Вишну-пурана
Потоп над Двараками и поражение Арджуны5.38.1-12
983 / 1027
Вишну-пурана · 5.38.1-12
Деванагари

अर्जुनो ऽपि तदान्विष्य कृष्णरामकलेवरे संस्कारं लम्भयाम् आस तथान्येषाम् अनुक्रमात् ।
अष्टौ महिष्यः कथिता रुक्मिणीप्रमुखास् तु याः उपगुह्य हरेर् देहं विविशुस् ता हुताशनम् ।
रेवती चैव रामस्य देहम् आश्लिष्य सत्तम विवेश ज्वलितं वह्निं तत्सङ्गाह्लादशीतलम् ।
उग्रसेनस् तु तच् छ्रुत्वा तथैवानकदुन्दुभिः देवकी रोहिणी चैव विविशुर् जातवेदसम् ।
ततो ऽर्जुनः प्रेतकार्यं कृत्वा तेषां यथाविधि निश्चक्राम जनं सर्वं गृहीत्वा वज्रम् एव च ।
द्वारवत्या विनिष्क्रान्ताः कृष्णपत्न्यः सहस्रशः वज्रं जनं च कौन्तेयः पालयञ् छनकैर् ययौ ।
सभा सुधर्मा कृष्णेन मर्त्यलोके समुज्झिते स्वर्गं जगाम मैत्रेय पारिजातश् च पादपः ।
यस्मिन् दिने हरिर् यातो दिवं संत्यज्य मेदिनीम् तस्मिन्न् एवावतीर्णो ऽयं कालकायो बली कलिः ।
प्लावयाम् आस तां शून्यां द्वारकां च महोदधिः यदुदेवगृहं त्व् एकं नाप्लावयत सागरः ।
नातिक्रान्तुम् अलं ब्रह्मंस् तद् अद्यापि महोदधिः नित्यं संनिहितस् तत्र भगवान् केशवो यतः ।
तद् अतीव महापुण्यं सर्वपातकनाशनम् विष्णुक्रीडान्वितं स्थानं दृष्ट्वा पापात् प्रमुच्यते ।
पार्थः पञ्चनदे देशे बहुधान्यसमन्विते चकार वासं सर्वस्य जनस्य मुनिसत्तम ।

Транслитерация (IAST)

