摩诃婆罗多
Damayantī-cedi-praveśa-parva (Damayanti Arrives in Chedi)3.62.25-33
3037 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.62.25-33
天城文

तच् छ्रुत्वा वचनं तस्या भैमी वचनम् अब्रवीत् ॥
मानुषीं मां विजानीहि भर्तारं समनुव्रताम् ॥
सैरन्ध्रीं जातिसंपन्नां भुजिष्यां कामवासिनीम् ॥
फलमूलाशनाम् एकां यत्रसायंप्रतिश्रयाम् ॥
असंख्येयगुणो भर्ता मां च नित्यम् अनुव्रतः ॥
भर्तारम् अपि तं वीरं छायेवानपगा सदा ॥
तस्य दैवात् प्रसङ्गो ऽभूद् अतिमात्रं स्म देवने ॥
द्यूते स निर्जितश् चैव वनम् एको ऽभ्युपेयिवान् ॥
तम् एकवसनं वीरम् उन्मत्तम् इव विह्वलम् ॥
आश्वासयन्ती भर्तारम् अहम् अन्वगमं वनम् ॥
स कदा चिद् वने वीरः कस्मिंश् चित् कारणान्तरे ॥
क्षुत्परीतः सुविमनास् तद् अप्य् एकं व्यसर्जयत् ॥
तम् एकवसनं नग्नम् उन्मत्तं गतचेतसम् ॥
अनुव्रजन्ती बहुला न स्वपामि निशाः सदा ॥
ततो बहुतिथे काले सुप्ताम् उत्सृज्य मां क्व चित् ॥
वाससो ऽर्धं परिच्छिद्य त्यक्तवान् माम् अनागसम् ॥
तं मार्गमाणा भर्तारं दह्यमाना दिनक्षपाः ॥
न विन्दाम्य् अमरप्रख्यं प्रियं प्राणधनेश्वरम् ॥

转写 (IAST)

tac chrutvā vacanaṃ tasyā bhaimī vacanam abravīt ||
mānuṣīṃ māṃ vijānīhi bhartāraṃ samanuvratām ||
sairandhrīṃ jātisaṃpannāṃ bhujiṣyāṃ kāmavāsinīm ||
phalamūlāśanām ekāṃ yatrasāyaṃpratiśrayām ||
asaṃkhyeyaguṇo bhartā māṃ ca nityam anuvrataḥ ||
bhartāram api taṃ vīraṃ chāyevānapagā sadā ||
tasya daivāt prasaṅgo 'bhūd atimātraṃ sma devane ||
dyūte sa nirjitaś caiva vanam eko 'bhyupeyivān ||
tam ekavasanaṃ vīram unmattam iva vihvalam ||
āśvāsayantī bhartāram aham anvagamaṃ vanam ||
sa kadā cid vane vīraḥ kasmiṃś cit kāraṇāntare ||
kṣutparītaḥ suvimanās tad apy ekaṃ vyasarjayat ||
tam ekavasanaṃ nagnam unmattaṃ gatacetasam ||
anuvrajantī bahulā na svapāmi niśāḥ sadā ||
tato bahutithe kāle suptām utsṛjya māṃ kva cit ||
vāsaso 'rdhaṃ paricchidya tyaktavān mām anāgasam ||
taṃ mārgamāṇā bhartāraṃ dahyamānā dinakṣapāḥ ||
na vindāmy amaraprakhyaṃ priyaṃ prāṇadhaneśvaram ||

