罗摩衍那
Нарада описывает Вальмики совершенного человека1.1.28-45
5 / 2464
罗摩衍那 · 1.1.28-45
天城文

चित्रकूटं गते रामे पुत्रशोकातुरस् तदा । राजा दशरथः स्वर्गं जगाम विलपन् सुतम् ॥
मृते तु तस्मिन् भरतो वसिष्ठप्रमुखैर् द्विजैः । नियुज्यमानो राज्याय नैच्छद् राज्यं महाबलः । स जगाम वनं वीरो रामपादप्रसादकः ॥
पादुके चास्य राज्याय न्यासं दत्त्वा पुनः पुनः । निवर्तयाम् आस ततो भरतं भरताग्रजः ॥
स कामम् अनवाप्यैव रामपादाव् उपस्पृशन् । नन्दिग्रामे ऽकरोद् राज्यं रामागमनकाङ्क्षया ॥
रामस् तु पुनर् आलक्ष्य नागरस्य जनस्य च । तत्रागमनम् एकाग्रे दण्डकान् प्रविवेश ह ॥
विराधं राक्षसं हत्वा शरभङ्गं ददर्श ह । सुतीक्ष्णं चाप्य् अगस्त्यं च अगस्त्य भ्रातरं तथा ॥
अगस्त्यवचनाच् चैव जग्राहैन्द्रं शरासनम् । खड्गं च परमप्रीतस् तूणी चाक्षयसायकौ ॥
वसतस् तस्य रामस्य वने वनचरैः सह । ऋषयो ऽभ्यागमन् सर्वे वधायासुररक्षसाम् ॥
तेन तत्रैव वसता जनस्थाननिवासिनी । विरूपिता शूर्पणखा राक्षसी कामरूपिणी ॥
ततः शूर्पणखावाक्याद् उद्युक्तान् सर्वराक्षसान् । खरं त्रिशिरसं चैव दूषणं चैव राक्षसं ॥
निजघान रणे रामस् तेषां चैव पदानुगान् । रक्षसां निहतान्य् आसन् सहस्राणि चतुर्दश ॥
ततो ज्ञातिवधं श्रुत्वा रावणः क्रोधमूर्छितः । सहायं वरयाम् आस मारीचं नाम राक्षसं ॥
वार्यमाणः सुबहुशो मारीचेन स रावणः । न विरोधो बलवता क्षमो रावण तेन ते ॥
अनादृत्य तु तद् वाक्यं रावणः कालचोदितः । जगाम सहमरीचस् तस्याश्रमपदं तदा ॥
तेन मायाविना दूरम् अपवाह्य नृपात्मजौ । जहार भार्यां रामस्य गृध्रं हत्वा जटायुषम् ॥
गृध्रं च निहतं दृष्ट्वा हृतां श्रुत्वा च मैथिलीम् । राघवः शोकसंतप्तो विललापाकुलेन्द्रियः ॥
ततस् तेनैव शोकेन गृध्रं दग्ध्वा जटायुषम् । मार्गमाणो वने सीतां राक्षसं संददर्श ह ॥
कबन्धं नाम रूपेण विकृतं घोरदर्शनम् । तं निहत्य महाबाहुर् ददाह स्वर्गतश् च सः ॥

转写 (IAST)

citrakūṭaṃ gate rāme putraśokāturas tadā | rājā daśarathaḥ svargaṃ jagāma vilapan sutam ||
mṛte tu tasmin bharato vasiṣṭhapramukhair dvijaiḥ | niyujyamāno rājyāya naicchad rājyaṃ mahābalaḥ | sa jagāma vanaṃ vīro rāmapādaprasādakaḥ ||
pāduke cāsya rājyāya nyāsaṃ dattvā punaḥ punaḥ | nivartayām āsa tato bharataṃ bharatāgrajaḥ ||
sa kāmam anavāpyaiva rāmapādāv upaspṛśan | nandigrāme 'karod rājyaṃ rāmāgamanakāṅkṣayā ||
rāmas tu punar ālakṣya nāgarasya janasya ca | tatrāgamanam ekāgre daṇḍakān praviveśa ha ||
virādhaṃ rākṣasaṃ hatvā śarabhaṅgaṃ dadarśa ha | sutīkṣṇaṃ cāpy agastyaṃ ca agastya bhrātaraṃ tathā ||
agastyavacanāc caiva jagrāhaindraṃ śarāsanam | khaḍgaṃ ca paramaprītas tūṇī cākṣayasāyakau ||
vasatas tasya rāmasya vane vanacaraiḥ saha | ṛṣayo 'bhyāgaman sarve vadhāyāsurarakṣasām ||
tena tatraiva vasatā janasthānanivāsinī | virūpitā śūrpaṇakhā rākṣasī kāmarūpiṇī ||
tataḥ śūrpaṇakhāvākyād udyuktān sarvarākṣasān | kharaṃ triśirasaṃ caiva dūṣaṇaṃ caiva rākṣasaṃ ||
nijaghāna raṇe rāmas teṣāṃ caiva padānugān | rakṣasāṃ nihatāny āsan sahasrāṇi caturdaśa ||
tato jñātivadhaṃ śrutvā rāvaṇaḥ krodhamūrchitaḥ | sahāyaṃ varayām āsa mārīcaṃ nāma rākṣasaṃ ||
vāryamāṇaḥ subahuśo mārīcena sa rāvaṇaḥ | na virodho balavatā kṣamo rāvaṇa tena te ||
anādṛtya tu tad vākyaṃ rāvaṇaḥ kālacoditaḥ | jagāma sahamarīcas tasyāśramapadaṃ tadā ||
tena māyāvinā dūram apavāhya nṛpātmajau | jahāra bhāryāṃ rāmasya gṛdhraṃ hatvā jaṭāyuṣam ||
gṛdhraṃ ca nihataṃ dṛṣṭvā hṛtāṃ śrutvā ca maithilīm | rāghavaḥ śokasaṃtapto vilalāpākulendriyaḥ ||
tatas tenaiva śokena gṛdhraṃ dagdhvā jaṭāyuṣam | mārgamāṇo vane sītāṃ rākṣasaṃ saṃdadarśa ha ||
kabandhaṃ nāma rūpeṇa vikṛtaṃ ghoradarśanam | taṃ nihatya mahābāhur dadāha svargataś ca saḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
चित्रकूटंcitrakūṭaṃв Читракуту; к Читракуте
गतेgateкогда ушёл; когда пришёл
रामेrāmeРама; когда Рама
पुत्रशोकातुरःputraśokāturaḥизмученный скорбью о сыне; поражённый горем по сыну
तदाtadāтогда; в то время
राजाrājāцарь; правитель
दशरथःdaśarathaḥДашаратха; царь Дашаратха
स्वर्गम्svargamна небо; в небесный мир
जगामjagāmaушёл; отправился
विलपन्vilapanоплакивая; рыдая
सुतम्sutamсына; своего сына
मृते तुmṛte tuкогда же умер; после смерти
तस्मिन्tasminтого; его
भरतःbharataḥБхарата; Бхарата
वसिष्ठप्रमुखैःvasiṣṭhapramukhaiḥво главе с Васиштхой; с Васиштхой впереди
द्विजैःdvijaiḥбрахманами; дваждырождёнными
नियुज्यमानःniyujyamānaḥпобуждаемый; назначаемый
राज्यायrājyāyaк царству; для царствования
न ऐच्छत्na aicchatне пожелал; не захотел
राज्यम्rājyamцарство; власть
महाबलःmahābalaḥмогучий; обладающий великой силой
सःsaḥон; Бхарата
जगामjagāmaпошёл; отправился
वनम्vanamв лес; к лесу
वीरःvīraḥгерой; доблестный
रामपादप्रसादकःrāmapādaprasādakaḥчтобы умилостивить стопы Рамы; ради милости у стоп Рамы
पादुके च अस्यpāduke ca asyaи его сандалии; и обувь Рамы
राज्यायrājyāyaдля царства; ради правления
न्यासम्nyāsamкак залог; как доверенное хранение
दत्त्वाdattvāдав; передав
पुनः पुनःpunaḥ punaḥснова и снова; многократно
निवर्तयाम् आसnivartayām āsaзаставил вернуться; отослал назад
ततःtataḥзатем; после этого
भरतम्bharatamБхарату; брата Бхарату
भरताग्रजःbharatāgrajaḥстарший брат Бхараты; Рама
सःsaḥон; Бхарата
कामम्kāmamжелание; желанную цель
अनवाप्य एवanavāpya evaтак и не достигнув; не получив
रामपादौrāmapādauстопы Рамы; две стопы Рамы
उपस्पृशन्upaspṛśanкасаясь; почтительно прикасаясь
नन्दिग्रामेnandigrāmeв Нандиграме; в селении Нандиграма
अकरोत्akarotсовершал; осуществлял
राज्यम्rājyamцарствование; правление
रामागमनकाङ्क्षयाrāmāgamanakāṅkṣayāв ожидании прихода Рамы; желая возвращения Рамы
रामः तुrāmaḥ tuРама же; а Рама
पुनर्punarснова; затем
आलक्ष्यālakṣyaзаметив; увидев
नागरस्यnāgarasyaгородского народа; жителей города
जनस्य चjanasya caи людей; и народа
तत्र आगमनम्tatra āgamanamих приход туда; прибытие в то место
एकाग्रेekāgreв полном единодушии; сосредоточенно
दण्डकान्daṇḍakānв Дандаку; в леса Дандаки
प्रविवेश हpraviveśa haвошёл; удалился
विराधम्virādhamВирадху; демона Вирадху
राक्षसम्rākṣasamракшаса; демона
हत्वाhatvāубив; сразив
शरभङ्गम्śarabhaṅgamШарабхангу; мудреца Шарабхангу
ददर्श हdadarśa haувидел; посетил
सुतीक्ष्णम् च अपिsutīkṣṇam ca apiи также Сутикшну; а также мудреца Сутикшну
अगस्त्यम् चagastyam caи Агастью; и мудреца Агастью
अगस्त्य भ्रातरम्agastya bhrātaramбрата Агастьи; брата мудреца Агастьи
तथाtathāтакже; равным образом
अगस्त्यवचनात् च एवagastyavacanāt ca evaи именно по слову Агастьи; по наставлению Агастьи
जग्राहjagrāhaпринял; взял
ऐन्द्रम्aindramИндров; принадлежащий Индре
शरासनम्śarāsanamлук; оружие-лук
खड्गम् चkhaḍgam caи меч; также меч
परमप्रीतःparamaprītaḥвесьма довольный; глубоко обрадованный
तूणी चtūṇī caи два колчана; и колчаны
अक्षयसायकौakṣayasāyakauс неиссякаемыми стрелами; чьи стрелы не иссякают
वसतःvasataḥкогда жил; пребывающего
तस्य रामस्यtasya rāmasyaтого Рамы; Рамы
वनेvaneв лесу; в лесной местности
वनचरैः सहvanacaraiḥ sahaвместе с лесными обитателями; с живущими в лесу
ऋषयःṛṣayaḥриши; мудрецы
अभ्यागमन्abhyāgamanпришли; приблизились
सर्वेsarveвсе; в полном числе
वधायvadhāyaради уничтожения; для умерщвления
असुररक्षसाम्asurarakṣasāmасуров и ракшасов; демонических врагов
तेनtenaим; тем Рамой
तत्र एवtatra evaименно там; в том самом месте
वसताvasatāкогда он жил; пребывавшим
जनस्थाननिवासिनीjanasthānanivāsinīживущая в Джанастхане; обитательница Джанастханы
विरूपिताvirūpitāбыла обезображена; была изуродована
शूर्पणखाśūrpaṇakhāШурпанакха; ракшаси Шурпанакха
राक्षसीrākṣasīракшаси; демоница
कामरूपिणीkāmarūpiṇīпринимающая облик по желанию; способная менять форму
ततःtataḥзатем; после этого
शूर्पणखावाक्यात्śūrpaṇakhāvākyātиз-за слов Шурпанакхи; по речи Шурпанакхи
उद्युक्तान्udyuktānвыступивших; поднявшихся
सर्वराक्षसान्sarvarākṣasānвсех ракшасов; всех демонов
खरम्kharamКхару; ракшаса Кхару
त्रिशिरसम् च एवtriśirasam ca evaи также Триширас; и Триширасу
दूषणम् च एवdūṣaṇam ca evaи также Душану; и Душану
राक्षसम्rākṣasamракшаса; демона
