एवम् अस्त्व् इति तेनासौ मृगेन्द्रेणाभिपूजितः ॥
प्राप्तवान् मतिसाचिव्यं गोमायुर् व्याघ्रयोनितः ॥
तं तथा सत्कृतं दृष्ट्वा युज्यमानं च कर्मणि ॥
प्राद्विषन् कृतसंघाताः पूर्वभृत्या मुहुर् मुहुः ॥
मित्रबुद्ध्या च गोमायुं सान्त्वयित्वा प्रवेश्य च ॥
दोषेषु समतां नेतुम् ऐच्छन्न् अशुभबुद्धयः ॥
अन्यथा ह्य् उचिताः पूर्वं परद्रव्यापहारिणः ॥
अशक्ताः किं चिद् आदातुं द्रव्यं गोमायुयन्त्रिताः ॥
व्युत्थानं चात्र काङ्क्षद्भिः कथाभिः प्रविलोभ्यते ॥
धनेन महता चैव बुद्धिर् अस्य विलोभ्यते ॥
न चापि स महाप्राज्ञस् तस्माद् धैर्याच् चचाल ह ॥
अथास्य समयं कृत्वा विनाशाय स्थिताः परे ॥
ईप्सितं च मृगेन्द्रस्य मांसं यत् तत्र संस्कृतम् ॥
अपनीय स्वयं तद् धि तैर् न्यस्तं तस्य वेश्मनि ॥
यदर्थं चाप्य् अपहृतं येन यच् चैव मन्त्रितम् ॥
तस्य तद् विदितं सर्वं कारणार्थं च मर्षितम् ॥
समयो ऽयं कृतस् तेन साचिव्यम् उपगच्छता ॥
नोपघातस् त्वया ग्राह्यो राजन् मैत्रीम् इहेच्छता ॥
भोजने चोपहर्तव्ये तन् मांसं न स्म दृश्यते ॥
मृगराजेन चाज्ञप्तं मृग्यतां चोर इत्य् उत ॥
कृतकैश् चापि तन् मांसं मृगेन्द्रायोपवर्णितम् ॥
सचिवेनोपनीतं ते विदुषा प्राज्ञमानिना ॥
सरोषस् त्व् अथ शार्दूलः श्रुत्वा गोमायुचापलम् ॥
बभूवामर्षितो राजा वधं चास्याभ्यरोचयत् ॥
छिद्रं तु तस्य तद् दृष्ट्वा प्रोचुस् ते पूर्वमन्त्रिणः ॥
सर्वेषाम् एव सो ऽस्माकं वृत्तिभङ्गेषु वर्तते ॥
इदं चास्येदृशं कर्म वाल्लभ्येन तु रक्ष्यते ॥
श्रुतश् च स्वामिना पूर्वं यादृशो नैष तादृशः ॥
वाङ्मात्रेणैव धर्मिष्ठः स्वभावेन तु दारुणः ॥
धर्मच्छद्मा ह्य् अयं पापो वृथाचारपरिग्रहः ॥
कार्यार्थं भोजनार्थेषु व्रतेषु कृतवाञ् श्रमम् ॥
मांसापनयनं ज्ञात्वा व्याघ्रस् तेषां तु तद् वचः ॥
आज्ञापयाम् आस तदा गोमायुर् वध्यताम् इति ॥
evam astv iti tenāsau mṛgendreṇābhipūjitaḥ ||
prāptavān matisācivyaṃ gomāyur vyāghrayonitaḥ ||
taṃ tathā satkṛtaṃ dṛṣṭvā yujyamānaṃ ca karmaṇi ||
prādviṣan kṛtasaṃghātāḥ pūrvabhṛtyā muhur muhuḥ ||
mitrabuddhyā ca gomāyuṃ sāntvayitvā praveśya ca ||
doṣeṣu samatāṃ netum aicchann aśubhabuddhayaḥ ||
anyathā hy ucitāḥ pūrvaṃ paradravyāpahāriṇaḥ ||
aśaktāḥ kiṃ cid ādātuṃ dravyaṃ gomāyuyantritāḥ ||
vyutthānaṃ cātra kāṅkṣadbhiḥ kathābhiḥ pravilobhyate ||
dhanena mahatā caiva buddhir asya vilobhyate ||
na cāpi sa mahāprājñas tasmād dhairyāc cacāla ha ||
athāsya samayaṃ kṛtvā vināśāya sthitāḥ pare ||
īpsitaṃ ca mṛgendrasya māṃsaṃ yat tatra saṃskṛtam ||
apanīya svayaṃ tad dhi tair nyastaṃ tasya veśmani ||
yadarthaṃ cāpy apahṛtaṃ yena yac caiva mantritam ||
tasya tad viditaṃ sarvaṃ kāraṇārthaṃ ca marṣitam ||
samayo 'yaṃ kṛtas tena sācivyam upagacchatā ||
nopaghātas tvayā grāhyo rājan maitrīm ihecchatā ||
bhojane copahartavye tan māṃsaṃ na sma dṛśyate ||
mṛgarājena cājñaptaṃ mṛgyatāṃ cora ity uta ||