逐字释义
梵语IAST释义
तच् छ्रुत्वा वचनं तस्या भैमी वचनम् अब्रवीत् ॥ मानुषीं मां विजानीहि भर्तारं समनुव्रताम् ॥ सैरन्ध्रीं जातिसंपन्नां भुजिष्यां कामवासिनीम् ॥ फलमूलाशनाम् एकां यत्रसायंप्रतिश्रयाम् ॥ असंख्येयगुणो भर्ता मां च नित्यम् अनुव्रतः ॥ भर्तारम् अपि तं वीरं छायेवानपगा सदा ॥ तस्य दैवात् प्रसङ्गो ऽभूद् अतिमात्रं स्म देवने ॥ द्यूते स निर्जितश् चैव वनम् एको ऽभ्युपेयिवान् ॥ तम् एकवसनं वीरम् उन्मत्तम् इव विह्वलम् ॥ आश्वासयन्ती भर्तारम् अहम् अन्वगमं वनम् ॥ स कदा चिद् वने वीरः कस्मिंश् चित् कारणान्तरे ॥ क्षुत्परीतः सुविमनास् तद् अप्य् एकं व्यसर्जयत् ॥ तम् एकवसनं नग्नम् उन्मत्तं गतचेतसम् ॥ अनुव्रजन्ती बहुला न स्वपामि निशाः सदा ॥ ततो बहुतिथे काले सुप्ताम् उत्सृज्य मां क्व चित् ॥ वाससो ऽर्धं परिच्छिद्य त्यक्तवान् माम् अनागसम् ॥ तं मार्गमाणा भर्तारं दह्यमाना दिनक्षपाः ॥ न विन्दाम्य् अमरप्रख्यं प्रियं प्राणधनेश्वरम् ॥tac chrutvā vacanaṃ tasyā bhaimī vacanam abravīt || mānuṣīṃ māṃ vijānīhi bhartāraṃ samanuvratām || sairandhrīṃ jātisaṃpannāṃ bhujiṣyāṃ kāmavāsinīm || phalamūlāśanām ekāṃ yatrasāyaṃpratiśrayām || asaṃkhyeyaguṇo bhartā māṃ ca nityam anuvrataḥ || bhartāram api taṃ vīraṃ chāyevānapagā sadā || tasya daivāt prasaṅgo 'bhūd atimātraṃ sma devane || dyūte sa nirjitaś caiva vanam eko 'bhyupeyivān || tam ekavasanaṃ vīram unmattam iva vihvalam || āśvāsayantī bhartāram aham anvagamaṃ vanam || sa kadā cid vane vīraḥ kasmiṃś cit kāraṇāntare || kṣutparītaḥ suvimanās tad apy ekaṃ vyasarjayat || tam ekavasanaṃ nagnam unmattaṃ gatacetasam || anuvrajantī bahulā na svapāmi niśāḥ sadā || tato bahutithe kāle suptām utsṛjya māṃ kva cit || vāsaso 'rdhaṃ paricchidya tyaktavān mām anāgasam || taṃ mārgamāṇā bhartāraṃ dahyamānā dinakṣapāḥ || na vindāmy amaraprakhyaṃ priyaṃ prāṇadhaneśvaram ||Damayanti tells the queen mother that she is a human woman, a sairandhri of noble birth faithful to her husband, living on fruits and roots; her husband gambled away everything at dice, went into the forest, she followed him, but he, hungry and distraught, abandoned her while she slept, cutting away half her garment.
译文

Bhaimi answered: "Know me to be a human woman, one who follows her husband. I am a sairandhri of noble birth, a free servant, living wherever chance takes me, eating fruits and roots, alone, taking shelter wherever evening finds me. My husband is endowed with countless virtues, and I have always followed him like a shadow. But by fate he fell into an excessive attachment to gambling; he was defeated at dice and went alone into the forest. I followed that hero, wearing but a single garment, as though following a madman, trying to comfort my husband. In the forest, for some other reason, he, overcome by hunger and heavy of mind, lost even that one garment. For many nights I did not sleep, following him — naked, in a single garment, mad, and out of his senses. Then, after a long time, he abandoned me while I slept somewhere, cutting away half of my garment, leaving me who had done no wrong. Searching for that husband, burning through the days and nights, I cannot find him, my beloved, radiant as an immortal, lord of my life and my treasure."

版本

f8134eef2aab · 发布于 2026年7月16日 16:58:37 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