite tattve mayāham iti bhāṣitum pṛthakkaraṇaniṣpādyaṃ śakyate nṛpate katham /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
वस्तुvastuвещь
राजाrājāцарь
इतिitiтак
यत्yatчто
लोकेlokeв мире
यत्yatчто
caи
राज-भट-आत्मकम्rāja-bhaṭa-ātmakamименуемое царским слугою
तथाtathāтакже
अन्यत्anyatиное
caи
नृपnṛpaо царь
इत्थम्itthamтак
तत्tatто
naне
सत्satистинно
संकल्पना-मयम्saṃkalpanā-mayamсостоящее из измышления
यत्yatчто
तुtuже
काल-अन्तरेणkāla-antareṇaс течением времени
अपिapiдаже
naне
अन्य-संज्ञाम्anya-saṃjñāmиного названия
उपैतिupaitiпринимает
वैvaiведь
परिणाम-आदि-संभूतम्pariṇāma-ādi-saṃbhūtamвозникшего от превращения и прочего
तत्tatто
वस्तुvastuвещь
नृपnṛpaо царь
तत्tatоно
caи
किम्kimчто же
त्वम्tvamты
राजाrājāцарь
सर्व-लोकस्यsarva-lokasyaвсему народу
पितुःpituḥотцу
पुत्रःputraḥсын
रिपोःripoḥврагу
रिपुःripuḥвраг
पत्न्याःpatnyāḥжене
पतिःpatiḥмуж
पिताpitāотец
सूनोःsūnoḥсыну
कम्kamкем
त्वाम्tvāmтебя
भूपbhūpaо царь
वदामिvadāmiназову
अहम्ahamя
त्वम्tvamты
किम्kimразве
एतत्etatэта
शिरःśiraḥголова
किम्kimразве
नुnuже
शिरःśiraḥголова
तवtavaтвоя
तथाtathāтакже
उदरम्udaramчрево
किम्kimразве
uже
पाद-आदिकम्pāda-ādikamноги и прочее
त्वम्tvamты
वैvaiведь
तवtavaтвоё
एतत्etatэто
किम्kimразве
मही-पतेmahī-pateо владыка земли
समस्त-अवयवेभ्यःsamasta-avayavebhyaḥот всех членов
त्वम्tvamты
पृथक्pṛthakотдельно
भूपbhūpaо царь
व्यवस्थितःvyavasthitaḥутверждён
कःkaḥкто
अहम्ahamя
इतिitiтак
एवevaже
निपुणःnipuṇaḥтщательным
भूत्वाbhūtvāстав
चिन्तयcintayaпомысли
पार्थिवpārthivaо царь
एवम्evamтак
व्यवस्थितेvyavasthiteкогда установлена
तत्त्वेtattveистине
मयाmayāмною
अहम्ahamя
इतिitiтак
भाषितुम्bhāṣitumсказать
पृथक्-करण-निष्पाद्यम्pṛthak-karaṇa-niṣpādyamвыполнимое отделением
शक्यतेśakyateвозможно
नृपतेnṛpateо владыка
कथम्kathamкак
Литературный перевод

«То, что в мире зовётся «царём», и то, что именуется «царским слугою», и всё прочее — не истинно, а состоит из измышления, о царь.

А что и с течением времени не принимает иного названия, возникшего от превращения и прочего, — то и есть вещь; и что же это, о царь?

Ты — царь всему народу, отцу — сын, врагу — враг, жене — муж, сыну — отец: кем же мне тебя назвать?

Ты ли эта голова? или голова — твоя? Так же и чрево, и ноги: ты ли это или это твоё, о владыка земли?

Ты утверждён отдельно от всех членов; став тщательным, помысли: «кто я?»

Когда истина установлена так, — как же возможно сказать «я», если это выполнимо лишь отделением одного от другого

Версия

6eedd2391128 · опубликовано 22 авг. 2026 г., 02:41:31 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами