摩诃婆罗多 3.119.5-13

天城文

न कृष्ण धर्मश् चरितो भवाय; जन्तोर् अधर्मश् च पराभवाय ॥
युधिष्ठिरो यत्र जटी महात्मा; वनाश्रयः क्लिश्यति चीरवासाः ॥
दुर्योधनश् चापि महीं प्रशास्ति; न चास्य भूमिर् विवरं ददाति ॥
धर्माद् अधर्मश् चरितो गरीयान्; इतीव मन्येत नरो ऽल्पबुद्धिः ॥
दुर्योधने चापि विवर्धमाने; युधिष्ठिरे चासुख आत्तराज्ये ॥
किं न्व् अद्य कर्तव्यम् इति प्रजाभिः; शङ्का मिथः संजनिता नराणाम् ॥
अयं हि धर्मप्रभवो नरेन्द्रो; धर्मे रतः सत्यधृतिः प्रदाता ॥
चलेद् धि राज्याच् च सुखाच् च पार्थो; धर्माद् अपेतश् च कथं विवर्धेत् ॥
कथं नु भीष्मश् च कृपश् च विप्रो; द्रोणश् च राजा च कुलस्य वृद्धः ॥
प्रव्राज्य पार्थान् सुखम् आप्नुवन्ति; धिक् पापबुद्धीन् भरतप्रधानान् ॥
किं नाम वक्ष्यत्य् अवनिप्रधानः; पितॄन् समागम्य परत्र पापः ॥
पुत्रेषु सम्यक् चरितं मयेति; पुत्रान् अपापान् अवरोप्य राज्यात् ॥
नासौ धिया संप्रतिपश्यति स्म; किं नाम कृत्वाहम् अचक्षुर् एवम् ॥
जातः पृथिव्याम् इति पार्थिवेषु; प्रव्राज्य कौन्तेयम् अथापि राज्यात् ॥
नूनं समृद्धान् पितृलोकभूमौ; चामीकराभान् क्षितिजान् प्रफुल्लान् ॥
विचित्रवीर्यस्य सुतः सपुत्रः; कृत्वा नृशंसं बत पश्यति स्म ॥
व्यूढोत्तरांसान् पृथुलोहिताक्षान्; नेमान् स्म पृच्छन् स शृणोति नूनम् ॥
प्रस्थापयद् यत् स वनं ह्य् अशङ्को; युधिष्ठिरं सानुजम् आत्तशस्त्रम् ॥

转写 (IAST)

na kṛṣṇa dharmaś carito bhavāya; jantor adharmaś ca parābhavāya ||
yudhiṣṭhiro yatra jaṭī mahātmā; vanāśrayaḥ kliśyati cīravāsāḥ ||
duryodhanaś cāpi mahīṃ praśāsti; na cāsya bhūmir vivaraṃ dadāti ||
dharmād adharmaś carito garīyān; itīva manyeta naro 'lpabuddhiḥ ||
duryodhane cāpi vivardhamāne; yudhiṣṭhire cāsukha āttarājye ||
kiṃ nv adya kartavyam iti prajābhiḥ; śaṅkā mithaḥ saṃjanitā narāṇām ||
ayaṃ hi dharmaprabhavo narendro; dharme rataḥ satyadhṛtiḥ pradātā ||
caled dhi rājyāc ca sukhāc ca pārtho; dharmād apetaś ca kathaṃ vivardhet ||
kathaṃ nu bhīṣmaś ca kṛpaś ca vipro; droṇaś ca rājā ca kulasya vṛddhaḥ ||
pravrājya pārthān sukham āpnuvanti; dhik pāpabuddhīn bharatapradhānān ||
kiṃ nāma vakṣyaty avanipradhānaḥ; pitṝn samāgamya paratra pāpaḥ ||
putreṣu samyak caritaṃ mayeti; putrān apāpān avaropya rājyāt ||
nāsau dhiyā saṃpratipaśyati sma; kiṃ nāma kṛtvāham acakṣur evam ||
jātaḥ pṛthivyām iti pārthiveṣu; pravrājya kaunteyam athāpi rājyāt ||
nūnaṃ samṛddhān pitṛlokabhūmau; cāmīkarābhān kṣitijān praphullān ||
vicitravīryasya sutaḥ saputraḥ; kṛtvā nṛśaṃsaṃ bata paśyati sma ||
vyūḍhottarāṃsān pṛthulohitākṣān; nemān sma pṛcchan sa śṛṇoti nūnam ||
prasthāpayad yat sa vanaṃ hy aśaṅko; yudhiṣṭhiraṃ sānujam āttaśastram ||

