摩诃婆罗多
The Origin of Kingship and Daṇḍanīti12.059.75-92
10220 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.059.75-92
天城文

एतत् कृत्वा शुभं शास्त्रं ततः स भगवान् प्रभुः ॥
देवान् उवाच संहृष्टः सर्वाञ् शक्रपुरोगमान् ॥
उपकाराय लोकस्य त्रिवर्गस्थापनाय च ॥
नवनीतं सरस्वत्या बुद्धिर् एषा प्रभाविता ॥
दण्डेन सहिता ह्य् एषा लोकरक्षणकारिका ॥
निग्रहानुग्रहरता लोकान् अनु चरिष्यति ॥
दण्डेन नीयते चेयं दण्डं नयति चाप्य् उत ॥
दण्डनीतिर् इति प्रोक्ता त्रींल् लोकान् अनुवर्तते ॥
षाड्गुण्यगुणसारैषा स्थास्यत्य् अग्रे महात्मसु ॥
महत्त्वात् तस्य दण्डस्य नीतिर् विस्पष्टलक्षणा ॥
नयचारश् च विपुलो येन सर्वम् इदं ततम् ॥
आगमश् च पुराणानां महर्षीणां च संभवः ॥
तीर्थवंशश् च वंशश् च नक्षत्राणां युधिष्ठिर ॥
सकलं चातुराश्रम्यं चातुर्होत्रं तथैव च ॥
चातुर्वर्ण्यं तथैवात्र चातुर्वेद्यं च वर्णितम् ॥
इतिहासोपवेदाश् च न्यायः कृत्स्नश् च वर्णितः ॥
तपो ज्ञानम् अहिंसा च सत्यासत्ये नयः परः ॥
वृद्धोपसेवा दानं च शौचम् उत्थानम् एव च ॥
सर्वभूतानुकम्पा च सर्वम् अत्रोपवर्णितम् ॥
भुवि वाचोगतं यच् च तच् च सर्वं समर्पितम् ॥
तस्मिन् पैतामहे शास्त्रे पाण्डवैतद् असंशयम् ॥
धर्मार्थकाममोक्षाश् च सकला ह्य् अत्र शब्दिताः ॥
ततस् तां भगवान् नीतिं पूर्वं जग्राह शंकरः ॥
बहुरूपो विशालाक्षः शिवः स्थाणुर् उमापतिः ॥
युगानाम् आयुषो ह्रासं विज्ञाय भगवाञ् शिवः ॥
संचिक्षेप ततः शास्त्रं महार्थं ब्रह्मणा कृतम् ॥
वैशालाक्षम् इति प्रोक्तं तद् इन्द्रः प्रत्यपद्यत ॥
दशाध्यायसहस्राणि सुब्रह्मण्यो महातपाः ॥
भगवान् अपि तच् छास्त्रं संचिक्षेप पुरंदरः ॥
सहस्रैः पञ्चभिस् तात यद् उक्तं बाहुदन्तकम् ॥
अध्यायानां सहस्रैस् तु त्रिभिर् एव बृहस्पतिः ॥
संचिक्षेपेश्वरो बुद्ध्या बार्हस्पत्यं तद् उच्यते ॥
अध्यायानां सहस्रेण काव्यः संक्षेपम् अब्रवीत् ॥
तच् छास्त्रम् अमितप्रज्ञो योगाचार्यो महातपाः ॥
एवं लोकानुरोधेन शास्त्रम् एतन् महर्षिभिः ॥
संक्षिप्तम् आयुर् विज्ञाय मर्त्यानां ह्रासि पाण्डव ॥

转写 (IAST)

