摩诃婆罗多
Krishna Asks Bhishma to Remove Yudhishthira's Grief12.50.1-12
10173 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.50.1-12
天城文

वैशंपायन उवाच
ततो रामस्य तत् कर्म श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः ॥
विस्मयं परमं गत्वा प्रत्युवाच जनार्दनम् ॥
अहो रामस्य वार्ष्णेय शक्रस्येव महात्मनः ॥
विक्रमो येन वसुधा क्रोधान् निःक्षत्रिया कृता ॥
गोभिः समुद्रेण तथा गोलाङ्गूलर्क्षवानरैः ॥
गुप्ता रामभयोद्विग्नाः क्षत्रियाणां कुलोद्वहाः ॥
अहो धन्यो हि लोको ऽयं सभाग्याश् च नरा भुवि ॥
यत्र कर्मेदृशं धर्म्यं द्विजेन कृतम् अच्युत ॥
तथा यान्तौ तदा तात ताव् अच्युतयुधिष्ठिरौ ॥
जग्मतुर् यत्र गाङ्गेयः शरतल्पगतः प्रभुः ॥
ततस् ते ददृशुर् भीष्मं शरप्रस्तरशायिनम् ॥
स्वरश्मिजालसंवीतं सायंसूर्यम् इवानलम् ॥
उपास्यमानं मुनिभिर् देवैर् इव शतक्रतुम् ॥
देशे परमधर्मिष्ठे नदीमोघवतीम् अनु ॥
दूराद् एव तम् आलोक्य कृष्णो राजा च धर्मराट् ॥
चत्वारः पाण्डवाश् चैव ते च शारद्वतादयः ॥
अवस्कन्द्याथ वाहेभ्यः संयम्य प्रचलं मनः ॥
एकीकृत्येन्द्रियग्रामम् उपतस्थुर् महामुनीन् ॥
अभिवाद्य च गोविन्दः सात्यकिस् ते च कौरवाः ॥
व्यासादींस् तान् ऋषीन् पश्चाद् गाङ्गेयम् उपतस्थिरे ॥
तपोवृद्धिं ततः पृष्ट्वा गाङ्गेयं यदुकौरवाः ॥
परिवार्य ततः सर्वे निषेदुः पुरुषर्षभाः ॥
ततो निशम्य गाङ्गेयं शाम्यमानम् इवानलम् ॥
किं चिद् दीनमना भीष्मम् इति होवाच केशवः ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato rāmasya tat karma śrutvā rājā yudhiṣṭhiraḥ ||
vismayaṃ paramaṃ gatvā pratyuvāca janārdanam ||
aho rāmasya vārṣṇeya śakrasyeva mahātmanaḥ ||
vikramo yena vasudhā krodhān niḥkṣatriyā kṛtā ||
gobhiḥ samudreṇa tathā golāṅgūlarkṣavānaraiḥ ||
guptā rāmabhayodvignāḥ kṣatriyāṇāṃ kulodvahāḥ ||
aho dhanyo hi loko 'yaṃ sabhāgyāś ca narā bhuvi ||
yatra karmedṛśaṃ dharmyaṃ dvijena kṛtam acyuta ||
tathā yāntau tadā tāta tāv acyutayudhiṣṭhirau ||
jagmatur yatra gāṅgeyaḥ śaratalpagataḥ prabhuḥ ||
tatas te dadṛśur bhīṣmaṃ śaraprastaraśāyinam ||
svaraśmijālasaṃvītaṃ sāyaṃsūryam ivānalam ||
upāsyamānaṃ munibhir devair iva śatakratum ||
deśe paramadharmiṣṭhe nadīmoghavatīm anu ||
dūrād eva tam ālokya kṛṣṇo rājā ca dharmarāṭ ||
catvāraḥ pāṇḍavāś caiva te ca śāradvatādayaḥ ||
avaskandyātha vāhebhyaḥ saṃyamya pracalaṃ manaḥ ||
ekīkṛtyendriyagrāmam upatasthur mahāmunīn ||
abhivādya ca govindaḥ sātyakis te ca kauravāḥ ||
vyāsādīṃs tān ṛṣīn paścād gāṅgeyam upatasthire ||
tapovṛddhiṃ tataḥ pṛṣṭvā gāṅgeyaṃ yadukauravāḥ ||
parivārya tataḥ sarve niṣeduḥ puruṣarṣabhāḥ ||
tato niśamya gāṅgeyaṃ śāmyamānam ivānalam ||
kiṃ cid dīnamanā bhīṣmam iti hovāca keśavaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
ततः रामस्य तत् कर्मtataḥ rāmasya tat karmaзатем то деяние Рамы; после подвига Парашурамы
श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरःśrutvā rājā yudhiṣṭhiraḥуслышав, царь Юдхиштхира; выслушав рассказ
