摩诃婆罗多
Bhīṣma-parva, adhyāya 87 (Bhīṣma-parva, Chapter 87)6.87.12-24
5780 / 15823
摩诃婆罗多 · 6.87.12-24
天城文

ततः प्रववृते युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् ॥
राक्षसानां च राजेन्द्र दुर्योधनबलस्य च ॥
गजानीकं च संप्रेक्ष्य मेघवृन्दम् इवोद्यतम् ॥
अभ्यधावन्त संक्रुद्धा राक्षसाः शस्त्रपाणयः ॥
नदन्तो विविधान् नादान् मेघा इव सविद्युतः ॥
शरशक्त्यृष्टिनाराचैर् निघ्नन्तो गजयोधिनः ॥
भिण्डिपालैस् तथा शूलैर् मुद्गरैः सपरश्वधैः ॥
पर्वताग्रैश् च वृक्षैश् च निजघ्नुस् ते महागजान् ॥
भिन्नकुम्भान् विरुधिरान् भिन्नगात्रांश् च वारणान् ॥
अपश्याम महाराज वध्यमानान् निशाचरैः ॥
तेषु प्रक्षीयमाणेषु भग्नेषु गजयोधिषु ॥
दुर्योधनो महाराज राक्षसान् समुपाद्रवत् ॥
अमर्षवशम् आपन्नस् त्यक्त्वा जीवितम् आत्मनः ॥
मुमोच निशितान् बाणान् राक्षसेषु महाबलः ॥
जघान च महेष्वासः प्रधानांस् तत्र राक्षसान् ॥
संक्रुद्धो भरतश्रेष्ठ पुत्रो दुर्योधनस् तव ॥
वेगवन्तं महारौद्रं विद्युज्जिह्वं प्रमाथिनम् ॥
शरैश् चतुर्भिश् चतुरो निजघान महारथः ॥
ततः पुनर् अमेयात्मा शरवर्षं दुरासदम् ॥
मुमोच भरतश्रेष्ठ निशाचरबलं प्रति ॥
तत् तु दृष्ट्वा महत् कर्म पुत्रस्य तव मारिष ॥
क्रोधेनाभिप्रजज्वाल भैमसेनिर् महाबलः ॥
विस्फार्य च महच् चापम् इन्द्राशनिसमस्वनम् ॥
अभिदुद्राव वेगेन दुर्योधनम् अरिंदमम् ॥
तम् आपतन्तम् उद्वीक्ष्य कालसृष्टम् इवान्तकम् ॥
न विव्यथे महाराज पुत्रो दुर्योधनस् तव ॥

转写 (IAST)

tataḥ pravavṛte yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam ||
rākṣasānāṃ ca rājendra duryodhanabalasya ca ||
gajānīkaṃ ca saṃprekṣya meghavṛndam ivodyatam ||
abhyadhāvanta saṃkruddhā rākṣasāḥ śastrapāṇayaḥ ||
nadanto vividhān nādān meghā iva savidyutaḥ ||
śaraśaktyṛṣṭinārācair nighnanto gajayodhinaḥ ||
bhiṇḍipālais tathā śūlair mudgaraiḥ saparaśvadhaiḥ ||
parvatāgraiś ca vṛkṣaiś ca nijaghnus te mahāgajān ||
bhinnakumbhān virudhirān bhinnagātrāṃś ca vāraṇān ||
apaśyāma mahārāja vadhyamānān niśācaraiḥ ||
teṣu prakṣīyamāṇeṣu bhagneṣu gajayodhiṣu ||
duryodhano mahārāja rākṣasān samupādravat ||
amarṣavaśam āpannas tyaktvā jīvitam ātmanaḥ ||
mumoca niśitān bāṇān rākṣaseṣu mahābalaḥ ||
jaghāna ca maheṣvāsaḥ pradhānāṃs tatra rākṣasān ||
saṃkruddho bharataśreṣṭha putro duryodhanas tava ||
vegavantaṃ mahāraudraṃ vidyujjihvaṃ pramāthinam ||
śaraiś caturbhiś caturo nijaghāna mahārathaḥ ||
tataḥ punar ameyātmā śaravarṣaṃ durāsadam ||
mumoca bharataśreṣṭha niśācarabalaṃ prati ||
tat tu dṛṣṭvā mahat karma putrasya tava māriṣa ||
krodhenābhiprajajvāla bhaimasenir mahābalaḥ ||
visphārya ca mahac cāpam indrāśanisamasvanam ||
abhidudrāva vegena duryodhanam ariṃdamam ||
tam āpatantam udvīkṣya kālasṛṣṭam ivāntakam ||
na vivyathe mahārāja putro duryodhanas tava ||