etat kṛtvā śubhaṃ śāstraṃ tataḥ sa bhagavān prabhuḥ ||
devān uvāca saṃhṛṣṭaḥ sarvāñ śakrapurogamān ||
upakārāya lokasya trivargasthāpanāya ca ||
navanītaṃ sarasvatyā buddhir eṣā prabhāvitā ||
daṇḍena sahitā hy eṣā lokarakṣaṇakārikā ||
nigrahānugraharatā lokān anu cariṣyati ||
daṇḍena nīyate ceyaṃ daṇḍaṃ nayati cāpy uta ||
daṇḍanītir iti proktā trīṃl lokān anuvartate ||
ṣāḍguṇyaguṇasāraiṣā sthāsyaty agre mahātmasu ||
mahattvāt tasya daṇḍasya nītir vispaṣṭalakṣaṇā ||
nayacāraś ca vipulo yena sarvam idaṃ tatam ||
āgamaś ca purāṇānāṃ maharṣīṇāṃ ca saṃbhavaḥ ||
tīrthavaṃśaś ca vaṃśaś ca nakṣatrāṇāṃ yudhiṣṭhira ||
sakalaṃ cāturāśramyaṃ cāturhotraṃ tathaiva ca ||
cāturvarṇyaṃ tathaivātra cāturvedyaṃ ca varṇitam ||
itihāsopavedāś ca nyāyaḥ kṛtsnaś ca varṇitaḥ ||
tapo jñānam ahiṃsā ca satyāsatye nayaḥ paraḥ ||
vṛddhopasevā dānaṃ ca śaucam utthānam eva ca ||
sarvabhūtānukampā ca sarvam atropavarṇitam ||
bhuvi vācogataṃ yac ca tac ca sarvaṃ samarpitam ||
tasmin paitāmahe śāstre pāṇḍavaitad asaṃśayam ||
dharmārthakāmamokṣāś ca sakalā hy atra śabditāḥ ||
tatas tāṃ bhagavān nītiṃ pūrvaṃ jagrāha śaṃkaraḥ ||
bahurūpo viśālākṣaḥ śivaḥ sthāṇur umāpatiḥ ||
yugānām āyuṣo hrāsaṃ vijñāya bhagavāñ śivaḥ ||
saṃcikṣepa tataḥ śāstraṃ mahārthaṃ brahmaṇā kṛtam ||
vaiśālākṣam iti proktaṃ tad indraḥ pratyapadyata ||
daśādhyāyasahasrāṇi subrahmaṇyo mahātapāḥ ||
bhagavān api tac chāstraṃ saṃcikṣepa puraṃdaraḥ ||
sahasraiḥ pañcabhis tāta yad uktaṃ bāhudantakam ||
adhyāyānāṃ sahasrais tu tribhir eva bṛhaspatiḥ ||
saṃcikṣepeśvaro buddhyā bārhaspatyaṃ tad ucyate ||
adhyāyānāṃ sahasreṇa kāvyaḥ saṃkṣepam abravīt ||
tac chāstram amitaprajño yogācāryo mahātapāḥ ||
evaṃ lokānurodhena śāstram etan maharṣibhiḥ ||
saṃkṣiptam āyur vijñāya martyānāṃ hrāsi pāṇḍava ||