विस्मयम् परमम् गत्वाvismayam paramam gatvāк высшему изумлению придя; глубоко поразившись
प्रत्युवाच जनार्दनम्pratyuvāca janārdanamответил Джанардане; сказал Кришне
अहो रामस्य वार्ष्णेयaho rāmasya vārṣṇeyaо, Рамы, Вришниец; дивен подвиг Рамы
शक्रस्य इव महा आत्मनःśakrasya iva mahā ātmanaḥкак Шакры великодушного; подобного Индре
विक्रमः येन वसुधाvikramaḥ yena vasudhāподвиг, которым земля; мощь, через которую
क्रोधात् निःक्षत्रिया कृताkrodhāt niḥkṣatriyā kṛtāот гнева без кшатриев сделана; лишена воинов
गोभिः समुद्रेण तथाgobhiḥ samudreṇa tathāкоровами, морем, также; среди коров и моря
गोलाङ्गूल ऋक्ष वानरैःgolāṅgūla ṛkṣa vānaraiḥлангурами, медведями, обезьянами; лесными существами
गुप्ताः राम भय उद्विग्नाःguptāḥ rāma bhaya udvignāḥукрытые, страхом Рамы встревоженные; прятавшиеся от Рамы
क्षत्रियाणाम् कुल उद्वहाःkṣatriyāṇām kula udvahāḥносители родов кшатриев; продолжатели династий
अहो धन्यः हि लोकः अयम्aho dhanyaḥ hi lokaḥ ayamо, счастлив ведь этот мир; благословен этот свет
स भाग्याः च नराः भुविsa bhāgyāḥ ca narāḥ bhuviи удачливы люди на земле; счастливы смертные
यत्र कर्म ईदृशम् धर्म्यम्yatra karma īdṛśam dharmyamгде такое дхармическое деяние; такой праведный подвиг
द्विजेन कृतम् अच्युतdvijena kṛtam acyutaдваждырождённым совершено, Ачьюта; брахманом сделано
तथा यान्तौ तदा तातtathā yāntau tadā tātaтак ехавшие тогда, дорогой; двигаясь дальше
तौ अच्युत युधिष्ठिरौtau acyuta yudhiṣṭhirauте двое, Ачьюта и Юдхиштхира; Кришна и царь
जग्मतुः यत्र गाङ्गेयःjagmatuḥ yatra gāṅgeyaḥпришли туда, где Гангейя; добрались к Бхишме
शर तल्प गतः प्रभुःśara talpa gataḥ prabhuḥна ложе стрел находящийся владыка; лежащий на стрелах
ततः ते ददृशुः भीष्मम्tataḥ te dadṛśuḥ bhīṣmamзатем они увидели Бхишму; завидели Гангею
शर प्रस्तर शायिनम्śara prastara śāyinamлежащего на настиле стрел; на стрелочном ложе
स्व रश्मि जाल संवीतम्sva raśmi jāla saṃvītamсетью собственных лучей окружённого; обвитого сиянием
सायम् सूर्यम् इव अनलम्sāyam sūryam iva analamкак вечернее солнце-огонь; подобного закатному солнцу
उपास्यमानम् मुनिभिःupāsyamānam munibhiḥпочитаемого мудрецами; окружённого риши
देवैः इव शतक्रतुम्devaiḥ iva śatakratumбогами как Шатакрату; подобно Индре среди богов
देशे परम धर्मिष्ठेdeśe parama dharmiṣṭheв месте высочайше праведном; на святой земле
नदीम् ओघवतीम् अनुnadīm oghavatīm anuвдоль реки Огхавати; у потока Огхавати
दूरात् एव तम् आलोक्यdūrāt eva tam ālokyaиздали же его увидев; завидев Бхишму
कृष्णः राजा च धर्मराट्kṛṣṇaḥ rājā ca dharmarāṭКришна и царь Дхармараджа; Кришна и Юдхиштхира
चत्वारः पाण्डवाः च एवcatvāraḥ pāṇḍavāḥ ca evaи четыре Пандава также; остальные братья
ते च शारद्वता आदयःte ca śāradvatā ādayaḥи те, Шарадвата с прочими; Крипа и другие
अवस्कन्द्य अथ वाहेभ्यःavaskandya atha vāhebhyaḥсойдя затем с повозок; спешившись
