摩诃婆罗多
Kāmyakaprasthāna-parva (The Pandavas Set Out Further)3.24.7-12
2886 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.24.7-12
天城文

पितेव पुत्रेषु स तेषु भावं; चक्रे कुरूणाम् ऋषभो महात्मा ॥
ते चापि तस्मिन् भरतप्रबर्हे; तदा बभूवुः पितरीव पुत्राः ॥
ततः समासाद्य महाजनौघाः; कुरुप्रवीरं परिवार्य तस्थुः ॥
हा नाथ हा धर्म इति ब्रुवन्तो; ह्रिया च सर्वे ऽश्रुमुखा बभूवुः ॥
वरः कुरूणाम् अधिपः प्रजानां; पितेव पुत्रान् अपहाय चास्मान् ॥
पौरान् इमाञ् जानपदांश् च सर्वान्; हित्वा प्रयातः क्व नु धर्मराजः ॥
धिग् धार्तराष्ट्रं सुनृशंसबुद्धिं; ससौबलं पापमतिं च कर्णम् ॥
अनर्थम् इच्छन्ति नरेन्द्र पापा; ये धर्मनित्यस्य सतस् तवोग्राः ॥
स्वयं निवेश्याप्रतिमं महात्मा; पुरं महद् देवपुरप्रकाशम् ॥
शतक्रतुप्रस्थम् अमोघकर्मा; हित्वा प्रयातः क्व नु धर्मराजः ॥
चकार याम् अप्रतिमां महात्मा; सभां मयो देवसभाप्रकाशाम् ॥
तां देवगुप्ताम् इव देवमायां; हित्वा प्रयातः क्व नु धर्मराजः ॥

转写 (IAST)

