Вишну-пурана
День домохозяина3.11.85-90
567 / 1027
Вишну-пурана · 3.11.85-90
Деванагари

तद्वद् बादरिकेभ्यश् च गुडपक्वेभ्य एव च भुञ्जीतोद्धृतसाराणि न कदाचिन् नरेश्वर ।
नाशेषं पुरुषो ऽश्नीयाद् अन्यत्र जगतीपते मध्वम्बुदधिसर्पिभ्यः सक्तुभ्यश् च विवेकवान् ।
अश्नीयात् तन्मना भूत्वा पूर्वं तु मधुरं रसम् लवणाम्लौ तथा मध्ये कटुतिक्तादिकं ततः ।
प्राग् द्रवं पुरुषो ऽश्नन् वै मध्ये च कठिनाशनम् पुनर् अन्ते द्रवाशी तु बलारोग्ये न मुञ्चति ।
अनिन्द्यं भक्षयेद् इत्थं वाग्यतो ऽन्नम् अकुत्सयन् पञ्चग्रासं महामौनं प्राणाद्याप्यायनाय तत् ।
भुक्त्वा सम्यग् अथाचम्य प्राङ्मुखोदङ्मुखो ऽपि वा यथावत् पुनर् आचामेत् पाणी प्रक्षाल्य मूलतः ।

Транслитерация (IAST)

tadvad bādarikebhyaś ca guḍapakvebhya eva ca bhuñjītoddhṛtasārāṇi na kadācin nareśvara /
nāśeṣaṃ puruṣo 'śnīyād anyatra jagatīpate madhvambudadhisarpibhyaḥ saktubhyaś ca vivekavān /
aśnīyāt tanmanā bhūtvā pūrvaṃ tu madhuraṃ rasam lavaṇāmlau tathā madhye kaṭutiktādikaṃ tataḥ /
prāg dravaṃ puruṣo 'śnan vai madhye ca kaṭhināśanam punar ante dravāśī tu balārogye na muñcati /
anindyaṃ bhakṣayed itthaṃ vāgyato 'nnam akutsayan pañcagrāsaṃ mahāmaunaṃ prāṇādyāpyāyanāya tat /
bhuktvā samyag athācamya prāṅmukhodaṅmukho 'pi vā yathāvat punar ācāmet pāṇī prakṣālya mūlataḥ /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
मन्त्र-अभिमन्त्रितम्mantra-abhimantritamосвящённая мантрой
शस्तम्śastamодобряется
naне
caи
पर्युषितम्paryuṣitamвчерашняя
नृपnṛpaо царь
अन्यत्रanyatraкроме
फल-मांसेभ्यःphala-māṃsebhyaḥплодов и мяса
शुष्क-शाक-आदिकान्śuṣka-śāka-ādikānсушёной зелени и прочего
तथाtathāтакже
तद्वत्tadvatтак же
बादरिकेभ्यःbādarikebhyaḥиз ягод бадара
caи
गुड-पक्वेभ्यःguḍa-pakvebhyaḥиз варенного на патоке
एवevaже
caи
भुञ्जीतbhuñjītaпусть ест
उद्धृत-साराणिuddhṛta-sārāṇiиз которых извлечена суть
naне
कदाचित्kadācitникогда
नर-ईश्वरnara-īśvaraо владыка людей
naне
अशेषम्aśeṣamбез остатка
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
अश्नीयात्aśnīyātпусть ест
अन्यत्रanyatraкроме
जगती-पतेjagatī-pateо владыка земли
मधु-अम्बु-दधि-सर्पिभ्यःmadhu-ambu-dadhi-sarpibhyaḥмёда, воды, простокваши и топлёного масла
सक्तुभ्यःsaktubhyaḥтолокна
caи
विवेकवान्vivekavānразумеющий
अश्नीयात्aśnīyātпусть ест
तत्-मनाःtat-manāḥсосредоточив на том ум
भूत्वाbhūtvāстав
पूर्वम्pūrvamсперва
तुtuже
मधुरम्madhuramсладкий
रसम्rasamвкус
लवण-अम्लौlavaṇa-amlauсолёное и кислое
तथाtathāтакже
मध्येmadhyeв середине
कटु-तिक्त-आदिकम्kaṭu-tikta-ādikamострое, горькое и прочее
ततःtataḥзатем
प्राक्prākсперва
द्रवम्dravamжидкое
पुरुषःpuruṣaḥчеловек
अश्नन्aśnanедящий
वैvaiведь
मध्येmadhyeв середине
caи
कठिन-अशनम्kaṭhina-aśanamтвёрдую пищу
पुनःpunaḥвновь
अन्तेanteв конце
द्रव-आशीdrava-āśīедящий жидкое
तुtuже
बल-आरोग्येbala-ārogyeсилы и здоровья
naне
मुञ्चतिmuñcatiтеряет
अनिन्द्यम्anindyamбезупречное
भक्षयेत्bhakṣayetпусть вкушает
इत्थम्itthamтак
वाक्-यतःvāk-yataḥсдерживая речь
अन्नम्annamпищу
अकुत्सयन्akutsayanне хуля
पञ्च-ग्रासम्pañca-grāsamпять горстей
महा-मौनम्mahā-maunamв великом молчании
प्राण-आदि-आप्यायनायprāṇa-ādi-āpyāyanāyaради насыщения праны и прочих
तत्tatто
भुक्त्वाbhuktvāпоев
सम्यक्samyakкак должно
अथathaзатем
आचम्यācamyaпрополоскав рот
प्राङ्-मुखःprāṅ-mukhaḥлицом на восток
उदङ्-मुखःudaṅ-mukhaḥлицом на север
अपिapiже
वाили
यथावत्yathāvatкак должно
पुनःpunaḥвновь
आचामेत्ācāmetпусть прополощет
पाणीpāṇīруки
प्रक्षाल्यprakṣālyaомыв
मूलतःmūlataḥдо основания
Литературный перевод

Одобряется пища, освящённая мантрой, и не вчерашняя, о царь, — кроме плодов и мяса, сушёной зелени и прочего,

а также ягод бадара и варенного на патоке. Пусть никогда не ест того, из чего извлечена суть, о владыка людей.

И пусть не съедает без остатка — кроме мёда, воды, простокваши, топлёного масла и толокна, о владыка земли.

Пусть ест, сосредоточив на том ум: сперва сладкий вкус, в середине солёное и кислое, затем острое, горькое и прочее.

Сперва жидкое, в середине твёрдую пищу, а в конце вновь жидкое — так не теряют силы и здоровья.

Так пусть вкушает безупречное, сдерживая речь и не хуля пищу; и пять горстей в великом молчании — ради насыщения праны и прочих.

Поев как должно и прополоскав рот, лицом на восток или на север, пусть вновь прополощет, омыв руки до основания.

Версия

c2f72725b53f · опубликовано 22 авг. 2026 г., 04:24:51 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами