इमे मां कृमयो ऽदन्ति तेषाम् उद्धरणाय मे ॥
नास्ति शक्तिर् अपाणित्वात् पश्यावस्थाम् इमां मम ॥
अकार्यम् इति चैवेमं नात्मानं संत्यजाम्य् अहम् ॥
नेतः पापीयसीं योनिं पतेयम् अपराम् इति ॥
मध्ये वै पापयोनीनां सार्गाली याम् अहं गतः ॥
पापीयस्यो बहुतरा इतो ऽन्याः पापयोनयः ॥
जात्यैवैके सुखतराः सन्त्य् अन्ये भृशदुःखिताः ॥
नैकान्तसुखम् एवेह क्व चित् पश्यामि कस्य चित् ॥
मनुष्या ह्य् आढ्यतां प्राप्य राज्यम् इच्छन्त्य् अनन्तरम् ॥
राज्याद् देवत्वम् इच्छन्ति देवत्वाद् इन्द्रताम् अपि ॥
भवेस् त्वं यद्य् अपि त्व् आढ्यो न राजा न च दैवतम् ॥
देवत्वं प्राप्य चेन्द्रत्वं नैव तुष्येस् तथा सति ॥
न तृप्तिः प्रियलाभे ऽस्ति तृष्णा नाद्भिः प्रशाम्यति ॥
संप्रज्वलति सा भूयः समिद्भिर् इव पावकः ॥
अस्त्य् एव त्वयि शोको वै हर्षश् चास्ति तथा त्वयि ॥
सुखदुःखे तथा चोभे तत्र का परिदेवना ॥
परिच्छिद्यैव कामानां सर्वेषां चैव कर्मणाम् ॥
मूलं रुन्धीन्द्रियग्रामं शकुन्तान् इव पञ्जरे ॥
न खल्व् अप्य् अरसज्ञस्य कामः क्व चन जायते ॥
संस्पर्शाद् दर्शनाद् वापि श्रवणाद् वापि जायते ॥
न त्वं स्मरसि वारुण्या लट्वाकानां च पक्षिणाम् ॥
ताभ्यां चाभ्यधिको भक्ष्यो न कश् चिद् विद्यते क्व चित् ॥
यानि चान्यानि दूरेषु भक्ष्यभोज्यानि काश्यप ॥
येषाम् अभुक्तपूर्वं ते तेषाम् अस्मृतिर् एव च ॥
अप्राशनम् असंस्पर्शम् असंदर्शनम् एव च ॥
पुरुषस्यैष नियमो मन्ये श्रेयो न संशयः ॥
ime māṃ kṛmayo 'danti teṣām uddharaṇāya me ||
nāsti śaktir apāṇitvāt paśyāvasthām imāṃ mama ||
akāryam iti caivemaṃ nātmānaṃ saṃtyajāmy aham ||
netaḥ pāpīyasīṃ yoniṃ pateyam aparām iti ||
madhye vai pāpayonīnāṃ sārgālī yām ahaṃ gataḥ ||
pāpīyasyo bahutarā ito 'nyāḥ pāpayonayaḥ ||
jātyaivaike sukhatarāḥ santy anye bhṛśaduḥkhitāḥ ||
naikāntasukham eveha kva cit paśyāmi kasya cit ||
manuṣyā hy āḍhyatāṃ prāpya rājyam icchanty anantaram ||
rājyād devatvam icchanti devatvād indratām api ||
bhaves tvaṃ yady api tv āḍhyo na rājā na ca daivatam ||
devatvaṃ prāpya cendratvaṃ naiva tuṣyes tathā sati ||
na tṛptiḥ priyalābhe 'sti tṛṣṇā nādbhiḥ praśāmyati ||
saṃprajvalati sā bhūyaḥ samidbhir iva pāvakaḥ ||
asty eva tvayi śoko vai harṣaś cāsti tathā tvayi ||
sukhaduḥkhe tathā cobhe tatra kā paridevanā ||
paricchidyaiva kāmānāṃ sarveṣāṃ caiva karmaṇām ||
mūlaṃ rundhīndriyagrāmaṃ śakuntān iva pañjare ||
na khalv apy arasajñasya kāmaḥ kva cana jāyate ||
saṃsparśād darśanād vāpi śravaṇād vāpi jāyate ||
na tvaṃ smarasi vāruṇyā laṭvākānāṃ ca pakṣiṇām ||
tābhyāṃ cābhyadhiko bhakṣyo na kaś cid vidyate kva cit ||
yāni cānyāni dūreṣu bhakṣyabhojyāni kāśyapa ||
yeṣām abhuktapūrvaṃ te teṣām asmṛtir eva ca ||
aprāśanam asaṃsparśam asaṃdarśanam eva ca ||
puruṣasyaiṣa niyamo manye śreyo na saṃśayaḥ ||
«Эти черви едят меня, а у меня нет силы удалить их, потому что я без рук. Посмотри на моё состояние. И всё же я не убиваю себя, зная, что это недолжно, чтобы не упасть отсюда в ещё более греховное рождение. Среди дурных рождений я получил шакалье, но есть много других, ещё хуже этого. Одни по самому рождению счастливее, другие сильно страдают; я не вижу здесь ни у кого полного и исключительного счастья. Люди, получив богатство, затем хотят царства; после царства хотят стать богами, а после божественности — даже Индрой. Даже если бы ты был богат, ты не был бы ни царём, ни богом; а достигнув божественности и индрства, всё равно не насытился бы. Нет удовлетворения в получении желанного: жажда не успокаивается водой, а разгорается ещё сильнее, как огонь от топлива. В тебе есть и скорбь, и радость, и счастье, и страдание; о чём же тогда стенать? Отрежь корень всех желаний и всех действий: обуздай совокупность чувств, как птиц в клетке. У того, кто не знает вкуса, желание нигде не рождается; оно возникает от касания, видения или слышания. Ты не вспоминаешь ни вина Варуны, ни птиц латваков, хотя вкуснее их нет никакой пищи; а о других далёких кушаньях, которых ты прежде не ел, у тебя нет даже памяти. Невкушение, несоприкосновение и невидение — вот правило человека; я считаю его благом, вне сомнения».
90fc23bc993d · 发布于 2026年6月20日 23:06:26 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Индра показывает психологию желания: оно растёт из контакта и памяти. Поэтому дисциплина чувств не обедняет жизнь, а защищает ум от бесконечной цепочки новых нужд.