逐字释义
梵语IAST释义
एतत् कृत्वा शुभम् शास्त्रम्etat kṛtvā śubham śāstramсоздав эту благую шастру; науку
ततः सः भगवान् प्रभुःtataḥ saḥ bhagavān prabhuḥзатем тот Бхагаван Владыка; Брахма
देवान् उवाच संहृष्टःdevān uvāca saṃhṛṣṭaḥбогам сказал радостный; довольный
सर्वान् शक्र पुरोगमान्sarvān śakra purogamānвсем во главе с Шакрой; Индрой
उपकाराय लोकस्यupakārāya lokasyaдля помощи миру; пользы
त्रिवर्ग स्थापनाय चtrivarga sthāpanāya caи для установления триварги; трёх целей
नवनीतम् सरस्वत्याःnavanītam sarasvatyāḥмасло Сарасвати; суть речи
बुद्धिः एषा प्रभाविताbuddhiḥ eṣā prabhāvitāэтот разум проявлен; создан
दण्डेन सहिता हि एषाdaṇḍena sahitā hi eṣāс наказанием соединённая ведь эта; наука
लोक रक्षण कारिकाloka rakṣaṇa kārikāделающая защиту мира; охраняющая
निग्रह अनुग्रह रताnigraha anugraha ratāзанятая сдерживанием и благоволением; наказанием
लोकान् अनु चरिष्यतिlokān anu cariṣyatiпо мирам будет ходить; действовать
दण्डेन नीयते च इयम्daṇḍena nīyate ca iyamнаказанием ведётся эта; наука
दण्डम् नयति च अपि उतdaṇḍam nayati ca api utaи наказание ведёт также; направляет
दण्डनीतिः इति प्रोक्ताdaṇḍanītiḥ iti proktāданда-нити так названа; политика наказания
त्रीन् लोकान् अनुवर्ततेtrīn lokān anuvartateза тремя мирами следует; действует
षाड्गुण्य गुण सारा एषाṣāḍguṇya guṇa sārā eṣāэта суть качеств шести мер; политики
स्थास्यति अग्रे महात्मसुsthāsyati agre mahātmasuбудет стоять впереди великих душ; правителей
महत्त्वात् तस्य दण्डस्यmahattvāt tasya daṇḍasyaиз-за величия того наказания; жезла
नीतिः विस्पष्ट लक्षणाnītiḥ vispaṣṭa lakṣaṇāнити с ясными признаками; политика
नय चारः च विपुलःnaya cāraḥ ca vipulaḥи обширное поведение политики; метод
येन सर्वम् इदम् ततम्yena sarvam idam tatamкоторым всё это пронизано; охвачено
आगमः च पुराणानाम्āgamaḥ ca purāṇānāmи традиция Пуран; преданий
महर्षीणाम् च संभवःmaharṣīṇām ca saṃbhavaḥи происхождение махарши; великих риши
तीर्थ वंशः च वंशः चtīrtha vaṃśaḥ ca vaṃśaḥ caродословная тиртх и родословная; линии
नक्षत्राणाम् युधिष्ठिरnakṣatrāṇām yudhiṣṭhiraзвёзд, Юдхиштхира; накшатр
सकलम् चातुराश्रम्यम्sakalam cāturāśramyamполная система четырёх ашрамов; укладов
चातुर्होत्रम् तथा एव चcāturhotram tathā eva caи четыре хотра также; жреца
चातुर्वर्ण्यम् तथा एव अत्रcāturvarṇyam tathā eva atraи четыре варны здесь также; сословия
चातुर्वेद्यम् च वर्णितम्cāturvedyam ca varṇitamи четыре Веды описаны; изложены
इतिहास उपवेदाः चitihāsa upavedāḥ caистории и упаведы; дополнительные науки
न्यायः कृत्स्नः च वर्णितःnyāyaḥ kṛtsnaḥ ca varṇitaḥи весь ньяя описан; метод
तपः ज्ञानम् अहिंसा चtapaḥ jñānam ahiṃsā caтапас, знание и ахимса; ненасилие
सत्य असत्ये नयः परःsatya asatye nayaḥ paraḥистина и ложь, высшая политика; различение
वृद्ध उपसेवा दानम् चvṛddha upasevā dānam caслужение старшим и дарение; пожертвование
शौचम् उत्थानम् एव चśaucam utthānam eva caчистота и усердие; подъём
सर्व भूत अनुकम्पा चsarva bhūta anukampā caи сострадание ко всем существам; живым
सर्वम् अत्र उपवर्णितम्sarvam atra upavarṇitamвсё здесь описано; изложено
भुवि वाचः गतम् यत् चbhuvi vācaḥ gatam yat caи что на земле достигло речи; слов
तत् च सर्वम् समर्पितम्tat ca sarvam samarpitamи всё это вложено; передано
तस्मिन् पैतामहे शास्त्रेtasmin paitāmahe śāstreв той праотеческой шастре; Брахмы
पाण्डव एतत् असंशयम्pāṇḍava etat asaṃśayamэто, Пандава, несомненно; так
धर्म अर्थ काम मोक्षाः चdharma artha kāma mokṣāḥ caдхарма, артха, кама и мокша; цели
सकलाः हि अत्र शब्दिताःsakalāḥ hi atra śabditāḥвсе здесь названы; изложены
ततः ताम् भगवान् नीतिम्tataḥ tām bhagavān nītimзатем ту политику Бхагаван; нити
पूर्वम् जग्राह शंकरःpūrvam jagrāha śaṃkaraḥсначала принял Шанкара; Шива
बहु रूपः विशाल अक्षःbahu rūpaḥ viśāla akṣaḥмноголикий, широкоокий; великий
शिवः स्थाणुः उमा पतिःśivaḥ sthāṇuḥ umā patiḥШива, Стхану, супруг Умы; Махадева
युगानाम् आयुषः ह्रासम्yugānām āyuṣaḥ hrāsamсокращение жизни юг; веков
विज्ञाय भगवान् शिवःvijñāya bhagavān śivaḥпоняв, Бхагаван Шива; узнав
संचिक्षेप ततः शास्त्रम्saṃcikṣepa tataḥ śāstramсократил затем шастру; учение
महा अर्थम् ब्रह्मणा कृतम्mahā artham brahmaṇā kṛtamвеликого смысла, созданную Брахмой; важную
वैशालाक्षम् इति प्रोक्तम्vaiśālākṣam iti proktamВайшалакша так названа; известна
तत् इन्द्रः प्रत्यपद्यतtat indraḥ pratyapadyataеё Индра принял; получил
दश अध्याय सहस्राणिdaśa adhyāya sahasrāṇiдесять тысяч глав; разделов
सुब्रह्मण्यः महा तपाःsubrahmaṇyaḥ mahā tapāḥСубрахманья, великий аскет; Индра
भगवान् अपि तत् शास्त्रम्bhagavān api tat śāstramБхагаван также ту шастру; учение
संचिक्षेप पुरंदरःsaṃcikṣepa puraṃdaraḥсократил Пурандара; Индра
सहस्रैः पञ्चभिः तातsahasraiḥ pañcabhiḥ tātaдо пяти тысяч, сын; разделов
यत् उक्तम् बाहुदन्तकम्yat uktam bāhudantakamчто названо Бахудантака; так
अध्यायानाम् सहस्रैः तुadhyāyānām sahasraiḥ tuтысячами глав же; разделов
त्रिभिः एव बृहस्पतिःtribhiḥ eva bṛhaspatiḥдо трёх именно Брихаспати; сократил
संचिक्षेप ईश्वरः बुद्ध्याsaṃcikṣepa īśvaraḥ buddhyāвладыка сократил разумом; мудростью
बार्हस्पत्यम् तत् उच्यतेbārhaspatyam tat ucyateто называется Бархаспатья; учение
अध्यायानाम् सहस्रेणadhyāyānām sahasreṇaодной тысячей глав; разделов
काव्यः संक्षेपम् अब्रवीत्kāvyaḥ saṃkṣepam abravītКавья изложил сокращение; Шукра
तत् शास्त्रम् अमित प्रज्ञःtat śāstram amita prajñaḥту шастру безмерно мудрый; разумный
योग आचार्यः महा तपाःyoga ācāryaḥ mahā tapāḥучитель йоги, великий аскет; Шукра
एवम् लोक अनुरोधेनevam loka anurodhenaтак ради мира; приспособившись
शास्त्रम् एतत् महर्षिभिःśāstram etat maharṣibhiḥэта шастра махарши; мудрецами
संक्षिप्तम् आयुः विज्ञायsaṃkṣiptam āyuḥ vijñāyaсокращена, поняв жизнь; срок
मर्त्यानाम् ह्रासि पाण्डवmartyānām hrāsi pāṇḍavaсмертных убывающей, Пандава; уменьшающейся
译文

