Śrīmad-Bhāgavatam
Laying Down the Rod7.15.20-25
4074 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 7.15.20-25
Devanāgarī

कामस्यान्तं हि क्षुत्तृड्भ्यां क्रोधस्यैतत् फलोदयात्
जनो याति न लोभस्य जित्वा भुक्त्वा दिशो भुवः
पण्डिता बहवो राजन् बहुज्ञाः संशयच्छिदः
सदसस् पतयो ऽप्येके असन्तोषात् पतन्त्यधः
असङ्कल्पाज् जयेत् कामं क्रोधं कामविवर्जनात्
अर्थानर्थेक्षया लोभं भयं तत्त्वावमर्शनात्
आन्वीक्षिक्या शोकमोहौ दम्भं महदुपासया
योगान्तरायान् मौनेन हिंसां कामाद्यनीहया
कृपया भूतजं दुःखं दैवं जह्यात् समाधिना
आत्मजं योगवीर्येण निद्रां सत्त्वनिषेवया
रजस्तमश्च सत्त्वेन सत्त्वं चोपशमेन च
एतत् सर्वं गुरौ भक्त्या पुरुषो ह्यञ्जसा जयेत्

Transliteration (IAST)

kāmasyāntaṃ hi kṣuttṛḍbhyāṃ krodhasyaitat phalodayāt
jano yāti na lobhasya jitvā bhuktvā diśo bhuvaḥ
paṇḍitā bahavo rājan bahujñāḥ saṃśayacchidaḥ
sadasas patayo 'pyeke asantoṣāt patantyadhaḥ
asaṅkalpāj jayet kāmaṃ krodhaṃ kāmavivarjanāt
arthānarthekṣayā lobhaṃ bhayaṃ tattvāvamarśanāt
ānvīkṣikyā śokamohau dambhaṃ mahadupāsayā
yogāntarāyān maunena hiṃsāṃ kāmādyanīhayā
kṛpayā bhūtajaṃ duḥkhaṃ daivaṃ jahyāt samādhinā
ātmajaṃ yogavīryeṇa nidrāṃ sattvaniṣevayā
rajastamaśca sattvena sattvaṃ copaśamena ca
etat sarvaṃ gurau bhaktyā puruṣo hyañjasā jayet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कामस्य अन्तम् हि क्षुत्-तृड्भ्याम् क्रोधस्य एतत् फल-उदयात्kāmasya antam hi kṣut-tṛḍbhyām krodhasya etat phala-udayātконец желания [приходит] от голода и жажды, гнева — от появления его плода; у желания конец ведь голодом и жаждою, у гнева сие от плода восхода
जनः याति न लोभस्य जित्वा भुक्त्वा दिशः भुवःjanaḥ yāti na lobhasya jitvā bhuktvā diśaḥ bhuvaḥно человек не приходит к концу жадности, даже покорив и вкусив стороны земли; человек идёт не у жадности, покорив, вкусив стороны земли
पण्डिताः बहवः राजन् बहु-ज्ञाः संशय-च्छिदःpaṇḍitāḥ bahavaḥ rājan bahu-jñāḥ saṃśaya-cchidaḥмногие учёные, царь, многознающие, разрешающие сомнения; учёные многие, о царь, многознающие, сомнения рассекающие
सदसः पतयः अपि एके अ-सन्तोषात् पतन्ति अधःsadasaḥ patayaḥ api eke a-santoṣāt patanti adhaḥиные даже главы собраний — падают вниз от недовольства; собраний главы даже некоторые от недовольства падают вниз
अ-सङ्कल्पात् जयेत् कामम् क्रोधम् काम-विवर्जनात्a-saṅkalpāt jayet kāmam krodham kāma-vivarjanātпусть побеждает желание — отказом от намерения; гнев — оставлением желания; от безнамеренности победил бы желание, гнев желания оставлением
अर्थ-अनर्थ-ईक्षया लोभम् भयम् तत्त्व-अवमर्शनात्artha-anartha-īkṣayā lobham bhayam tattva-avamarśanātжадность — усмотрением бедствия в выгоде; страх — рассмотрением истины; выгоды бедственности усмотрением жадность, страх истины рассмотрением
कृपया भूत-जम् दुःखम् दैवम् जह्यात् समाधिनाkṛpayā bhūta-jam duḥkham daivam jahyāt samādhināгоре от существ — состраданием; от судьбы — сосредоточением; состраданием существами рождённое горе, судьбою оставил бы сосредоточением
एतत् सर्वम् गुरौ भक्त्या पुरुषः हि अञ्जसा जयेत्etat sarvam gurau bhaktyā puruṣaḥ hi añjasā jayetвсё это человек легко побеждает преданностью учителю; сие всё при учителе преданностью человек ведь напрямик победил бы
Translation

«Конец желания [приходит] от голода и жажды, гнева — от появления его плода; но человек не приходит к концу жадности, даже покорив и вкусив стороны земли. Многие учёные, царь, многознающие, разрешающие сомнения, — иные даже главы собраний — падают вниз от недовольства. Пусть побеждает желание — отказом от намерения; гнев — оставлением желания; жадность — усмотрением бедствия в выгоде; страх — рассмотрением истины; скорбь и помрачение — исследованием; лицемерие — служением великим; помехи йоге — молчанием; вред — нестремлением к желаниям и прочему; горе от существ — состраданием; от судьбы — сосредоточением; от себя — силою йоги; сон — служением ясности; страсть и тьму — ясностью, а ясность — утишением. Всё это человек легко побеждает преданностью учителю».

Version

f370cd3edd74 · published Aug 14, 2026, 10:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with