निजघानnijaghānaубил; сразил
रणेraṇeв битве; в сражении
रामःrāmaḥРама; Господь Рама
तेषाम् च एवteṣām ca evaи именно их; и также их
पदानुगान्padānugānпоследователей; прислужников
रक्षसाम्rakṣasāmракшасов; демонов
निहतानि आसन्nihatāni āsanбыли убиты; оказались сражены
सहस्राणिsahasrāṇiтысячи; множества тысяч
चतुर्दशcaturdaśaчетырнадцать; числом четырнадцать
ततःtataḥзатем; после этого
ज्ञातिवधम्jñātivadhamубийство родичей; гибель сородичей
श्रुत्वाśrutvāуслышав; узнав
रावणःrāvaṇaḥРавана; царь ракшасов Равана
क्रोधमूर्छितःkrodhamūrchitaḥомрачённый гневом; обезумевший от ярости
सहायम्sahāyamпомощника; союзника
वरयाम् आसvarayām āsaвыбрал; попросил стать помощником
मारीचम्mārīcamМаричу; ракшаса Маричу
नामnāmaпо имени; именуемого
राक्षसम्rākṣasamракшаса; демона
वार्यमाणःvāryamāṇaḥбудучи удерживаем; когда его отговаривали
सुबहुशःsubahuśaḥмного раз; снова и снова
मारीचेनmārīcenaМаричей; со стороны Маричи
सः रावणःsaḥ rāvaṇaḥтот Равана; Равана
न विरोधःna virodhaḥне вражда; не противостояние
बलवताbalavatāс сильным; с могущественным
क्षमःkṣamaḥподходяща; уместна
रावणrāvaṇaо Равана; Равана
तेन तेtena teс ним для тебя; тебе с ним
अनादृत्य तुanādṛtya tuно пренебрегши; не уважив
तद् वाक्यम्tad vākyamто слово; эту речь
रावणःrāvaṇaḥРавана; царь ракшасов
कालचोदितःkālacoditaḥпобуждаемый временем; подталкиваемый роком
जगामjagāmaпошёл; отправился
सहमारीचःsahamārīcaḥвместе с Маричей; с Маричей
तस्य आश्रमपदम्tasya āśramapadamк его обители; к месту его ашрама
तदाtadāтогда; в то время
तेन मायाविनाtena māyāvināтем чародеем; тем владеющим иллюзией
दूरम्dūramдалеко; на большое расстояние
अपवाह्यapavāhyaуведя в сторону; отвлёкши
नृपात्मजौnṛpātmajauдвух царских сыновей; сыновей царя
जहारjahāraпохитил; унёс
भार्याम्bhāryāmжену; супругу
रामस्यrāmasyaРамы; Господа Рамы
गृध्रम्gṛdhramстервятника; царя птиц
हत्वाhatvāубив; сразив
जटायुषम्jaṭāyuṣamДжатаю; Джатаюса
गृध्रम् चgṛdhram caи стервятника; и птицу Джатаю
निहतम्nihatamубитого; сражённого
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев; обнаружив
हृताम्hṛtāmпохищенную; унесённую
श्रुत्वा चśrutvā caи услышав; и узнав
मैथिलीम्maithilīmМайтхили; Ситу из Митхилы
राघवःrāghavaḥРагхава; Рама из рода Рагху
शोकसंतप्तःśokasaṃtaptaḥопалённый скорбью; мучимый горем
विललापvilalāpaзаплакал; горько оплакивал
आकुलेन्द्रियःākulendriyaḥс потрясёнными чувствами; с расстроенным восприятием
ततःtataḥзатем; после этого
तेन एव शोकेनtena eva śokenaтой самой скорбью; из-за этого горя
गृध्रम्gṛdhramстервятника; Джатаю