arjuno 'pi tadānviṣya kṛṣṇarāmakalevare saṃskāraṃ lambhayām āsa tathānyeṣām anukramāt /
aṣṭau mahiṣyaḥ kathitā rukmiṇīpramukhās tu yāḥ upaguhya harer dehaṃ viviśus tā hutāśanam /
revatī caiva rāmasya deham āśliṣya sattama viveśa jvalitaṃ vahniṃ tatsaṅgāhlādaśītalam /
ugrasenas tu tac chrutvā tathaivānakadundubhiḥ devakī rohiṇī caiva viviśur jātavedasam /
tato 'rjunaḥ pretakāryaṃ kṛtvā teṣāṃ yathāvidhi niścakrāma janaṃ sarvaṃ gṛhītvā vajram eva ca /
dvāravatyā viniṣkrāntāḥ kṛṣṇapatnyaḥ sahasraśaḥ vajraṃ janaṃ ca kaunteyaḥ pālayañ chanakair yayau /
sabhā sudharmā kṛṣṇena martyaloke samujjhite svargaṃ jagāma maitreya pārijātaś ca pādapaḥ /
yasmin dine harir yāto divaṃ saṃtyajya medinīm tasminn evāvatīrṇo 'yaṃ kālakāyo balī kaliḥ /
plāvayām āsa tāṃ śūnyāṃ dvārakāṃ ca mahodadhiḥ yadudevagṛhaṃ tv ekaṃ nāplāvayata sāgaraḥ /
nātikrāntum alaṃ brahmaṃs tad adyāpi mahodadhiḥ nityaṃ saṃnihitas tatra bhagavān keśavo yataḥ /
tad atīva mahāpuṇyaṃ sarvapātakanāśanam viṣṇukrīḍānvitaṃ sthānaṃ dṛṣṭvā pāpāt pramucyate /
pārthaḥ pañcanade deśe bahudhānyasamanvite cakāra vāsaṃ sarvasya janasya munisattama /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अर्जुनःarjunaḥАрджуна
अपिapiже
तदाtadāтогда
अन्विष्यanviṣyaотыскав
कृष्ण-राम-कलेवरेkṛṣṇa-rāma-kalevareтела Кришны и Рамы
संस्कारम्saṃskāramобряд
लम्भयाम् आसlambhayām āsaсовершил
तथाtathāтакже
अन्येषाम्anyeṣāmу прочих
अनुक्रमात्anukramātпо порядку
अष्टौaṣṭauвосемь
महिष्यःmahiṣyaḥцариц
कथिताःkathitāḥназванные
रुक्मिणी-प्रमुखाःrukmiṇī-pramukhāḥс Рукмини во главе
तुtuже
याःyāḥкоторые
उपगुह्यupaguhyaобняв
हरेःhareḥХари
देहम्dehamтело
विविशुःviviśuḥвошли
ताःtāḥте
हुत-आशनम्huta-āśanamв огонь
रेवतीrevatīРевати
caи
एवevaже
रामस्यrāmasyaРамы
देहम्dehamтело
आश्लिष्यāśliṣyaобняв
सत्तमsattamaо лучший
विवेशviveśaвошла
ज्वलितम्jvalitamпылающий
वह्निम्vahnimогонь
तत्-सङ्ग-आह्लाद-शीतलम्tat-saṅga-āhlāda-śītalamпрохладный от отрады соприкосновения с ним
उग्रसेनःugrasenaḥУграсена
तुtuже
तत्tatто
श्रुत्वाśrutvāуслышав
तथाtathāтакже
एवevaже
आनक-दुन्दुभिःānaka-dundubhiḥАнакадундубхи
देवकीdevakīДеваки
रोहिणीrohiṇīРохини
caи
एवevaже
विविशुःviviśuḥвошли
जात-वेदसम्jāta-vedasamв огонь
ततःtataḥзатем
अर्जुनःarjunaḥАрджуна
प्रेत-कार्यम्preta-kāryamпогребальный обряд
कृत्वाkṛtvāсовершив
तेषाम्teṣāmпо ним
यथा-विधिyathā-vidhiпо уставу
निश्चक्रामniścakrāmaвышел
जनम्janamнарод
सर्वम्sarvamвесь
गृहीत्वाgṛhītvāвзяв
वज्रम्vajramВаджру
एवevaже
caи
द्वारवत्याःdvāravatyāḥиз Двараки
विनिष्क्रान्ताःviniṣkrāntāḥвышедшие
कृष्ण-पत्न्यःkṛṣṇa-patnyaḥжёны Кришны
सहस्रशःsahasraśaḥтысячами
वज्रम्vajramВаджру
जनम्janamнарод
caи
कौन्तेयःkaunteyaḥсын Кунти
पालयन्pālayanохраняющий
शनकैःśanakaiḥмедленно
ययौyayauшёл
सभाsabhāзала
सुधर्माsudharmāСудхарма
कृष्णेनkṛṣṇenaКришною
मर्त्य-लोकेmartya-lokeмир смертных
समुज्झितेsamujjhiteкогда покинут
स्वर्गम्svargamна небо
जगामjagāmaушла
मैत्रेयmaitreyaо Майтрея
पारिजातःpārijātaḥпариджата
caи
पादपःpādapaḥдерево
यस्मिन्yasminв который
दिनेdineдень
हरिःhariḥХари
यातःyātaḥушёл
दिवम्divamна небо
संत्यज्यsaṃtyajyaпокинув
मेदिनीम्medinīmземлю
तस्मिन्tasminв тот
एवevaже
अवतीर्णःavatīrṇaḥнисшёл
अयम्ayamэтот
काल-कायःkāla-kāyaḥс телом из времени
बलीbalīсильный
कलिःkaliḥКали
प्लावयाम् आसplāvayām āsaзатопил
ताम्tāmту
शून्याम्śūnyāmопустевшую
द्वारकाम्dvārakāmДвараку
caи
महा-उदधिःmahā-udadhiḥвеликий океан
यदु-देव-गृहम्yadu-deva-gṛhamдом бога ядавов
तुtuже
एकम्ekamодин
naне
अप्लावयतaplāvayataзатопил
सागरःsāgaraḥокеан
naне
अतिक्रान्तुम्atikrāntumпереступить
अलम्alamв силах
ब्रह्मन्brahmanо брахман
तत्tatего
अद्यadyaныне
अपिapiже
महा-उदधिःmahā-udadhiḥвеликий океан
नित्यम्nityamвечно
संनिहितःsaṃnihitaḥприсутствует
तत्रtatraтам
भगवान्bhagavānвладыка
केशवःkeśavaḥКешава
यतःyataḥпоскольку
तत्tatто
अतीवatīvaвесьма
महा-पुण्यम्mahā-puṇyamсвятое
सर्व-पातक-नाशनम्sarva-pātaka-nāśanamуничтожающее все грехи
विष्णु-क्रीडा-अन्वितम्viṣṇu-krīḍā-anvitamсвязанное с играми Вишну
स्थानम्sthānamместо
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
पापात्pāpātот греха
प्रमुच्यतेpramucyateосвобождается
पार्थःpārthaḥсын Притхи
पञ्च-नदेpañca-nadeв Пятиречье
देशेdeśeв стране
बहु-धान्य-समन्वितेbahu-dhānya-samanviteобильной хлебом
चकारcakāraсотворил
वासम्vāsamпривал
सर्वस्यsarvasyaвсего
जनस्यjanasyaнарода
मुनि-सत्तमmuni-sattamaо лучший из отшельников
Литературный перевод

И Арджуна тогда, отыскав тела Кришны и Рамы, совершил обряд, а также по прочим — по порядку.

Восемь цариц, названные, с Рукмини во главе, обняв тело Хари, вошли в огонь.

И Ревати, обняв тело Рамы, о лучший, вошла в пылающий огонь, прохладный от отрады соприкосновения с ним.

Услышав то, Уграсена, а также Анакадундубхи, Деваки и Рохини вошли в огонь.

Затем Арджуна, совершив по ним погребальный обряд по уставу, вышел, взяв весь народ и Ваджру.

Вышедшие из Двараки тысячами жёны Кришны; и сын Кунти шёл медленно, охраняя Ваджру и народ.

Зала Судхарма, когда Кришною был покинут мир смертных, ушла на небо, о Майтрея, и дерево париджата.

В тот же день, в который Хари ушёл на небо, покинув землю, нисшёл этот сильный Кали, с телом из времени.

И великий океан затопил ту опустевшую Двараку; но одного лишь дома бога ядавов океан не затопил.

Не в силах великий океан переступить его и ныне, о брахман, поскольку там вечно присутствует владыка Кешава.

То место весьма святое, уничтожающее все грехи, связанное с играми Вишну; увидев его, освобождается человек от греха.

Сын Притхи сотворил привал для всего народа в стране Пятиречья, обильной хлебом, о лучший из отшельников.

Версия

8ef3d6184de4 · опубликовано 22 авг. 2026 г., 09:51:40 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами