Śrīmad-Bhāgavatam
As Much as Fills the Belly7.14.10-14
4064 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 7.14.10-14
Devanāgarī

त्रिवर्गं नातिकृच्छ्रेण भजेत गृहमेध्यपि
यथादेशं यथाकालं यावद्दैवोपपादितम्
आश्वाघान्ते ऽवसायिभ्यः कामान् संविभजेद्यथा
अप्येकामात्मनो दारां नृणां स्वत्वग्रहो यतः
जह्याद्यदर्थे स्वान् प्राणान् हन्याद्वा पितरं गुरुम्
तस्यां स्वत्वं स्त्रियां जह्याद्यस्तेन ह्यजितो जितः
कृमिविड्भस्मनिष्ठान्तं क्वेदं तुच्छं कलेवरम्
क्व तदीयरतिर्भार्या क्वायमात्मा नभश्छदिः
सिद्धैर्यज्ञावशिष्टार्थैः कल्पयेद्वृत्तिमात्मनः
शेषे स्वत्वं त्यजन् प्राज्ञः पदवीं महतामियात्

Transliteration (IAST)

trivargaṃ nātikṛcchreṇa bhajeta gṛhamedhyapi
yathādeśaṃ yathākālaṃ yāvaddaivopapāditam
āśvāghānte 'vasāyibhyaḥ kāmān saṃvibhajedyathā
apyekāmātmano dārāṃ nṛṇāṃ svatvagraho yataḥ
jahyādyadarthe svān prāṇān hanyādvā pitaraṃ gurum
tasyāṃ svatvaṃ striyāṃ jahyādyastena hyajito jitaḥ
kṛmiviḍbhasmaniṣṭhāntaṃ kvedaṃ tucchaṃ kalevaram
kva tadīyaratirbhāryā kvāyamātmā nabhaśchadiḥ
siddhairyajñāvaśiṣṭārthaiḥ kalpayedvṛttimātmanaḥ
śeṣe svatvaṃ tyajan prājñaḥ padavīṃ mahatāmiyāt

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
त्रि-वर्गम् न अति-कृच्छ्रेण भजेत गृह-मेधी अपिtri-vargam na ati-kṛcchreṇa bhajeta gṛha-medhī apiпусть и домохозяин добивается трёх целей без чрезмерных тягот; трёхцелье не чрезмерною тягостью добивался бы домохозяин даже
यथा-देशम् यथा-कालम् यावत् दैव-उपपादितम्yathā-deśam yathā-kālam yāvat daiva-upapāditamпо месту, по времени, насколько дано судьбою; по месту, по времени, сколько судьбою доставлено
आ-श्व-अघ-अन्ते-अवसायिभ्यः कामान् संविभजेत् यथाā-śva-agha-ante-avasāyibhyaḥ kāmān saṃvibhajet yathāпусть делит желаемое [со всеми] — вплоть до собак, грешников и живущих на окраинах; вплоть до собак, грешников, на окраинах живущих желаемое разделял бы как
अपि एकाम् आत्मनः दारान् नृणाम् स्वत्व-ग्रहः यतःapi ekām ātmanaḥ dārān nṛṇām svatva-grahaḥ yataḥдаже [в отношении] единственной своей жены — ибо от неё у людей хватание за «своё»; даже одну свою жену, у людей своейности хватание отчего
जह्यात् यत्-अर्थे स्वान् प्राणान् हन्यात् वा पितरम् गुरुम्jahyāt yat-arthe svān prāṇān hanyāt vā pitaram gurumради которой оставил бы свои дыхания или убил бы отца и учителя; оставил бы ради которой свои дыхания, убил бы или отца, учителя
तस्याम् स्वत्वम् स्त्रियाम् जह्यात् यः तेन हि अजितः जितःtasyām svatvam striyām jahyāt yaḥ tena hi ajitaḥ jitaḥ[в отношении] той женщины пусть оставит «своё»: кто [это сделал], тем побеждён Непобедимый; при ней своейность при женщине оставил бы, какой, тем ведь непобеждённый побеждён
कृमि-विट्-भस्म-निष्ठ-अन्तम् क्व इदम् तुच्छम् कलेवरम्kṛmi-viṭ-bhasma-niṣṭha-antam kva idam tuccham kalevaramгде это ничтожное тело, кончающееся червями, калом и пеплом; червями, калом, пеплом кончающееся где сие ничтожное тело
क्व तदीय-रतिः भार्या क्व अयम् आत्मा नभः-छदिःkva tadīya-ratiḥ bhāryā kva ayam ātmā nabhaḥ-chadiḥгде жена, услада его? и где эта самость, чей покров — простор; где его услада жена, где сия самость, простор покровом [имеющая]
Translation

«„Пусть и домохозяин добивается трёх целей без чрезмерных тягот — по месту, по времени, насколько дано судьбою. Пусть делит желаемое [со всеми] — вплоть до собак, грешников и живущих на окраинах; даже [в отношении] единственной своей жены, ибо от неё у людей хватание за „своё“. Ради которой человек оставил бы свои дыхания или убил бы отца и учителя, — [в отношении] той женщины пусть оставит „своё“: кто [это сделал], тем побеждён Непобедимый. Где это ничтожное тело, кончающееся червями, калом и пеплом? Где жена, услада его? И где эта самость, чей покров — простор?“»

Version

41627940c09c · published Aug 14, 2026, 10:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with