piteva putreṣu sa teṣu bhāvaṃ; cakre kurūṇām ṛṣabho mahātmā ||
te cāpi tasmin bharataprabarhe; tadā babhūvuḥ pitarīva putrāḥ ||
tataḥ samāsādya mahājanaughāḥ; kurupravīraṃ parivārya tasthuḥ ||
hā nātha hā dharma iti bruvanto; hriyā ca sarve 'śrumukhā babhūvuḥ ||
varaḥ kurūṇām adhipaḥ prajānāṃ; piteva putrān apahāya cāsmān ||
paurān imāñ jānapadāṃś ca sarvān; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ ||
dhig dhārtarāṣṭraṃ sunṛśaṃsabuddhiṃ; sasaubalaṃ pāpamatiṃ ca karṇam ||
anartham icchanti narendra pāpā; ye dharmanityasya satas tavogrāḥ ||
svayaṃ niveśyāpratimaṃ mahātmā; puraṃ mahad devapuraprakāśam ||
śatakratuprastham amoghakarmā; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ ||
cakāra yām apratimāṃ mahātmā; sabhāṃ mayo devasabhāprakāśām ||
tāṃ devaguptām iva devamāyāṃ; hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
पिता इव पुत्रेषु स तेषु भावम् चक्रे कुरूणाम् ऋषभः महात्मा ते च अपि तस्मिन् भरतप्रबर्हे तदा बभूवुः पितरि इव पुत्राःpitā iva putreṣu sa teṣu bhāvam cakre kurūṇām ṛṣabhaḥ mahātmā te ca api tasmin bharataprabarhe tadā babhūvuḥ pitari iva putrāḥthe great bull of the Kurus treated them as a father treats his sons, and they, toward this best of Bharatas, then became like sons toward a father
ततः समासाद्य महाजनौघाः कुरुप्रवीरम् परिवार्य तस्थुः हा नाथ हा धर्म इति ब्रुवन्तः ह्रिया च सर्वे अश्रुमुखाः बभूवुःtataḥ samāsādya mahājanaughāḥ kurupravīram parivārya tasthuḥ hā nātha hā dharma iti bruvantaḥ hriyā ca sarve aśrumukhāḥ babhūvuḥthen the great tides of people approached, surrounded the hero of the Kurus, and stood saying, 'O protector, O dharma'; from grief all their faces became wet with tears
वरः कुरूणाम् अधिपः प्रजानाम् पिता इव पुत्रान् अपहाय च अस्मान् पौरान् इमान् जानपदान् च सर्वान् हित्वा प्रयातः क्व नु धर्मराजःvaraḥ kurūṇām adhipaḥ prajānām pitā iva putrān apahāya ca asmān paurān imān jānapadān ca sarvān hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥthe best of the Kurus, lord of his subjects, like a father toward his sons -- having abandoned us, the townsfolk and all the people of the countryside -- where has the king of dharma gone?
धिक् धार्तराष्ट्रम् सुनृशंसबुद्धिम् ससौबलम् पापमतिम् च कर्णम् अनर्थम् इच्छन्ति नरेन्द्र पापाः ये धर्मनित्यस्य सतः तव उग्राःdhik dhārtarāṣṭram sunṛśaṃsabuddhim sasaubalam pāpamatim ca karṇam anartham icchanti narendra pāpāḥ ye dharmanityasya sataḥ tava ugrāḥshame on the son of Dhritarashtra of cruel intent, on Saubala, and on wicked-minded Karna; sinners wish harm upon you, O king, who are righteous and ever fixed in dharma
स्वयम् निवेश्य अप्रतिमम् महात्मा पुरम् महत् देवपुरप्रकाशम् शतक्रतुप्रस्थम् अमोघकर्मा हित्वा प्रयातः क्व नु धर्मराजःsvayam niveśya apratimam mahātmā puram mahat devapuraprakāśam śatakratuprastham amoghakarmā hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥthe great-souled one, whose deeds are never in vain, having himself built the incomparable great city shining like a city of the gods, Shatakratuprastha (Indraprastha) -- where has the king of dharma gone, having abandoned it?
चकार याम् अप्रतिमाम् महात्मा सभाम् मयः देवसभाप्रकाशाम् ताम् देवगुप्ताम् इव देवमायाम् हित्वा प्रयातः क्व नु धर्मराजःcakāra yām apratimām mahātmā sabhām mayaḥ devasabhāprakāśām tām devaguptām iva devamāyām hitvā prayātaḥ kva nu dharmarājaḥMaya built for the great-souled one the incomparable hall shining like an assembly of the gods -- where has the king of dharma gone, having abandoned it, as though it were a god-guarded divine illusion?
पितेवpitevaoriginal form "piteva", added to complete the word-by-word coverage
भावंbhāvaṃoriginal form "bhāvaṃ", added to complete the word-by-word coverage
ऋषभोṛṣabhooriginal form "ṛṣabho", added to complete the word-by-word coverage
चापिcāpioriginal form "cāpi", added to complete the word-by-word coverage
पितरीवpitarīvaoriginal form "pitarīva", added to complete the word-by-word coverage
कुरुप्रवीरंkurupravīraṃoriginal form "kurupravīraṃ", added to complete the word-by-word coverage
ब्रुवन्तोbruvantooriginal form "bruvanto", added to complete the word-by-word coverage
ऽश्रुमुखा'śrumukhāoriginal form "'śrumukhā", added to complete the word-by-word coverage
प्रजानांprajānāṃoriginal form "prajānāṃ", added to complete the word-by-word coverage
पितेवpitevaoriginal form "piteva", added to complete the word-by-word coverage
चास्मान्cāsmānoriginal form "cāsmān", added to complete the word-by-word coverage
इमाञ्imāñoriginal form "imāñ", added to complete the word-by-word coverage
जानपदांश्jānapadāṃśoriginal form "jānapadāṃś", added to complete the word-by-word coverage
धिग्dhigoriginal form "dhig", added to complete the word-by-word coverage
धार्तराष्ट्रंdhārtarāṣṭraṃoriginal form "dhārtarāṣṭraṃ", added to complete the word-by-word coverage
सुनृशंसबुद्धिंsunṛśaṃsabuddhiṃoriginal form "sunṛśaṃsabuddhiṃ", added to complete the word-by-word coverage
ससौबलंsasaubalaṃoriginal form "sasaubalaṃ", added to complete the word-by-word coverage
पापमतिंpāpamatiṃoriginal form "pāpamatiṃ", added to complete the word-by-word coverage
पापाpāpāoriginal form "pāpā", added to complete the word-by-word coverage
सतस्satasoriginal form "satas", added to complete the word-by-word coverage
तवोग्राःtavogrāḥoriginal form "tavogrāḥ", added to complete the word-by-word coverage
स्वयंsvayaṃoriginal form "svayaṃ", added to complete the word-by-word coverage
निवेश्याप्रतिमंniveśyāpratimaṃoriginal form "niveśyāpratimaṃ", added to complete the word-by-word coverage
पुरंpuraṃoriginal form "puraṃ", added to complete the word-by-word coverage
महद्mahadoriginal form "mahad", added to complete the word-by-word coverage
अप्रतिमांapratimāṃoriginal form "apratimāṃ", added to complete the word-by-word coverage
सभांsabhāṃoriginal form "sabhāṃ", added to complete the word-by-word coverage
मयोmayooriginal form "mayo", added to complete the word-by-word coverage
तांtāṃoriginal form "tāṃ", added to complete the word-by-word coverage
देवमायांdevamāyāṃoriginal form "devamāyāṃ", added to complete the word-by-word coverage
译文

The people looked upon Yudhishthira as sons look upon a father, and he treated them as a father treats his sons. They surrounded him weeping and crying, 'O protector, O dharma! Where is the king of dharma going, leaving us, the townsfolk and the people of the countryside? Shame on Duryodhana, on Saubala, and on Karna, who wish harm upon so righteous a king. Where is he going, the one who built Indraprastha shining like a city of the gods, and now leaves behind the wondrous hall built by Maya?'

版本

82810efad40a · 发布于 2026年7月16日 16:48:53 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