摩诃婆罗多
The Sage Kalakavrikshiya and the Corrupt Ministers (The Sage Kalakavṛkṣīya and the Corrupt Ministers)12.83.32-43
10321 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.83.32-43
天城文

अथ भूयांसम् एवार्थं करिष्यामि पुनः पुनः ॥
ददात्य् अस्मद्विधो ऽमात्यो बुद्धिसाहाय्यम् आपदि ॥
वायसश् चैव मे राजन्न् अन्तकायाभिसंहितः ॥
न च मे ऽत्र भवान् गर्ह्यो न च येषां भवान् प्रियः ॥
हिताहितांस् तु बुध्येथा मा परोक्षमतिर् भव ॥
ये त्व् आदानपरा एव वसन्ति भवतो गृहे ॥
अभूतिकामा भूतानां तादृशैर् मे ऽभिसंहितम् ॥
ये वा भवद्विनाशेन राज्यम् इच्छन्त्य् अनन्तरम् ॥
अन्तरैर् अभिसंधाय राजन् सिध्यन्ति नान्यथा ॥
तेषाम् अहं भयाद् राजन् गमिष्याम्य् अन्यम् आश्रमम् ॥
तैर् हि मे संधितो बाणः काके निपतितः प्रभो ॥
छद्मना मम काकश् च गमितो यमसादनम् ॥
दृष्टं ह्य् एतन् मया राजंस् तपोदीर्घेण चक्षुषा ॥
बहुनक्रझषग्राहां तिमिंगिलगणायुताम् ॥
काकेन बडिशेनेमाम् अतार्षं त्वाम् अहं नदीम् ॥
स्थाण्वश्मकण्टकवतीं व्याघ्रसिंहगजाकुलाम् ॥
दुरासदां दुष्प्रवेशां गुहां हैमवतीम् इव ॥
अग्निना तामसं दुर्गं नौभिर् आप्यं च गम्यते ॥
राजदुर्गावतरणे नोपायं पण्डिता विदुः ॥
गहनं भवतो राज्यम् अन्धकारतमोवृतम् ॥
नेह विश्वसितुं शक्यं भवतापि कुतो मया ॥
अतो नायं शुभो वासस् तुल्ये सदसती इह ॥
वधो ह्य् एवात्र सुकृते दुष्कृते न च संशयः ॥
न्यायतो दुष्कृते घातः सुकृते स्यात् कथं वधः ॥
नेह युक्तं चिरं स्थातुं जवेनातो व्रजेद् बुधः ॥

转写 (IAST)

