Śrīmad-Bhāgavatam
What the Foremost Man Does5.4.18-19
3370 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 5.4.18-19
Devanāgarī

भगवतर्षभेण परिरक्ष्यमाण एतस्मिन् वर्षे न कश्चन पुरुषो वाञ्छत्य् अविद्यमानम् इवात्मनो ऽन्यस्मात् कथञ्चन किमपि कर्हिचिद् अवेक्षते भर्तर्य् अनुसवनं विजृम्भित-स्नेहातिशयम् अन्तरेण
स कदाचिद् अटमानो भगवान् ऋषभो ब्रह्मावर्त-गतो ब्रह्मर्षि-प्रवर-सभायां प्रजानां निशामयन्तीनाम् आत्मजान् अवहितात्मनः प्रश्रय-प्रणय-भर-सुयन्त्रितान् अप्य् उपशिक्षयन्न् इति होवाच

Transliteration (IAST)

bhagavatarṣabheṇa parirakṣyamāṇa etasmin varṣe na kaścana puruṣo vāñchaty avidyamānam ivātmano 'nyasmāt kathañcana kimapi karhicid avekṣate bhartary anusavanaṃ vijṛmbhita-snehātiśayam antareṇa
sa kadācid aṭamāno bhagavān ṛṣabho brahmāvarta-gato brahmarṣi-pravara-sabhāyāṃ prajānāṃ niśāmayantīnām ātmajān avahitātmanaḥ praśraya-praṇaya-bhara-suyantritān apy upaśikṣayann iti hovāca

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
भगवता ऋषभेण परिरक्ष्यमाणे एतस्मिन् वर्षेbhagavatā ṛṣabheṇa parirakṣyamāṇe etasmin varṣeкогда эту область охранял досточтимый Ришабха; почтенным Ришабхою охраняемой при сей области
न कश्चन पुरुषः वाञ्छति अ-विद्यमानम्na kaścana puruṣaḥ vāñchati a-vidyamānamни один человек не желал несуществующего; не какой-либо муж желает несуществующее
इव आत्मनः अन्यस्मात् कथञ्चन किम् अपि कर्हिचित् अवेक्षतेiva ātmanaḥ anyasmāt kathañcana kim api karhicit avekṣateи никогда, никак, ничего не высматривал у другого; будто у себя от иного как-либо что-либо когда-либо усматривает
भर्तरि अनुसवनम् विजृम्भित-स्नेह-अतिशयम् अन्तरेणbhartari anusavanam vijṛmbhita-sneha-atiśayam antareṇaкроме как через безмерную нежность к владыке, всякий час разраставшуюся; при господине при каждом возлиянии разросшуюся нежности чрезмерность помимо
सः कदाचित् अटमानः भगवान् ऋषभःsaḥ kadācit aṭamānaḥ bhagavān ṛṣabhaḥон, странствуя однажды, досточтимый Ришабха; тот иногда бродящий почтенный Ришабха
ब्रह्मावर्त-गतः ब्रह्म-ऋषि-प्रवर-सभायाम्brahmāvarta-gataḥ brahma-ṛṣi-pravara-sabhāyāmпридя в Брахмаварту, в собрании лучших брахманов-провидцев; в Брахмаварту ушедший при брахмариши отменнейших собрании
प्रजानाम् निशामयन्तीनाम्prajānām niśāmayantīnāmпри слушающих подданных; у тварей слушающих
आत्म-जान् अवहित-आत्मनःātma-jān avahita-ātmanaḥсыновей, внимательных существом; сыновей со внимательным существом
प्रश्रय-प्रणय-भर-सु-यन्त्रितान् अपि उपशिक्षयन् इति ह उवाचpraśraya-praṇaya-bhara-su-yantritān api upaśikṣayan iti ha uvācaхоть и крепко стреноженных бременем смирения и любви, наставляя, сказал так; смирения, приязни бременем благостреноженных даже обучающий так говорил
Translation

«Когда эту область охранял досточтимый Ришабха, ни один человек не желал несуществующего и никогда, никак и ничего не высматривал у другого — разве что через ту безмерную нежность к владыке, что всякий час разрасталась. И вот однажды, странствуя, досточтимый Ришабха пришёл в Брахмаварту и в собрании лучших брахманов-провидцев, при слушающих подданных, стал наставлять сыновей — внимательных существом и без того крепко стреноженных бременем смирения и любви, — и сказал так:

Version

d538e5d3f95f · published Aug 14, 2026, 2:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with