逐字释义
梵语IAST释义
ततः प्रववृते युद्धम्tataḥ pravavṛte yuddhamthen the battle began; after that the fight broke out
तुमुलम् लोमहर्षणम्tumulam lomaharṣaṇamtumultuous, hair-raising; thunderous and dreadful
राक्षसानाम् च राजेन्द्रrākṣasānām ca rājendraof the rakshasas, O lord of kings; between the rakshasas
दुर्योधनबलस्य चduryodhanabalasya caand the army of Duryodhana; and the force of Duryodhana
गजानीकम् च संप्रेक्ष्यgajānīkam ca saṃprekṣyahaving seen the elephant division; noticing the array of elephants
मेघवृन्दम् इव उद्यतम्meghavṛndam iva udyatamlike a risen bank of clouds; as if clouds had risen
अभ्यधावन्त संक्रुद्धाःabhyadhāvanta saṃkruddhāḥrushed forth, enraged; ran in fury
राक्षसाः शस्त्रपाणयःrākṣasāḥ śastrapāṇayaḥthe rakshasas, weapons in hand; the demons, holding weapons
नदन्तः विविधान् नादान्nadantaḥ vividhān nādānroaring with various roars; letting out varied cries
मेघाः इव सविद्युतःmeghāḥ iva savidyutaḥlike clouds with lightning; as clouds with lightning
शरशक्तिऋष्टिनाराचैःśaraśaktiṛṣṭinārācaiḥwith arrows, shaktis, rishtis, and narachas; with arrows, spears, and darts
निघ्नन्तः गजयोधिनःnighnantaḥ gajayodhinaḥstriking down the elephant-riders; killing the warriors on elephants
भिण्डिपालैः तथा शूलैःbhiṇḍipālaiḥ tathā śūlaiḥwith bhindipalas and spears; with throwing-pikes and shulas
मुद्गरैः सपरश्वधैःmudgaraiḥ saparaśvadhaiḥwith clubs together with axes; with maces and hatchets
पर्वताग्रैः च वृक्षैः चparvatāgraiḥ ca vṛkṣaiḥ caand with mountain peaks and trees; with mountain crags and trees
निजघ्नुः ते महागजान्nijaghnuḥ te mahāgajānthey slew the great elephants; they struck down the huge elephants
भिन्नकुम्भान् विरुधिरान्bhinnakumbhān virudhirānwith shattered temples, bloodied; with split foreheads and blood
भिन्नगात्रान् च वारणान्bhinnagātrān ca vāraṇānand elephants with broken limbs; elephants with crushed bodies
अपश्याम महाराजapaśyāma mahārājawe saw, O great king; we saw, O sovereign
वध्यमानान् निशाचरैःvadhyamānān niśācaraiḥbeing killed by the night-wanderers; being struck down by the rakshasas
तेषु प्रक्षीयमाणेषुteṣu prakṣīyamāṇeṣuas they were being destroyed; as they were being worn down
भग्नेषु गजयोधिषुbhagneṣu gajayodhiṣuwhen the elephant-riders were routed; when the riders were broken
दुर्योधनः महाराजduryodhanaḥ mahārājaDuryodhana, O great king; Duryodhana, O sovereign
राक्षसान् समुपाद्रवत्rākṣasān samupādravatattacked the rakshasas; rushed upon the rakshasas
अमर्षवशम् आपन्नःamarṣavaśam āpannaḥovercome by impatience; seized by indignation
त्यक्त्वा जीवितम् आत्मनःtyaktvā jīvitam ātmanaḥhaving abandoned his own life; disregarding his own life
मुमोच निशितान् बाणान्mumoca niśitān bāṇānreleased sharp arrows; sent forth honed arrows
राक्षसेषु महाबलःrākṣaseṣu mahābalaḥat the rakshasas, the mighty one; at the rakshasas, the strong one
जघान च महेष्वासःjaghāna ca maheṣvāsaḥand the great bowman slew; and the mighty archer struck down
प्रधानान् तत्र राक्षसान्pradhānān tatra rākṣasānthe foremost rakshasas there; the first among the rakshasas
संक्रुद्धः भरतश्रेष्ठsaṃkruddhaḥ bharataśreṣṭhaenraged, O best of the Bharatas; in fury, O Bharata
पुत्रः दुर्योधनः तवputraḥ duryodhanaḥ tavayour son Duryodhana; your son Duryodhana
वेगवन्तम् महारौद्रम्vegavantam mahāraudramVegavant, most terrible; Vegavant, fearsome
विद्युज्जिह्वम् प्रमाथिनम्vidyujjihvam pramāthinamVidyujjihva, Pramathin; the Lightning-tongued one and Pramathin
शरैः चतुर्भिः चतुरःśaraiḥ caturbhiḥ caturaḥwith four arrows, the four of them; with four arrows, four foes
निजघान महारथःnijaghāna mahārathaḥthe great chariot-warrior slew; the great charioteer struck down
ततः पुनः अमेयात्माtataḥ punaḥ ameyātmāthen again, the one of measureless spirit; after that, the great-souled one
शरवर्षम् दुरासदम्śaravarṣam durāsadama hard-to-withstand shower of arrows; an irresistible rain of arrows
मुमोच भरतश्रेष्ठmumoca bharataśreṣṭhareleased, O best of the Bharatas; sent forth, O Bharata
निशाचरबलम् प्रतिniśācarabalam pratiagainst the force of the night-wanderers; at the army of rakshasas
तत् तु दृष्ट्वा महत् कर्मtat tu dṛṣṭvā mahat karmahaving seen that great feat; seeing this great exploit
पुत्रस्य तव मारिषputrasya tava māriṣaof your son, O venerable one; of your son
क्रोधेन अभिप्रजज्वालkrodhena abhiprajajvālablazed up with wrath; was inflamed with fury
भैमसेनिः महाबलःbhaimaseniḥ mahābalaḥthe mighty son of Bhimasena; the strong Ghatotkacha
विस्फार्य च महत् चापम्visphārya ca mahat cāpamhaving drawn his great bow as well; having stretched his huge bow
इन्द्राशनिसमस्वनम्indrāśanisamasvanamwith a sound equal to Indra's thunderbolt; roaring like Indra's vajra
अभिदुद्राव वेगेनabhidudrāva vegenaattacked with speed; rushed with swiftness
दुर्योधनम् अरिंदमम्duryodhanam ariṃdamamat Duryodhana, tamer of foes; toward Duryodhana, conqueror of enemies
तम् आपतन्तम् उद्वीक्ष्यtam āpatantam udvīkṣyahaving seen him advancing; seeing his approach
कालसृष्टम् इव अन्तकम्kālasṛṣṭam iva antakamlike Antaka sent forth by Kala; like Death sent by Time
न विव्यथे महाराजna vivyathe mahārājadid not waver, O great king; was not afraid, O sovereign
पुत्रः दुर्योधनः तवputraḥ duryodhanaḥ tavayour son Duryodhana; your son Duryodhana
译文

