सितातुल्यो यवक्षारः सर्वकृच्छ्रनिवारणः । निदिग्धिकारसो वापि सक्षौद्रः कृच्छ्रनाशनः
लवणं त्रिफलाकल्कैर्मूत्राघातहरं स्मृतम् । मूत्रे विरुद्धे कर्पूरचूर्णं लिङ्गे प्रवेशयेत्
क्वाथश्च शिग्रुमूलोत्थः कटूष्णोश्मानिपातनः । सर्वमेहहरोधात्र्या रसःक्षौद्रनिशायुतः । त्रिफलादारुदार्व्यष्टक्वाथः क्षौद्रेण मेहहा
अस्वप्नं च व्यवायं च व्यायामाश्चिन्तनानि च । स्थौल्यमिच्छन्पपरित्यक्तं क्रमेणाभिप्रवर्धयेत्
यवश्यामाकभोजी स्यास्थौल्यकृन्मधुवारिणा । उष्णमन्नं समण्डं वा पिबन्कृशतनुर्भवेत्
सचव्यजीरकं व्योषा हिङ्गुसौवर्चलामलाः । मधुना रक्तवः पीता मेधोघ्ना सर्वदीपनाः
चतुर्गुणे जले मूत्रे द्विगुणे चित्रकाणि च । कल्कैः सिद्ध घृत प्रस्थं सक्षीरं जठरी पिबेत्
क्रमवृद्ध्या दशाहानि दश पैप्पालिकं दिनम् । वर्धयेत्पयसा सार्धं तथैवापानयेत्पुनः
क्षीरषष्टिकभोजीस्यादेवं कृष्णसहस्रकम् । बृंहणं मुद्गमायुष्यं प्लीहोदरविनाशनम्
पुनर्नवाक्वाथकल्कैः सिद्धं शोथहरं घृतम् । गावा मत्रेण संसेव्यं पिप्पली वा पयो ऽन्विताः । गुडन वाभयां तुल्यां विश्वं वा शोथरोगिणा
तैलमेरण्डजं पीत्वा बलासिद्धं पयो ऽन्वितम् । आध्मानशूलोपचितामन्त्रवृद्धिञ्जयेन्नरः
sitātulyo yavakṣāraḥ sarvakṛcchranivāraṇaḥ / nidigdhikāraso vāpi sakṣaudraḥ kṛcchranāśanaḥ
lavaṇaṃ triphalākalkairmūtrāghātaharaṃ smṛtam / mūtre viruddhe karpūracūrṇaṃ liṅge praveśayet
kvāthaśca śigrumūlotthaḥ kaṭūṣṇośmānipātanaḥ / sarvamehaharodhātryā rasaḥkṣaudraniśāyutaḥ / triphalādārudārvyaṣṭakvāthaḥ kṣaudreṇa mehahā
asvapnaṃ ca vyavāyaṃ ca vyāyāmāścintanāni ca / sthaulyamicchanpaparityaktaṃ krameṇābhipravardhayet
yavaśyāmākabhojī syāsthaulyakṛnmadhuvāriṇā / uṣṇamannaṃ samaṇḍaṃ vā pibankṛśatanurbhavet
sacavyajīrakaṃ vyoṣā hiṅgusauvarcalāmalāḥ / madhunā raktavaḥ pītā medhoghnā sarvadīpanāḥ
caturguṇe jale mūtre dviguṇe citrakāṇi ca / kalkaiḥ siddha ghṛta prasthaṃ sakṣīraṃ jaṭharī pibet
kramavṛddhyā daśāhāni daśa paippālikaṃ dinam / vardhayetpayasā sārdhaṃ tathaivāpānayetpunaḥ
kṣīraṣaṣṭikabhojīsyādevaṃ kṛṣṇasahasrakam / bṛṃhaṇaṃ mudgamāyuṣyaṃ plīhodaravināśanam
punarnavākvāthakalkaiḥ siddhaṃ śothaharaṃ ghṛtam / gāvā matreṇa saṃsevyaṃ pippalī vā payo 'nvitāḥ / guḍana vābhayāṃ tulyāṃ viśvaṃ vā śotharogiṇā
tailameraṇḍajaṃ pītvā balāsiddhaṃ payo 'nvitam / ādhmānaśūlopacitāmantravṛddhiñjayennaraḥ
Ячменная щёлочь, равная сахару, отвращает всякое затруднение; и сок нидигдхики с мёдом губит затруднение. Соль с кашицей трипхалы названа уносящей задержку мочи; а при заграждённой моче да введёт он в уд порошок камфоры. Отвар из корня шигру, едкий и горячий, низвергает камень; сок амалаки с мёдом и куркумой уносит всякую прамеху; отвар трипхалы, девадару, дарви и восьми с мёдом уносит прамеху. Желающий тучности да умножает постепенно оставленное — бессонницу, соитие, упражнения и заботы; питающийся же ячменём и шьямакой с медовой водою и пьющий горячую пищу с отваром становится худым телом. Зира с чавьей, три острых, асафетида, соварчала, амалаки и рактава, выпитые с мёдом, губят жир и всё разжигают. Вчетверо в воде и вдвое в моче с кашицами читраки сваренную простху топлёного масла с молоком да пьёт страдающий утробным недугом. Постепенным приращением десять дней он умножает по десяти пиппали в день вместе с молоком, а затем так же убавляет; и да питается он молоком и шестидесятидневным рисом — таково правило тысячи пиппали, утучняющее, продлевающее жизнь и губящее селезёнку и водянку, как и мунг. Топлёное масло, сваренное с отваром и кашицей пунарнавы, уносит отёк; да употребляется оно с коровьей мочою, или пиппали с молоком, или харитаки с патокой в равном весе, или сухой имбирь — страдающему отёком. Выпив касторовое масло, сваренное с балою, с молоком, человек побеждает грыжу, отягощённую вздутием и коликой.
a14ae497aa25 · 发布于 2026年9月2日 17:43:45 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Худеть и полнеть предписано одними и теми же средствами, взятыми в противоположную сторону: одному велено умножать то, что оставлено, другому — пить горячее с отваром. Правило одно, направление разное.
«Тысяча пиппали» расписана по дням: десять дней вверх по десяти, потом столько же вниз. Здесь важен не состав, а порядок приёма, и он задан как счёт.
В конце каждой прописи стоит «или»: с коровьей мочою, или с молоком, или с патокой. Врачу оставлена свобода в том, чего может не оказаться под рукою.