त्वां हि राज्ये स्थितं स्फीते समग्राङ्गम् अरोगिणम् ॥
स्त्रीसहस्रैः परिवृतं पश्यामीहोर्ध्वरेतसम् ॥
ऋते शांतनवाद् भीष्मात् त्रिषु लोकेषु पार्थिव ॥
सत्यसंधान् महावीर्याच् छूराद् धर्मैकतत्परात् ॥
मृत्युम् आवार्य तरसा शरप्रस्तरशायिनः ॥
निसर्गप्रभवं किं चिन् न च तातानुशुश्रुम ॥
सत्ये तपसि दाने च यज्ञाधिकरणे तथा ॥
धनुर्वेदे च वेदे च नित्यं चैवान्ववेक्षणे ॥
अनृशंसं शुचिं दान्तं सर्वभूतहिते रतम् ॥
महारथं त्वत्सदृशं न कं चिद् अनुशुश्रुम ॥
त्वं हि देवान् सगन्धर्वान् ससुरासुरराक्षसान् ॥
शक्त एकरथेनैव विजेतुं नात्र संशयः ॥
त्वं हि भीष्म महाबाहो वसूनां वासवोपमः ॥
नित्यं विप्रैः समाख्यातो नवमो ऽनवमो गुणैः ॥
अहं हि त्वाभिजानामि यस् त्वं पुरुषसत्तम ॥
त्रिदशेष्व् अपि विख्यातः स्वशक्त्या सुमहाबलः ॥
मनुष्येषु मनुष्येन्द्र न दृष्टो न च मे श्रुतः ॥
भवतो यो गुणैस् तुल्यः पृथिव्यां पुरुषः क्व चित् ॥
त्वं हि सर्वैर् गुणै राजन् देवान् अप्य् अतिरिच्यसे ॥
तपसा हि भवाञ् शक्तः स्रष्टुं लोकांश् चराचरान् ॥
tvāṃ hi rājye sthitaṃ sphīte samagrāṅgam arogiṇam ||
strīsahasraiḥ parivṛtaṃ paśyāmīhordhvaretasam ||
ṛte śāṃtanavād bhīṣmāt triṣu lokeṣu pārthiva ||
satyasaṃdhān mahāvīryāc chūrād dharmaikatatparāt ||
mṛtyum āvārya tarasā śaraprastaraśāyinaḥ ||
nisargaprabhavaṃ kiṃ cin na ca tātānuśuśruma ||
satye tapasi dāne ca yajñādhikaraṇe tathā ||
dhanurvede ca vede ca nityaṃ caivānvavekṣaṇe ||
anṛśaṃsaṃ śuciṃ dāntaṃ sarvabhūtahite ratam ||
mahārathaṃ tvatsadṛśaṃ na kaṃ cid anuśuśruma ||
tvaṃ hi devān sagandharvān sasurāsurarākṣasān ||
śakta ekarathenaiva vijetuṃ nātra saṃśayaḥ ||
tvaṃ hi bhīṣma mahābāho vasūnāṃ vāsavopamaḥ ||
nityaṃ vipraiḥ samākhyāto navamo 'navamo guṇaiḥ ||
ahaṃ hi tvābhijānāmi yas tvaṃ puruṣasattama ||
tridaśeṣv api vikhyātaḥ svaśaktyā sumahābalaḥ ||
manuṣyeṣu manuṣyendra na dṛṣṭo na ca me śrutaḥ ||
bhavato yo guṇais tulyaḥ pṛthivyāṃ puruṣaḥ kva cit ||
tvaṃ hi sarvair guṇai rājan devān apy atiricyase ||
tapasā hi bhavāñ śaktaḥ sraṣṭuṃ lokāṃś carācarān ||
«Я вижу тебя и в процветающем царстве: здоровым, невредимым, окружённым тысячами женщин, но и тогда ты оставался тем, кто поднял семя вверх. Во всех трёх мирах, царь, мы не слышали ни о ком, кроме Шантанавы Бхишмы, верного истине, великомощного героя, целиком преданного одной дхарме, кто мог бы, лежа на настиле стрел, силой удерживать смерть. В истине, тапасе, даре, знании жертвоприношения, Дханурведе, Веде и постоянном размышлении мы не слышали ни о каком великом колесничем, подобном тебе: незлобном, чистом, сдержанном, преданном благу всех существ. Ты способен на одной колеснице победить богов с гандхарвами, сурами, асурами и ракшасами; в этом нет сомнения. О сильнорукий Бхишма, брахманы всегда называют тебя девятым среди Васу, подобным Васаве, но по качествам ты никому не уступаешь. Я знаю, кто ты, лучший из людей: даже среди богов ты прославлен своей великой силой. Среди людей, царь людей, я не видел и не слышал ни о ком на земле, кто был бы равен тебе качествами. По всем достоинствам, царь, ты превосходишь даже богов; силой тапаса ты способен сотворить миры движущихся и недвижных существ».
db9eb94f9c0a · 发布于 2026年6月20日 17:29:44 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
В похвале Бхишме соединены власть, целомудрие, знание, милосердие и воинская мощь. Его авторитет держится не на одной силе, а на цельности характера: он владел царской энергией, но подчинил её дхарме.