kṛtakaiś cāpi tan māṃsaṃ mṛgendrāyopavarṇitam ||
sacivenopanītaṃ te viduṣā prājñamāninā ||
saroṣas tv atha śārdūlaḥ śrutvā gomāyucāpalam ||
babhūvāmarṣito rājā vadhaṃ cāsyābhyarocayat ||
chidraṃ tu tasya tad dṛṣṭvā procus te pūrvamantriṇaḥ ||
sarveṣām eva so 'smākaṃ vṛttibhaṅgeṣu vartate ||
idaṃ cāsyedṛśaṃ karma vāllabhyena tu rakṣyate ||
śrutaś ca svāminā pūrvaṃ yādṛśo naiṣa tādṛśaḥ ||
vāṅmātreṇaiva dharmiṣṭhaḥ svabhāvena tu dāruṇaḥ ||
dharmacchadmā hy ayaṃ pāpo vṛthācāraparigrahaḥ ||
kāryārthaṃ bhojanārtheṣu vrateṣu kṛtavāñ śramam ||
māṃsāpanayanaṃ jñātvā vyāghras teṣāṃ tu tad vacaḥ ||
ājñāpayām āsa tadā gomāyur vadhyatām iti ||
Тигр согласился: «Пусть будет так», почтил шакала, и тот получил должность разумного советника при тигре. Увидев, что он так почтён и поставлен на дело, старые слуги снова и снова ненавидели его, составив сговор. С дурным умом они, притворившись друзьями, старались лаской ввести шакала в доверие и приобщить его к своим порокам. Они прежде привыкли похищать чужое имущество, но, сдержанные шакалом, уже не могли ничего взять. Желая его падения, они искушали его разговорами и большим богатством, но этот мудрый не поколебался в своей стойкости. Тогда другие вступили в сговор ради его гибели. Мясо, приготовленное для тигра, они сами убрали и подложили в жилище шакала. Шакал знал всё: ради чего это похищено, кем и что задумано; но он стерпел это ради раскрытия причины. Ведь, принимая советничество, он заключил условие: если царь хочет дружбы, он не должен принимать донос как доказательство вреда. Когда пришло время подавать пищу, мясо не нашли, и царь зверей приказал искать вора. Подставные люди донесли тигру: “Твой советник, учёный и считающий себя мудрым, принёс это мясо себе”. Услышав о мнимом легкомыслии шакала, тигр разгневался и решил его убить. Увидев эту слабость царя, прежние министры сказали: “Он разрушает содержание всех нас. Этот поступок такого рода, но он защищён твоей любовью. Ты и прежде слышал от нас: он не таков, каким кажется. Он праведен только на словах, а по природе жесток. Этот злой прикрывается дхармой и принял ложное поведение; ради выгоды и пищи он трудился в обетах”. Узнав о похищении мяса и услышав их речь, тигр тогда приказал: “Пусть шакал будет убит”».
b58272d84646 · 发布于 2026年6月20日 20:54:30 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Интрига развивается точно по страху шакала: старые слуги не спорят с его добродетелью прямо, а создают улику и пользуются царским гневом. Без проверки даже сильный правитель становится орудием клеветы.