दग्ध्वाdagdhvāпредав огню; совершив погребальное сожжение
जटायुषम्jaṭāyuṣamДжатаю; Джатаюса
मार्गमाणःmārgamāṇaḥразыскивая; ищущий
वनेvaneв лесу; по лесу
सीताम्sītāmСиту; супругу Ситу
राक्षसम्rākṣasamракшаса; демона
संददर्श हsaṃdadarśa haувидел; встретил
कबन्धम्kabandhamКабандху; демона Кабандху
नामnāmaпо имени; именуемого
रूपेणrūpeṇaпо облику; видом
विकृतम्vikṛtamискажённого; уродливого
घोरदर्शनम्ghoradarśanamстрашного на вид; ужасного обликом
तम्tamего; того демона
निहत्यnihatyaубив; сразив
महाबाहुःmahābāhuḥмогучерукий; Рама с могучими руками
ददाहdadāhaсжёг; предал огню
स्वर्गतः च सःsvargataḥ ca saḥи тот достиг неба; и он ушёл в небесный мир
译文

Когда Рама ушёл на Читракуту, царь Дашаратха, измученный скорбью о сыне, оплакивая его, отправился на небо. После его смерти могучий Бхарата, хотя брахманы во главе с Васиштхой побуждали его принять царство, не пожелал власти. Доблестный Бхарата отправился в лес, чтобы умилостивить стопы Рамы. Старший брат Бхараты снова и снова убеждал его вернуться, дав ему для царства свои сандалии как священный залог. Не достигнув желанной цели и лишь прикоснувшись к стопам Рамы, Бхарата стал править в Нандиграме, ожидая возвращения Рамы. Рама же, заметив, что жители города и народ вновь идут к нему, удалился в Дандаку. Там он убил ракшаса Вирадху, посетил Шарабхангу, Сутикшну, Агастью и брата Агастьи. По наставлению Агастьи он с радостью принял лук Индры, меч и два неиссякаемых колчана. Когда Рама жил в лесу с лесными обитателями, к нему пришли все риши, прося уничтожить асуров и ракшасов. Там же он обезобразил Шурпанакху, ракшаси из Джанастханы, способную менять облик. Из-за её слов поднялись ракшасы; в битве Рама сразил Кхару, Триширасу, Душану и их последователей, так что четырнадцать тысяч ракшасов были убиты. Услышав о гибели родичей, Равана, обезумевший от гнева, избрал помощником ракшаса Маричу. Марича снова и снова отговаривал его: «О Равана, тебе не следует враждовать с таким могущественным». Но Равана, движимый роком, пренебрёг его словами и вместе с Маричей отправился к обители Рамы. С помощью этого чародея он отвлёк двух царских сыновей далеко, убил Джатаю и похитил жену Рамы. Увидев убитого Джатаю и узнав, что Майтхили похищена, Рама, опалённый скорбью, горько заплакал, потрясённый чувствами. Затем, предав Джатаю огню, он, разыскивая Ситу в лесу, встретил страшного обликом ракшаса Кабандху. Могучерукий Рама сразил его и сжёг, и тот достиг неба.

版本

9ad3b1b0efae · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