摩诃婆罗多 3.270.5-17

天城文

तं दृष्ट्वा निहतं संख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् ॥
अभिदुद्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन् ॥
तस्य मेघोपमं सैन्यम् आपतद् भीमदर्शनम् ॥
दृष्ट्वैव सहसा दीर्णा रणे वानरपुंगवाः ॥
ततस् तान् सहसा दीर्णान् दृष्ट्वा वानरपुंगवान् ॥
निर्याय कपिशार्दूलो हनूमान् पर्यवस्थितः ॥
तं दृष्ट्वावस्थितं संख्ये हरयः पवनात्मजम् ॥
वेगेन महता राजन् संन्यवर्तन्त सर्वशः ॥
ततः शब्दो महान् आसीत् तुमुलो लोमहर्षणः ॥
रामरावणसैन्यानाम् अन्योन्यम् अभिधावताम् ॥
तस्मिन् प्रवृत्ते संग्रामे घोरे रुधिरकर्दमे ॥
धूम्राक्षः कपिसैन्यं तद् द्रावयाम् आस पत्रिभिः ॥
तं राक्षसमहामात्रम् आपतन्तं सपत्नजित् ॥
तरसा प्रतिजग्राह हनूमान् पवनात्मजः ॥
तयोर् युद्धम् अभूद् घोरं हरिराक्षसवीरयोः ॥
जिगीषतोर् युधान्योन्यम् इन्द्रप्रह्लादयोर् इव ॥
गदाभिः परिघैश् चैव राक्षसो जघ्निवान् कपिम् ॥
कपिश् च जघ्निवान् रक्षः सस्कन्धविटपैर् द्रुमैः ॥
ततस् तम् अतिकायेन साश्वं सरथसारथिम् ॥
धूम्राक्षम् अवधीद् धीमान् हनूमान् मारुतात्मजः ॥
ततस् तं निहतं दृष्ट्वा धूम्राक्षं राक्षसोत्तमम् ॥
हरयो जातविस्रम्भा जघ्नुर् अभ्येत्य सैनिकान् ॥
ते वध्यमाना बलिभिर् हरिभिर् जितकाशिभिः ॥
राक्षसा भग्नसंकल्पा लङ्काम् अभ्यपतन् भयात् ॥
ते ऽभिपत्य पुरं भग्ना हतशेषा निशाचराः ॥
सर्वं राज्ञे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन् ॥

转写 (IAST)

taṃ dṛṣṭvā nihataṃ saṃkhye prahastaṃ kṣaṇadācaram ||
abhidudrāva dhūmrākṣo vegena mahatā kapīn ||
tasya meghopamaṃ sainyam āpatad bhīmadarśanam ||
dṛṣṭvaiva sahasā dīrṇā raṇe vānarapuṃgavāḥ ||
tatas tān sahasā dīrṇān dṛṣṭvā vānarapuṃgavān ||
niryāya kapiśārdūlo hanūmān paryavasthitaḥ ||
taṃ dṛṣṭvāvasthitaṃ saṃkhye harayaḥ pavanātmajam ||
vegena mahatā rājan saṃnyavartanta sarvaśaḥ ||
tataḥ śabdo mahān āsīt tumulo lomaharṣaṇaḥ ||
rāmarāvaṇasainyānām anyonyam abhidhāvatām ||
tasmin pravṛtte saṃgrāme ghore rudhirakardame ||
dhūmrākṣaḥ kapisainyaṃ tad drāvayām āsa patribhiḥ ||
taṃ rākṣasamahāmātram āpatantaṃ sapatnajit ||
tarasā pratijagrāha hanūmān pavanātmajaḥ ||
tayor yuddham abhūd ghoraṃ harirākṣasavīrayoḥ ||
jigīṣator yudhānyonyam indraprahlādayor iva ||
gadābhiḥ parighaiś caiva rākṣaso jaghnivān kapim ||
kapiś ca jaghnivān rakṣaḥ saskandhaviṭapair drumaiḥ ||
tatas tam atikāyena sāśvaṃ sarathasārathim ||
dhūmrākṣam avadhīd dhīmān hanūmān mārutātmajaḥ ||
tatas taṃ nihataṃ dṛṣṭvā dhūmrākṣaṃ rākṣasottamam ||
harayo jātavisrambhā jaghnur abhyetya sainikān ||
te vadhyamānā balibhir haribhir jitakāśibhiḥ ||
rākṣasā bhagnasaṃkalpā laṅkām abhyapatan bhayāt ||
te 'bhipatya puraṃ bhagnā hataśeṣā niśācarāḥ ||
sarvaṃ rājñe yathāvṛttaṃ rāvaṇāya nyavedayan ||

