Śrīmad-Bhāgavatam
In Which Birth?6.16.53-57
3880 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 6.16.53-57
Devanāgarī

यथा सुषुप्तः पुरुषो विश्वं पश्यति चात्मनि
आत्मानमेकदेशस्थं मन्यते स्वप्न उत्थितः
एवं जागरणादीनि जीवस्थानानि चात्मनः
मायामात्राणि विज्ञाय तद्द्रष्टारं परं स्मरेत्
येन प्रसुप्तः पुरुषः स्वापं वेदात्मनस्तदा
सुखं च निर्गुणं ब्रह्म तमात्मानमवेहि माम्
उभयं स्मरतः पुंसः प्रस्वापप्रतिबोधयोः
अन्वेति व्यतिरिच्येत तज् ज्ञानं ब्रह्म तत् परम्
यदेतद्विस्मृतं पुंसो मद्भावं भिन्नमात्मनः
ततः संसार एतस्य देहाद्देहो मृतेर्मृतिः

Transliteration (IAST)

yathā suṣuptaḥ puruṣo viśvaṃ paśyati cātmani
ātmānamekadeśasthaṃ manyate svapna utthitaḥ
evaṃ jāgaraṇādīni jīvasthānāni cātmanaḥ
māyāmātrāṇi vijñāya taddraṣṭāraṃ paraṃ smaret
yena prasuptaḥ puruṣaḥ svāpaṃ vedātmanastadā
sukhaṃ ca nirguṇaṃ brahma tamātmānamavehi mām
ubhayaṃ smarataḥ puṃsaḥ prasvāpapratibodhayoḥ
anveti vyatiricyeta taj jñānaṃ brahma tat param
yadetadvismṛtaṃ puṃso madbhāvaṃ bhinnamātmanaḥ
tataḥ saṃsāra etasya dehāddeho mṛtermṛtiḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यथा सुषुप्तः पुरुषः विश्वम् पश्यति च आत्मनिyathā suṣuptaḥ puruṣaḥ viśvam paśyati ca ātmaniкак крепко спящий человек видит вселенную в себе; как крепко спящий человек вселенную видит же при себе
आत्मानम् एक-देश-स्थम् मन्यते स्वप्ने उत्थितःātmānam eka-deśa-stham manyate svapne utthitaḥа во сне [со сновидениями] и по пробуждении считает себя [находящимся] в одном месте; себя при одном месте стоящего мнит при сне, вставший
एवम् जागरण-आदीनि जीव-स्थानानि च आत्मनःevam jāgaraṇa-ādīni jīva-sthānāni ca ātmanaḥтак, [познав] бодрствование и прочие состояния живого и самости; равно бодрствование и прочие живого стояния же у себя
माया-मात्राणि विज्ञाय तत्-द्रष्टारम् परम् स्मरेत्māyā-mātrāṇi vijñāya tat-draṣṭāram param smaretкак одно лишь наваждение, пусть помнит их высшего зрящего; наваждение только познав, их зрящего высшего да помнит
येन प्रसुप्तः पुरुषः स्वापम् वेद आत्मनः तदाyena prasuptaḥ puruṣaḥ svāpam veda ātmanaḥ tadāто, чем крепко спящий человек знает тогда свой сон; чем крепко спящий человек сон знает свой тогда
सुखम् च निर्गुणम् ब्रह्म तम् आत्मानम् अवेहि माम्sukham ca nirguṇam brahma tam ātmānam avehi māmи счастье, — бескачественный Брахман; знай эту самость Мною; счастье же бескачественный Брахман, ту самость знай мною
उभयम् स्मरतः पुंसः प्रस्वाप-प्रतिबोधयोःubhayam smarataḥ puṃsaḥ prasvāpa-pratibodhayoḥу человека, помнящего оба — сон и пробуждение; оба помнящего человека, сна и пробуждения
अन्वेति व्यतिरिच्येत तत् ज्ञानम् ब्रह्म तत् परम्anveti vyatiricyeta tat jñānam brahma tat paramто, что следует за обоими и превосходит их, — то знание, тот высший Брахман; следует, превосходило бы, то знание, Брахман тот высший
यत् एतत् विस्मृतम् पुंसः मत्-भावम् भिन्नम् आत्मनःyat etat vismṛtam puṃsaḥ mat-bhāvam bhinnam ātmanaḥкогда человеком забыто это — Моё бытие, [мнимое] отличным от себя; что сие забытое у человека, моё бытие отличным у себя
ततः संसारः एतस्य देहात् देहः मृतेः मृतिःtataḥ saṃsāraḥ etasya dehāt dehaḥ mṛteḥ mṛtiḥоттого у него круговорот: из тела тело, из смерти смерть; оттого круговорот у сего, из тела тело, из смерти смерть
Translation

«„Как крепко спящий человек видит вселенную в себе, а во сне со сновидениями и по пробуждении считает себя находящимся в одном месте, — так, познав бодрствование и прочие состояния живого и самости как одно лишь наваждение, пусть помнит их высшего зрящего. То, чем крепко спящий человек знает тогда свой сон и своё счастье, — бескачественный Брахман; знай эту самость Мною. У человека, помнящего оба — сон и пробуждение, — то, что следует за обоими и превосходит их, — то знание, тот высший Брахман. А когда человеком забыто это — Моё бытие, [мнимое] отличным от себя, — оттого у него круговорот: из тела тело, из смерти смерть“».

Version

7c77e8eadc70 · published Aug 14, 2026, 8:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with