संयम्य प्रचलम् मनःsaṃyamya pracalam manaḥсдержав колеблющийся ум; успокоив сердце
एकीकृत्य इन्द्रिय ग्रामम्ekīkṛtya indriya grāmamсобрав вместе совокупность чувств; сосредоточив чувства
उपतस्थुः महा मुनीन्upatasthuḥ mahā munīnприблизились к великим мудрецам; предстали перед риши
अभिवाद्य च गोविन्दःabhivādya ca govindaḥи поклонившись, Говинда; почтив
सात्यकिः ते च कौरवाःsātyakiḥ te ca kauravāḥСатьяки и те Кауравы; Пандавы
व्यास आदीन् तान् ऋषीन्vyāsa ādīn tān ṛṣīnтех риши, Вьясу и прочих; мудрецов во главе с Вьясой
पश्चात् गाङ्गेयम् उपतस्थिरेpaścāt gāṅgeyam upatasthireзатем к Гангейе подошли; потом предстали перед Бхишмой
तपः वृद्धिम् ततः पृष्ट्वाtapaḥ vṛddhim tataḥ pṛṣṭvāо возрастании тапаса затем спросив; осведомившись об аскезе
गाङ्गेयम् यदु कौरवाःgāṅgeyam yadu kauravāḥу Гангейи Ядавы и Кауравы; у Бхишмы
परिवार्य ततः सर्वेparivārya tataḥ sarveокружив затем все; собравшись вокруг
निषेदुः पुरुष ऋषभाःniṣeduḥ puruṣa ṛṣabhāḥсели быки среди людей; лучшие мужи
ततः निशम्य गाङ्गेयम्tataḥ niśamya gāṅgeyamзатем внимательно видя Гангейю; наблюдая Бхишму
शाम्यमानम् इव अनलम्śāmyamānam iva analamсловно затихающий огонь; как угасающий пламень
किम् चित् दीन मनाः भीष्मम्kim cit dīna manāḥ bhīṣmamнемного печальным умом Бхишму; с состраданием
इति ह उवाच केशवःiti ha uvāca keśavaḥтак сказал Кешава; Кришна произнёс
译文

Вайшампаяна сказал: услышав о том деянии Рамы, царь Юдхиштхира пришёл в глубокое изумление и ответил Джанардане: «О Вришниец, как дивен подвиг великодушного Рамы, подобного Шакре: своим гневом он сделал землю лишённой кшатриев. Продолжатели кшатрийских родов, встревоженные страхом перед Рамой, скрывались среди коров, у моря, среди лангуров, медведей и обезьян. О Ачьюта, счастлив этот мир и удачливы люди на земле, где такое праведное деяние было совершено дваждырождённым». Так, дорогой, Ачьюта и Юдхиштхира продолжали путь и прибыли туда, где владыка Гангейя лежал на ложе стрел. Они увидели Бхишму, лежащего на настиле стрел, окружённого сетью собственного сияния, словно вечернее солнце-огонь; мудрецы почитали его, как боги почитают Шатакрату, в высочайше праведном месте у реки Огхавати. Завидев его издали, Кришна, царь Дхармараджа, четыре Пандава и Шарадвата с прочими сошли с повозок, успокоили колеблющийся ум, сосредоточили чувства и приблизились к великим мудрецам. Говинда, Сатьяки и Кауравы поклонились тем риши во главе с Вьясой, а затем предстали перед Гангейей. Спросив Бхишму о возрастании его тапаса, Ядавы и Кауравы, лучшие из людей, окружили его и сели. Тогда Кешава, глядя на Гангею, словно на затихающий огонь, и чувствуя печаль при виде Бхишмы, сказал:

版本

7f2f8e87d9fa · 发布于 2026年6月20日 17:29:44 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