विद्यासहायवन्तं माम् आदित्यस्थं सनातनम् ॥
कपिलं प्राहुर् आचार्याः सांख्यनिश्चितनिश्चयाः ॥
हिरण्यगर्भो भगवान् एष छन्दसि सुष्टुतः ॥
सो ऽहं योगगतिर् ब्रह्मन् योगशास्त्रेषु शब्दितः ॥
एषो ऽहं व्यक्तिम् आगम्य तिष्ठामि दिवि शाश्वतः ॥
ततो युगसहस्रान्ते संहरिष्ये जगत् पुनः ॥
कृत्वात्मस्थानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥
एकाकी विद्यया सार्धं विहरिष्ये द्विजोत्तम ॥
ततो भूयो जगत् सर्वं करिष्यामीह विद्यया ॥
अस्मन्मूर्तिश् चतुर्थी या सासृजच् छेषम् अव्ययम् ॥
स हि संकर्षणः प्रोक्तः प्रद्युम्नं सो ऽप्य् अजीजनत् ॥
प्रद्युम्नाद् अनिरुद्धो ऽहं सर्गो मम पुनः पुनः ॥
अनिरुद्धात् तथा ब्रह्मा तत्रादिकमलोद्भवः ॥
ब्रह्मणः सर्वभूतानि चराणि स्थावराणि च ॥
एतां सृष्टिं विजानीहि कल्पादिषु पुनः पुनः ॥
यथा सूर्यस्य गगनाद् उदयास्तमयाव् इह ॥
नष्टौ पुनर् बलात् काल आनयत्य् अमितद्युतिः ॥
तथा बलाद् अहं पृथ्वीं सर्वभूतहिताय वै ॥
सत्त्वैर् आक्रान्तसर्वाङ्गां नष्टां सागरमेखलाम् ॥
आनयिष्यामि स्वं स्थानं वाराहं रूपम् आस्थितः ॥
हिरण्याक्षं हनिष्यामि दैतेयं बलगर्वितम् ॥
नारसिंहं वपुः कृत्वा हिरण्यकशिपुं पुनः ॥
सुरकार्ये हनिष्यामि यज्ञघ्नं दितिनन्दनम् ॥
विरोचनस्य बलवान् बलिः पुत्रो महासुरः ॥
भविष्यति स शक्रं च स्वराज्याच् च्यावयिष्यति ॥
त्रैलोक्ये ऽपहृते तेन विमुखे च शचीपतौ ॥
अदित्यां द्वादशः पुत्रः संभविष्यामि कश्यपात् ॥
ततो राज्यं प्रदास्यामि शक्रायामिततेजसे ॥
देवताः स्थापयिष्यामि स्वेषु स्थानेषु नारद ॥
बलिं चैव करिष्यामि पातालतलवासिनम् ॥
vidyāsahāyavantaṃ mām ādityasthaṃ sanātanam ||
kapilaṃ prāhur ācāryāḥ sāṃkhyaniścitaniścayāḥ ||
hiraṇyagarbho bhagavān eṣa chandasi suṣṭutaḥ ||
so 'haṃ yogagatir brahman yogaśāstreṣu śabditaḥ ||
eṣo 'haṃ vyaktim āgamya tiṣṭhāmi divi śāśvataḥ ||
tato yugasahasrānte saṃhariṣye jagat punaḥ ||
kṛtvātmasthāni bhūtāni sthāvarāṇi carāṇi ca ||
ekākī vidyayā sārdhaṃ vihariṣye dvijottama ||
tato bhūyo jagat sarvaṃ kariṣyāmīha vidyayā ||
asmanmūrtiś caturthī yā sāsṛjac cheṣam avyayam ||
sa hi saṃkarṣaṇaḥ proktaḥ pradyumnaṃ so 'py ajījanat ||
pradyumnād aniruddho 'haṃ sargo mama punaḥ punaḥ ||
aniruddhāt tathā brahmā tatrādikamalodbhavaḥ ||
brahmaṇaḥ sarvabhūtāni carāṇi sthāvarāṇi ca ||
etāṃ sṛṣṭiṃ vijānīhi kalpādiṣu punaḥ punaḥ ||
yathā sūryasya gaganād udayāstamayāv iha ||
naṣṭau punar balāt kāla ānayaty amitadyutiḥ ||
tathā balād ahaṃ pṛthvīṃ sarvabhūtahitāya vai ||
sattvair ākrāntasarvāṅgāṃ naṣṭāṃ sāgaramekhalām ||
ānayiṣyāmi svaṃ sthānaṃ vārāhaṃ rūpam āsthitaḥ ||
hiraṇyākṣaṃ haniṣyāmi daiteyaṃ balagarvitam ||
nārasiṃhaṃ vapuḥ kṛtvā hiraṇyakaśipuṃ punaḥ ||
surakārye haniṣyāmi yajñaghnaṃ ditinandanam ||
virocanasya balavān baliḥ putro mahāsuraḥ ||
bhaviṣyati sa śakraṃ ca svarājyāc cyāvayiṣyati ||
trailokye 'pahṛte tena vimukhe ca śacīpatau ||
adityāṃ dvādaśaḥ putraḥ saṃbhaviṣyāmi kaśyapāt ||
tato rājyaṃ pradāsyāmi śakrāyāmitatejase ||
devatāḥ sthāpayiṣyāmi sveṣu sthāneṣu nārada ||
baliṃ caiva kariṣyāmi pātālatalavāsinam ||
«Учителя, твёрдо решившие смысл санкхьи, называют Меня вечным Капилой, пребывающим в солнце и имеющим знание помощником. Этот Бхагаван Хираньягарбха прекрасно воспет в ведийском гимне; Я же, о брахман, называюсь в йога-шастрах целью йоги. Я, войдя в проявление, пребываю на небе вечно; затем, в конце тысячи юг, снова соберу мир, поместив в Себя все существа — неподвижные и движущиеся. Один, вместе со знанием, Я буду пребывать, о лучший дваждырождённый; затем снова создам здесь весь мир посредством знания. Четвёртое Моё проявление создало нетленного Шешу; он называется Санкаршаной, и он породил Прадьюмну. От Прадьюмны — Я, Анируддха; Моё творение происходит снова и снова. От Анируддхи возникает Брахма, рождённый из первого лотоса, а от Брахмы — все существа, движущиеся и неподвижные. Так знай это творение в началах кальп снова и снова. Как безмерносиятельное время силой возвращает на небо исчезнувшие восход и заход солнца, так и Я силой ради блага всех существ верну землю на её место, когда она, опоясанная океаном, исчезнет и будет покрыта существами; Я приму облик Варахи. Я убью Хираньякшу, гордого силой дайтью; затем, приняв тело Нарасимхи, убью Хираньякашипу, сына Дити, уничтожителя жертв, ради дела богов. Сильный Бали, сын Вирочаны, великий асур, появится и сместит Шакру с его царства. Когда он похитит власть над тремя мирами и супруг Шачи отвернётся от своего положения, Я стану двенадцатым сыном Адити от Кашьяпы. Тогда Я верну царство Шакре безмерной силы, установлю богов на их местах, о Нарада, и сделаю Бали обитателем нижнего мира».
5d66c21722a8 · 发布于 2026年6月21日 11:21:25 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Этот раздел связывает космическую теорию vyūha с аватарами. Вараха, Нарасимха и Вамана не случайные мифы, а действия одного Нараяны, который восстанавливает землю, жертву и положение богов.