अथ स एष आत्मा लोकानां द्याव्-आपृथिव्योर् अन्तरेण नभो-वलयस्य कालचक्र-गतो द्वादश मासान् भुङ्क्ते राशि-संज्ञान् संवत्सरावयवान् मासः पक्ष-द्वयं दिवा नक्तं चेति सपादर्क्ष-द्वयम् उपदिशन्ति यावता षष्ठम् अंशं भुञ्जीत स वै ऋतुर् इत्य् उपदिश्यते संवत्सरावयवः
अथ च यावतार्धेन नभो-वीथ्यां प्रचरति तं कालम् अयनम् आचक्षते
अथ च यावन् नभो-मण्डलं सह द्याव्-आपृथिव्योर् मण्डलाभ्यां कार्त्स्न्येन स ह भुञ्जीत तं कालं संवत्सरं परिवत्सरम् इडावत्सरम् अनुवत्सरं वत्सरम् इति भानोर् मान्द्य-शैघ्र्य-सम-गतिभिः समामनन्ति
atha sa eṣa ātmā lokānāṃ dyāv-āpṛthivyor antareṇa nabho-valayasya kālacakra-gato dvādaśa māsān bhuṅkte rāśi-saṃjñān saṃvatsarāvayavān māsaḥ pakṣa-dvayaṃ divā naktaṃ ceti sapādarkṣa-dvayam upadiśanti yāvatā ṣaṣṭham aṃśaṃ bhuñjīta sa vai ṛtur ity upadiśyate saṃvatsarāvayavaḥ
atha ca yāvatārdhena nabho-vīthyāṃ pracarati taṃ kālam ayanam ācakṣate
atha ca yāvan nabho-maṇḍalaṃ saha dyāv-āpṛthivyor maṇḍalābhyāṃ kārtsnyena sa ha bhuñjīta taṃ kālaṃ saṃvatsaraṃ parivatsaram iḍāvatsaram anuvatsaraṃ vatsaram iti bhānor māndya-śaighrya-sama-gatibhiḥ samāmananti
«И вот он, душа миров, идя в колесе времени по небесному кругу меж небом и землёю, вкушает двенадцать месяцев, зовущихся знаками, — доли года. Месяц — это две половины, день и ночь; и указывают на два с четвертью созвездия. А за сколько он вкусит шестую долю года, то и зовут временем года, долею года. Время, за какое он проходит половину небесной дороги, зовут аяной; а то, за какое он вкусит целиком небесный круг вместе с кругами неба и земли, называют — по медленному, быстрому и ровному ходу светила — самватсарой, париватсарой, идаватсарой, ануватсарой и ватсарой».
3d84b522ac7e · 发布于 2026年8月14日 16:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Единиц времени здесь пять, и все они — не деления, а вкушения: бхункте, «поедает». Тот же глагол, каким кончалась прошлая глава. Время не проходит само, его съедают.
Лет тоже пять, и различаются они не длиною, а тем, каким ходом светило их прошло: мандья, шаигхрья, сама — те же три хода, что были при описании дней. Один и тот же оборот назван по-разному, смотря как он совершён.
Аяна — «хождение», буквально «уход»; полугодие названо дорогой, а не сроком.
Са-пада-рикша-двая — «два созвездия с четвертью». Двадцать семь созвездий делятся на двенадцать не нацело, и книга не округляет: остаток выписан как есть.