तद् अस्य तप्यमानस्य ज्ञातीनां संक्षयेण वै ॥
ज्येष्ठस्य पाण्डुपुत्रस्य शोकं भीष्म व्यपानुद ॥
ये हि धर्माः समाख्याताश् चातुर्वर्ण्यस्य भारत ॥
चातुराश्रम्यसंसृष्टास् ते सर्वे विदितास् तव ॥
चातुर्वेद्ये च ये प्रोक्ताश् चातुर्होत्रे च भारत ॥
सांख्ये योगे च नियता ये च धर्माः सनातनाः ॥
चातुर्वर्ण्येन यश् चैको धर्मो न स्म विरुध्यते ॥
सेव्यमानः स चैवाद्यो गाङ्गेय विदितस् तव ॥
इतिहासपुराणं च कार्त्स्न्येन विदितं तव ॥
धर्मशास्त्रं च सकलं नित्यं मनसि ते स्थितम् ॥
ये च के चन लोके ऽस्मिन्न् अर्थाः संशयकारकाः ॥
तेषां छेत्ता नास्ति लोके त्वद् अन्यः पुरुषर्षभ ॥
स पाण्डवेयस्य मनःसमुत्थितं; नरेन्द्र शोकं व्यपकर्ष मेधया ॥
भवद्विधा ह्य् उत्तमबुद्धिविस्तरा; विमुह्यमानस्य जनस्य शान्तये ॥
tad asya tapyamānasya jñātīnāṃ saṃkṣayeṇa vai ||
jyeṣṭhasya pāṇḍuputrasya śokaṃ bhīṣma vyapānuda ||
ye hi dharmāḥ samākhyātāś cāturvarṇyasya bhārata ||
cāturāśramyasaṃsṛṣṭās te sarve viditās tava ||
cāturvedye ca ye proktāś cāturhotre ca bhārata ||
sāṃkhye yoge ca niyatā ye ca dharmāḥ sanātanāḥ ||
cāturvarṇyena yaś caiko dharmo na sma virudhyate ||
sevyamānaḥ sa caivādyo gāṅgeya viditas tava ||
itihāsapurāṇaṃ ca kārtsnyena viditaṃ tava ||
dharmaśāstraṃ ca sakalaṃ nityaṃ manasi te sthitam ||
ye ca ke cana loke 'sminn arthāḥ saṃśayakārakāḥ ||
teṣāṃ chettā nāsti loke tvad anyaḥ puruṣarṣabha ||
sa pāṇḍaveyasya manaḥsamutthitaṃ; narendra śokaṃ vyapakarṣa medhayā ||
bhavadvidhā hy uttamabuddhivistarā; vimuhyamānasya janasya śāntaye ||
«Поэтому, Бхишма, устрани скорбь старшего сына Панду, мучимого гибелью родичей. Все дхармы четырёх варн, о Бхарата, соединённые с четырьмя ашрамами, известны тебе. Какие дхармы изложены в четырёх Ведах и в четырёх жреческих функциях, какие установлены в санкхье и йоге, какие дхармы вечны, а также тот единый и изначальный долг, который, будучи исполняем, не противоречит четырём варнам, — всё это ведомо тебе, Гангейя. Итихаса и Пурана полностью известны тебе, и всё дхарма-шастра всегда пребывает в твоём уме. Какие бы предметы в этом мире ни вызывали сомнение, нет никого, кроме тебя, бык среди людей, кто мог бы их рассечь. Поэтому, царь, мудростью устрани скорбь, возникшую в уме сына Панду. Ведь люди твоего склада, обладающие широтой высшего разума, существуют для умиротворения заблуждающегося народа».
2a422e536805 · 发布于 2026年6月20日 17:29:44 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Кришна просит Бхишму не просто утешить Юдхиштхиру, а раскрыть целостное знание дхармы. Здесь начинается переход от военной истории к великому наставлению: мудрость нужна не для спора, а для умиротворения сердца и общества.