逐字释义

梵语IAST释义

न कृष्ण धर्मश् चरितो भवाय; जन्तोर् अधर्मश् च पराभवाय ॥ युधिष्ठिरो यत्र जटी महात्मा; वनाश्रयः क्लिश्यति चीरवासाः ॥ दुर्योधनश् चापि महीं प्रशास्ति; न चास्य भूमिर् विवरं ददाति ॥ धर्माद् अधर्मश् चरितो गरीयान्; इतीव मन्येत नरो ऽल्पबुद्धिः ॥ दुर्योधने चापि विवर्धमाने; युधिष्ठिरे चासुख आत्तराज्ये ॥ किं न्व् अद्य कर्तव्यम् इति प्रजाभिः; शङ्का मिथः संजनिता नराणाम् ॥ अयं हि धर्मप्रभवो नरेन्द्रो; धर्मे रतः सत्यधृतिः प्रदाता ॥ चलेद् धि राज्याच् च सुखाच् च पार्थो; धर्माद् अपेतश् च कथं विवर्धेत् ॥ कथं नु भीष्मश् च कृपश् च विप्रो; द्रोणश् च राजा च कुलस्य वृद्धः ॥ प्रव्राज्य पार्थान् सुखम् आप्नुवन्ति; धिक् पापबुद्धीन् भरतप्रधानान् ॥ किं नाम वक्ष्यत्य् अवनिप्रधानः; पितॄन् समागम्य परत्र पापः ॥ पुत्रेषु सम्यक् चरितं मयेति; पुत्रान् अपापान् अवरोप्य राज्यात् ॥ नासौ धिया संप्रतिपश्यति स्म; किं नाम कृत्वाहम् अचक्षुर् एवम् ॥ जातः पृथिव्याम् इति पार्थिवेषु; प्रव्राज्य कौन्तेयम् अथापि राज्यात् ॥ नूनं समृद्धान् पितृलोकभूमौ; चामीकराभान् क्षितिजान् प्रफुल्लान् ॥ विचित्रवीर्यस्य सुतः सपुत्रः; कृत्वा नृशंसं बत पश्यति स्म ॥ व्यूढोत्तरांसान् पृथुलोहिताक्षान्; नेमान् स्म पृच्छन् स शृणोति नूनम् ॥ प्रस्थापयद् यत् स वनं ह्य् अशङ्को; युधिष्ठिरं सानुजम् आत्तशस्त्रम् ॥na kṛṣṇa dharmaś carito bhavāya; jantor adharmaś ca parābhavāya || yudhiṣṭhiro yatra jaṭī mahātmā; vanāśrayaḥ kliśyati cīravāsāḥ || duryodhanaś cāpi mahīṃ praśāsti; na cāsya bhūmir vivaraṃ dadāti || dharmād adharmaś carito garīyān; itīva manyeta naro 'lpabuddhiḥ || duryodhane cāpi vivardhamāne; yudhiṣṭhire cāsukha āttarājye || kiṃ nv adya kartavyam iti prajābhiḥ; śaṅkā mithaḥ saṃjanitā narāṇām || ayaṃ hi dharmaprabhavo narendro; dharme rataḥ satyadhṛtiḥ pradātā || caled dhi rājyāc ca sukhāc ca pārtho; dharmād apetaś ca kathaṃ vivardhet || kathaṃ nu bhīṣmaś ca kṛpaś ca vipro; droṇaś ca rājā ca kulasya vṛddhaḥ || pravrājya pārthān sukham āpnuvanti; dhik pāpabuddhīn bharatapradhānān || kiṃ nāma vakṣyaty avanipradhānaḥ; pitṝn samāgamya paratra pāpaḥ || putreṣu samyak caritaṃ mayeti; putrān apāpān avaropya rājyāt || nāsau dhiyā saṃpratipaśyati sma; kiṃ nāma kṛtvāham acakṣur evam || jātaḥ pṛthivyām iti pārthiveṣu; pravrājya kaunteyam athāpi rājyāt || nūnaṃ samṛddhān pitṛlokabhūmau; cāmīkarābhān kṣitijān praphullān || vicitravīryasya sutaḥ saputraḥ; kṛtvā nṛśaṃsaṃ bata paśyati sma || vyūḍhottarāṃsān pṛthulohitākṣān; nemān sma pṛcchan sa śṛṇoti nūnam || prasthāpayad yat sa vanaṃ hy aśaṅko; yudhiṣṭhiraṃ sānujam āttaśastram ||Balarama tells Krishna that it seems dharma does not lead to good, nor adharma to defeat, when Yudhishthira, great of soul, wearing matted locks and bark garments, suffers in the forest, while Duryodhana rules the earth, and the earth does not split open beneath him; a person of little wisdom might think that adharma is stronger than dharma; people doubt what to do, seeing Duryodhana's rise and Yudhishthira's misfortune; Yudhishthira, born of dharma, devoted to dharma, truthful, steadfast, and generous, is nonetheless deprived of his kingdom and happiness; how then does one bereft of dharma prosper? Balarama condemns Bhishma, Kripa, Drona, and the old king, who, having banished the Parthas, take their pleasure, and asks what Dhritarashtra will say to his ancestors, having stripped his sinless sons of their kingdom.

译文

Balarama said: "Krishna, it seems that dharma is not practiced for the good of a living being, nor is adharma practiced for its ruin, when the magnanimous Yudhishthira, wearing matted locks, living in the forest and clad in bark, suffers, while Duryodhana rules the earth, and the earth gives no crack beneath him. A faint-hearted man might think that the adharma he has committed outweighs dharma. As Duryodhana grows and Yudhishthira, deprived of his kingdom, dwells in misery, people among themselves give birth to doubt: what is to be done now? This king was born of dharma, is devoted to dharma, holds fast to truth, and gives gifts. Why has Partha fallen from his kingdom and his happiness, while the one bereft of dharma prospers? How can Bhishma, the brahmin Kripa, Drona, and the aged king of the line take their pleasure, having banished the Parthas? Shame on the foremost Bharatas of sinful mind! What will this sinful lord of the earth say, when he meets his ancestors in the other world — 'I dealt rightly with my sons' — after he has stripped his sinless sons of their kingdom?"

注释

Balarama speaks in the voice of wounded justice. His question is a painful one: when the righteous suffer, dharma itself seems hidden from sight.

版本

1bb4e3232c30 · 发布于 2026年7月16日 17:02:55 UTC

可用语言RUEN