atha bhūyāṃsam evārthaṃ kariṣyāmi punaḥ punaḥ ||
dadāty asmadvidho 'mātyo buddhisāhāyyam āpadi ||
vāyasaś caiva me rājann antakāyābhisaṃhitaḥ ||
na ca me 'tra bhavān garhyo na ca yeṣāṃ bhavān priyaḥ ||
hitāhitāṃs tu budhyethā mā parokṣamatir bhava ||
ye tv ādānaparā eva vasanti bhavato gṛhe ||
abhūtikāmā bhūtānāṃ tādṛśair me 'bhisaṃhitam ||
ye vā bhavadvināśena rājyam icchanty anantaram ||
antarair abhisaṃdhāya rājan sidhyanti nānyathā ||
teṣām ahaṃ bhayād rājan gamiṣyāmy anyam āśramam ||
tair hi me saṃdhito bāṇaḥ kāke nipatitaḥ prabho ||
chadmanā mama kākaś ca gamito yamasādanam ||
dṛṣṭaṃ hy etan mayā rājaṃs tapodīrgheṇa cakṣuṣā ||
bahunakrajhaṣagrāhāṃ timiṃgilagaṇāyutām ||
kākena baḍiśenemām atārṣaṃ tvām ahaṃ nadīm ||
sthāṇvaśmakaṇṭakavatīṃ vyāghrasiṃhagajākulām ||
durāsadāṃ duṣpraveśāṃ guhāṃ haimavatīm iva ||
agninā tāmasaṃ durgaṃ naubhir āpyaṃ ca gamyate ||
rājadurgāvataraṇe nopāyaṃ paṇḍitā viduḥ ||
gahanaṃ bhavato rājyam andhakāratamovṛtam ||
neha viśvasituṃ śakyaṃ bhavatāpi kuto mayā ||
ato nāyaṃ śubho vāsas tulye sadasatī iha ||
vadho hy evātra sukṛte duṣkṛte na ca saṃśayaḥ ||
nyāyato duṣkṛte ghātaḥ sukṛte syāt kathaṃ vadhaḥ ||
neha yuktaṃ ciraṃ sthātuṃ javenāto vrajed budhaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
अथ भूयांसम् एव अर्थम्atha bhūyāṃsam eva arthamтеперь ещё больший смысл; пользу
करिष्यामि पुनः पुनःkariṣyāmi punaḥ punaḥя сделаю снова и снова; принесу
ददाति अस्मत् विधः अमात्यःdadāti asmat vidhaḥ amātyaḥдаёт подобный мне советник; служитель
बुद्धि साहाय्यम् आपदिbuddhi sāhāyyam āpadiпомощь разумом в беде; советом
वायसः च एव मे राजन्vāyasaḥ ca eva me rājanи ворон мой именно, царь; птица
अन्तकाय अभिसंहितःantakāya abhisaṃhitaḥк смерти направлен был; приговорён
न च मे अत्रna ca me atraи мне здесь не; для меня
भवान् गर्ह्यःbhavān garhyaḥты виновен; порицаем
न च येषाम् भवान् प्रियःna ca yeṣām bhavān priyaḥи не те, кому ты дорог; любящие тебя
हित अहितान् तु बुध्येथाःhita ahitān tu budhyethāḥполезных и вредных же распознай; различай
मा परोक्ष मतिः भवmā parokṣa matiḥ bhavaне будь с чужим умом; не слепым
ये तु आदान पराः एवye tu ādāna parāḥ evaкто же только взятию преданы; присвоению
वसन्ति भवतः गृहेvasanti bhavataḥ gṛheживут в твоём доме; службе
अभूति कामाः भूतानाम्abhūti kāmāḥ bhūtānāmжелающие неблага существам; людям
तादृशैः मे अभिसंहितम्tādṛśaiḥ me abhisaṃhitamтакими против меня замышлено; направлено
ये वा भवत् विनाशेनye vā bhavat vināśenaили кто через твою гибель; уничтожение
राज्यम् इच्छन्ति अनन्तरम्rājyam icchanti anantaramцарство хотят сразу после; затем
अन्तरैः अभिसंधायantaraiḥ abhisaṃdhāyaтайными средствами замыслив; через посредников
राजन् सिध्यन्ति न अन्यथाrājan sidhyanti na anyathāцарь, достигают, не иначе; успевают
तेषाम् अहम् भयात् राजन्teṣām aham bhayāt rājanиз страха перед ними я, царь; опасаясь
गमिष्यामि अन्यम् आश्रमम्gamiṣyāmi anyam āśramamуйду в другую обитель; место
तैः हि मे संधितः बाणःtaiḥ hi me saṃdhitaḥ bāṇaḥими ведь против меня направлена стрела; пущена
काके निपतितः प्रभोkāke nipatitaḥ prabhoна ворона упала, владыка; попала
छद्मना मम काकः चchadmanā mama kākaḥ caобманом и мой ворон; тайно
गमितः यम सादनम्gamitaḥ yama sādanamотправлен в жилище Ямы; к смерти
दृष्टम् हि एतत् मयाdṛṣṭam hi etat mayāведь это увидено мной; понято
राजन् तपः दीर्घेण चक्षुषाrājan tapaḥ dīrgheṇa cakṣuṣāцарь, долгим от подвижничества зрением; духовным
बहु नक्र झष ग्राहाम्bahu nakra jhaṣa grāhāmсо множеством крокодилов, рыб и хватателей; чудовищ
तिमिंगिल गण आयुताम्timiṃgila gaṇa āyutāmснабжённую стаями тимингил; морских чудищ
काकेन बडिशेन इमाम्kākena baḍiśena imāmвороном как крючком эту; с приманкой
अतार्षम् त्वाम् अहम् नदीम्atārṣam tvām aham nadīmя переправил тебя через реку; перевёл
स्थाणु अश्म कण्टक वतीम्sthāṇu aśma kaṇṭaka vatīmполную пней, камней и шипов; препятствий
व्याघ्र सिंह गज आकुलाम्vyāghra siṃha gaja ākulāmполную тигров, львов и слонов; опасностей
दुरासदाम् दुष्प्रवेशाम्durāsadām duṣpraveśāmтруднодоступную, трудновходимую; неприступную
गुहाम् हैमवतीम् इवguhām haimavatīm ivaкак гималайскую пещеру; убежище
अग्निना तामसम् दुर्गम्agninā tāmasam durgamогнём тёмная крепость; тьма
नौभिः आप्यम् च गम्यतेnaubhiḥ āpyam ca gamyateи водное место лодками проходится; достигается
राज दुर्ग अवतरणेrāja durga avataraṇeпри спуске в царскую крепость; опасность двора
न उपायम् पण्डिताः विदुःna upāyam paṇḍitāḥ viduḥспособа мудрые не знают; средства
गहनम् भवतः राज्यम्gahanam bhavataḥ rājyamгустое твоё царство; труднопроходимое
अन्धकार तमः वृतम्andhakāra tamaḥ vṛtamокружённое тьмой и мраком; неведением
न इह विश्वसितुम् शक्यम्na iha viśvasitum śakyamздесь невозможно доверять; полагаться
भवता अपि कुतः मयाbhavatā api kutaḥ mayāдаже тебе, что уж мне; тем более
अतः न अयम् शुभः वासःataḥ na ayam śubhaḥ vāsaḥпоэтому это не благой дом; место
तुल्ये सत् असती इहtulye sat asatī ihaздесь равны доброе и дурное; праведный и неправедный
वधः हि एव अत्र सुकृतेvadhaḥ hi eva atra sukṛteведь здесь убийство даже за доброе; добродетель
दुष्कृते न च संशयःduṣkṛte na ca saṃśayaḥи за дурное, нет сомнения; злодеяние
न्यायतः दुष्कृते घातःnyāyataḥ duṣkṛte ghātaḥпо справедливости за дурное удар; казнь
सुकृते स्यात् कथम् वधःsukṛte syāt katham vadhaḥза доброе как была бы смерть; убийство
न इह युक्तम् चिरम् स्थातुम्na iha yuktam ciram sthātumздесь не следует долго стоять; оставаться
जवेन अतः व्रजेत् बुधःjavena ataḥ vrajet budhaḥбыстро отсюда ушёл бы мудрый; разумный
译文