Создав эту благую шастру, Бхагаван Брахма радостно сказал богам во главе с Шакрой: «Для помощи миру и утверждения триварги проявлена эта суть Сарасвати, это масло мудрости. Соединённая с наказанием, она будет защищать миры, занимаясь сдерживанием и благоволением. Она ведётся наказанием и сама направляет наказание; поэтому она названа данда-нити и действует в трёх мирах». В ней были изложены Пураны, происхождение великих риши, родословные тиртх, накшатр, четыре ашрама, четыре хотра, четыре варны, четыре Веды, истории, упаведы, ньяя, тапас, знание, ахимса, истина и ложь, служение старшим, дарение, чистота, усердие, сострадание ко всем существам и всё, что на земле входит в область речи. В этой шастре Брахмы, о Пандава, несомненно были названы все четыре цели: дхарма, артха, кама и мокша. Затем эту нити сначала принял многоликий, широкоокий Шанкара, Шива, Стхану, супруг Умы. Понимая, что жизнь в югах сокращается, он сжал великую шастру Брахмы; она стала называться Вайшалакша. Индра принял её в десяти тысячах глав, затем Пурандара сократил её до пяти тысяч, названных Бахудантака. Брихаспати сократил её до трёх тысяч, и это стало Бархаспатья. Затем Кавья, безмерно мудрый учитель йоги и великий аскет, изложил её в тысяче глав. Так махарши сокращали эту шастру ради мира, понимая, что жизнь смертных убывает».

版本

4f3f6fc8b588 · 发布于 2026年6月21日 10:32:55 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