Then a tumultuous, hair-raising battle broke out between the rakshasas and Duryodhana's army, O lord of kings. Seeing the elephant division risen up like a bank of clouds, the enraged rakshasas, weapons in hand, rushed forward. Roaring with various cries, like clouds with lightning, they struck down the elephant-riders with arrows, shaktis, rishtis, and narachas. With bhindipalas, shulas, clubs, axes, mountain peaks, and trees they slew the great elephants. We saw, great king, how the rakshasas struck down elephants with shattered temples, bloodied, their bodies broken. When the elephant division was worn down and the elephant-riders routed, Duryodhana, great king, rushed upon the rakshasas. Overcome by indignation and heedless of his own life, the mighty warrior released sharp arrows at the rakshasas. Your son Duryodhana, the great archer, in fury slew the foremost rakshasas there, O best of the Bharatas: he killed Vegavant, the terrible Vidyujjihva, Pramathin, and another hero with four arrows. Then Duryodhana, of measureless spirit, released an irresistible rain of arrows against the army of the night-wanderers. Seeing this great feat of your son, O venerable one, the mighty son of Bhimasena blazed up with wrath. Drawing his huge bow, which roared like Indra's thunderbolt, he rushed with speed at Duryodhana, tamer of foes. Seeing him advancing like Death sent forth by Kala, your son Duryodhana, great king, did not waver.

版本

7791398e6969 · 发布于 2026年7月17日 21:46:25 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