逐字释义

梵语IAST释义

तं दृष्ट्वा निहतं संख्ये प्रहस्तं क्षणदाचरम् ॥ अभिदुद्राव धूम्राक्षो वेगेन महता कपीन् ॥ तस्य मेघोपमं सैन्यम् आपतद् भीमदर्शनम् ॥ दृष्ट्वैव सहसा दीर्णा रणे वानरपुंगवाः ॥ ततस् तान् सहसा दीर्णान् दृष्ट्वा वानरपुंगवान् ॥ निर्याय कपिशार्दूलो हनूमान् पर्यवस्थितः ॥ तं दृष्ट्वावस्थितं संख्ये हरयः पवनात्मजम् ॥ वेगेन महता राजन् संन्यवर्तन्त सर्वशः ॥ ततः शब्दो महान् आसीत् तुमुलो लोमहर्षणः ॥ रामरावणसैन्यानाम् अन्योन्यम् अभिधावताम् ॥ तस्मिन् प्रवृत्ते संग्रामे घोरे रुधिरकर्दमे ॥ धूम्राक्षः कपिसैन्यं तद् द्रावयाम् आस पत्रिभिः ॥ तं राक्षसमहामात्रम् आपतन्तं सपत्नजित् ॥ तरसा प्रतिजग्राह हनूमान् पवनात्मजः ॥ तयोर् युद्धम् अभूद् घोरं हरिराक्षसवीरयोः ॥ जिगीषतोर् युधान्योन्यम् इन्द्रप्रह्लादयोर् इव ॥ गदाभिः परिघैश् चैव राक्षसो जघ्निवान् कपिम् ॥ कपिश् च जघ्निवान् रक्षः सस्कन्धविटपैर् द्रुमैः ॥ ततस् तम् अतिकायेन साश्वं सरथसारथिम् ॥ धूम्राक्षम् अवधीद् धीमान् हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ततस् तं निहतं दृष्ट्वा धूम्राक्षं राक्षसोत्तमम् ॥ हरयो जातविस्रम्भा जघ्नुर् अभ्येत्य सैनिकान् ॥ ते वध्यमाना बलिभिर् हरिभिर् जितकाशिभिः ॥ राक्षसा भग्नसंकल्पा लङ्काम् अभ्यपतन् भयात् ॥ ते ऽभिपत्य पुरं भग्ना हतशेषा निशाचराः ॥ सर्वं राज्ञे यथावृत्तं रावणाय न्यवेदयन् ॥taṃ dṛṣṭvā nihataṃ saṃkhye prahastaṃ kṣaṇadācaram || abhidudrāva dhūmrākṣo vegena mahatā kapīn || tasya meghopamaṃ sainyam āpatad bhīmadarśanam || dṛṣṭvaiva sahasā dīrṇā raṇe vānarapuṃgavāḥ || tatas tān sahasā dīrṇān dṛṣṭvā vānarapuṃgavān || niryāya kapiśārdūlo hanūmān paryavasthitaḥ || taṃ dṛṣṭvāvasthitaṃ saṃkhye harayaḥ pavanātmajam || vegena mahatā rājan saṃnyavartanta sarvaśaḥ || tataḥ śabdo mahān āsīt tumulo lomaharṣaṇaḥ || rāmarāvaṇasainyānām anyonyam abhidhāvatām || tasmin pravṛtte saṃgrāme ghore rudhirakardame || dhūmrākṣaḥ kapisainyaṃ tad drāvayām āsa patribhiḥ || taṃ rākṣasamahāmātram āpatantaṃ sapatnajit || tarasā pratijagrāha hanūmān pavanātmajaḥ || tayor yuddham abhūd ghoraṃ harirākṣasavīrayoḥ || jigīṣator yudhānyonyam indraprahlādayor iva || gadābhiḥ parighaiś caiva rākṣaso jaghnivān kapim || kapiś ca jaghnivān rakṣaḥ saskandhaviṭapair drumaiḥ || tatas tam atikāyena sāśvaṃ sarathasārathim || dhūmrākṣam avadhīd dhīmān hanūmān mārutātmajaḥ || tatas taṃ nihataṃ dṛṣṭvā dhūmrākṣaṃ rākṣasottamam || harayo jātavisrambhā jaghnur abhyetya sainikān || te vadhyamānā balibhir haribhir jitakāśibhiḥ || rākṣasā bhagnasaṃkalpā laṅkām abhyapatan bhayāt || te 'bhipatya puraṃ bhagnā hataśeṣā niśācarāḥ || sarvaṃ rājñe yathāvṛttaṃ rāvaṇāya nyavedayan ||Seeing Prahasta slain, Dhumraksha rushes at the vanaras; his army, cloud-like and terrible to behold, frightens the best of the vanaras, but Hanuman comes forward and stands before them; seeing the son of the wind, the vanaras turn back; a great tumult arises as the armies of Rama and Ravana clash; Dhumraksha routs the vanara army with arrows, but Hanuman withstands his onslaught; between the hero of the vanaras and the hero of the rakshasas a terrible battle begins, like the fight of Indra and Prahlada; the rakshasa strikes Hanuman with maces and iron clubs, while Hanuman strikes him with branch-laden trees; the wise son of Maruta slays Dhumraksha together with his horses, chariot, and charioteer; the vanaras, regaining confidence, kill the soldiers, while the surviving rakshasas flee to Lanka and report to Ravana.

译文

Seeing Prahasta slain, Dhumraksha rushed at the vanaras. His army, cloud-like and terrible to behold, frightened the best of the vanaras, but Hanuman came forward and stood before them. Seeing the son of the wind, the vanaras turned back. A great tumult arose as the armies of Rama and Ravana clashed with one another. Dhumraksha routed the vanara army with arrows, but Hanuman withstood his onslaught. Between the hero of the vanaras and the hero of the rakshasas a terrible battle began, like the fight of Indra and Prahlada. The rakshasa struck Hanuman with maces and iron clubs, while Hanuman struck him with branch-laden trees. The wise son of Maruta slew Dhumraksha together with his horses, chariot, and charioteer. The vanaras, regaining confidence, began to destroy the soldiers, while the surviving rakshasas fled to Lanka and reported everything to Ravana.

注释

Hanuman not only strikes down the enemy but restores courage to those who have faltered. This is how a true servant of Rama acts: his strength upholds others.

版本

a844317c3408 · 发布于 2026年7月16日 17:30:22 UTC

可用语言RUEN