उद्देशे नष्टमार्गे ऽस्मिन् राक्षसैः परिवारिते । सागरेण परिक्षिप्ते गुप्ते वसति जानकी ॥
विशस्ते वा गृहीते वा रक्षोभिर् मयि संयुगे । नान्यं पश्यामि रामस्य सहायं कार्यसाधने ॥
विमृशंश् च न पश्यामि यो हते मयि वानरः । शतयोजनविस्तीर्णं लङ्घयेत महोदधिम् ॥
कामं हन्तुं समर्थो ऽस्मि सहस्राण्य् अपि रक्षसाम् । न तु शक्ष्यामि संप्राप्तुं परं पारं महोदधेः ॥
असत्यानि च युद्धानि संशयो मे न रोचते । कश् च निःसंशयं कार्यं कुर्यात् प्राज्ञः ससंशयम् ॥
एष दोषो महान् हि स्यान् मम सीताभिभाषणे । प्राणत्यागश् च वैदेह्या भवेद् अनभिभाषणे ॥
भूताश् चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः । विक्लवं दूतम् आसाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर् निश्चितापि न शोभते । घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत् । लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत् ॥
uddeśe naṣṭamārge 'smin rākṣasaiḥ parivārite | sāgareṇa parikṣipte gupte vasati jānakī ||
viśaste vā gṛhīte vā rakṣobhir mayi saṃyuge | nānyaṃ paśyāmi rāmasya sahāyaṃ kāryasādhane ||
vimṛśaṃś ca na paśyāmi yo hate mayi vānaraḥ | śatayojanavistīrṇaṃ laṅghayeta mahodadhim ||
kāmaṃ hantuṃ samartho 'smi sahasrāṇy api rakṣasām | na tu śakṣyāmi saṃprāptuṃ paraṃ pāraṃ mahodadheḥ ||
asatyāni ca yuddhāni saṃśayo me na rocate | kaś ca niḥsaṃśayaṃ kāryaṃ kuryāt prājñaḥ sasaṃśayam ||
eṣa doṣo mahān hi syān mama sītābhibhāṣaṇe | prāṇatyāgaś ca vaidehyā bhaved anabhibhāṣaṇe ||
bhūtāś cārthā vinaśyanti deśakālavirodhitāḥ | viklavaṃ dūtam āsādya tamaḥ sūryodaye yathā ||
arthānarthāntare buddhir niścitāpi na śobhate | ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ ||
na vinaśyet kathaṃ kāryaṃ vaiklavyaṃ na kathaṃ bhavet | laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet ||
«Дочь Джанаки живёт скрыто в этом месте, где путь потерян, где всё окружено ракшасами и океаном. Если в битве ракшасы убьют или схватят меня, я не вижу другого помощника Рамы, который смог бы исполнить это дело. Обдумывая, я не вижу ванары, который, если я буду убит, перепрыгнул бы великий океан шириной в сто йоджан. Пусть я способен убить даже тысячи ракшасов, но тогда могу не суметь достичь дальнего берега великого океана. Битвы ненадёжны; сомнение мне не нравится. Какой мудрый человек сделает несомненное дело сомнительным? В моём обращении к Сите есть большой недостаток; но если я не обращусь к ней, Вайдехи может оставить жизнь. Даже уже достигнутые цели гибнут, если они противоречат месту и времени, получив растерянного посланника, как тьма исчезает при восходе солнца. Даже решённый разум не хорош, когда он стоит между пользой и вредом; посланники, считающие себя мудрыми, часто губят дела. Как сделать, чтобы дело не погибло? Как избежать растерянности? Как сделать, чтобы перепрыгивание океана не оказалось напрасным?»
0b3e556c927a · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Здесь раскрыта зрелость Ханумана: он не принимает силу за достаточное решение. Для посланника Рамы важно не проявить себя, а сохранить дело от риска, сомнения и неверного времени.