«Теперь я снова и снова принесу тебе ещё большую пользу: советник, подобный мне, даёт в беде помощь разумом. Мой ворон, царь, был направлен к смерти; но в этом не виновен ни ты, ни те, кому ты дорог. Различай полезных и вредных и не будь человеком с чужим умом. Те, кто живут в твоём доме, преданные только присвоению и желающие неблага людям, замыслили это против меня. А те, кто желают получить царство сразу после твоей гибели, действуют через тайные средства и иначе не достигают успеха, царь. Из страха перед ними я уйду в другую обитель: ведь ими была пущена стрела против меня, но попала в ворона, владыка. Обманом мой ворон был отправлен в жилище Ямы; я увидел это долгим зрением подвижничества. Вороном, как крючком, я переправил тебя через эту реку, полную крокодилов, рыб, хватателей и стаями тимингил; через место, полное пней, камней, шипов, тигров, львов и слонов, труднодоступное и трудновходимое, словно гималайская пещера. Тёмную крепость проходят огнём, водную — лодками, но при спуске в крепость царского двора мудрые не знают средства. Твоё царство густо и покрыто тьмой мрака: здесь невозможно доверять даже тебе, что уж говорить обо мне. Поэтому это место не благой дом: здесь доброе и дурное равны; несомненно, здесь убивают и за добро, и за зло. По справедливости удар бывает за дурное; но как может быть смерть за доброе? Поэтому мудрому не следует оставаться здесь долго: отсюда нужно уйти быстро».

版本

6df59d04b0eb · 发布于 2026年6月20日 19:13:47 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