Śrīmad-Bhāgavatam
The Sandals on His Head9.10.24-29
4369 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 9.10.24-29
Devanāgarī

ततो निष्क्रम्य लङ्काया यातुधान्यः सहस्रशः
मन्दोदर्या समं तत्र प्ररुदन्त्य उपाद्रवन्
स्वान् स्वान् बन्धून् परिष्वज्य लक्ष्मणेषुभिरर्दितान्
रुरुदुः सुस्वरं दीना घ्नन्त्य आत्मानमात्मना
हा हताः स्म वयं नाथ लोकरावण रावण
कं यायाच् छरणं लङ्का त्वद्विहीना परार्दिता
न वै वेद महाभाग भवान् कामवशं गतः
तेजो ऽनुभावं सीताया येन नीतो दशामिमाम्
कृतैषा विधवा लङ्का वयं च कुलनन्दन
देहः कृतो ऽन्नं गृध्राणामात्मा नरकहेतवे
स्वानां विभीषणश्चक्रे कोसलेन्द्रानुमोदितः
पितृमेधविधानेन यदुक्तं साम्परायिकम्

Transliteration (IAST)

tato niṣkramya laṅkāyā yātudhānyaḥ sahasraśaḥ
mandodaryā samaṃ tatra prarudantya upādravan
svān svān bandhūn pariṣvajya lakṣmaṇeṣubhirarditān
ruruduḥ susvaraṃ dīnā ghnantya ātmānamātmanā
hā hatāḥ sma vayaṃ nātha lokarāvaṇa rāvaṇa
kaṃ yāyāc charaṇaṃ laṅkā tvadvihīnā parārditā
na vai veda mahābhāga bhavān kāmavaśaṃ gataḥ
tejo 'nubhāvaṃ sītāyā yena nīto daśāmimām
kṛtaiṣā vidhavā laṅkā vayaṃ ca kulanandana
dehaḥ kṛto 'nnaṃ gṛdhrāṇāmātmā narakahetave
svānāṃ vibhīṣaṇaścakre kosalendrānumoditaḥ
pitṛmedhavidhānena yaduktaṃ sāmparāyikam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततः निष्क्रम्य लङ्कायाः यातुधान्यः सहस्रशःtataḥ niṣkramya laṅkāyāḥ yātudhānyaḥ sahasraśaḥзатем, выйдя из Ланки, ятудханьи тысячами; затем выйдя из Ланки ятудханьи тысячами
मन्दोदर्या समम् तत्र प्ररुदन्त्यः उपाद्रवन्mandodaryā samam tatra prarudantyaḥ upādravanвместе с Мандодари, рыдая, побежали туда; с Мандодари вместе там рыдающие побежали
स्वान् स्वान् बन्धून् परिष्वज्य लक्ष्मण-इषुभिः अर्दितान्svān svān bandhūn pariṣvajya lakṣmaṇa-iṣubhiḥ arditānобнимая каждая своих родичей, поражённых стрелами Лакшманы; своих своих родичей обнимая, Лакшманы стрелами поражённых
रुरुदुः सु-स्वरम् दीनाः घ्नन्त्यः आत्मानम् आत्मनाruruduḥ su-svaram dīnāḥ ghnantyaḥ ātmānam ātmanāони рыдали в голос, убогие, бия себя сами; рыдали громкоголосо убогие, бьющие себя собою
हा हताः स्म वयम् नाथ लोक-रावण रावणhā hatāḥ sma vayam nātha loka-rāvaṇa rāvaṇa«о, мы убиты, о владыка! о Равана, заставлявший вопить мир!; о, убиты есмы мы, о владыка, мир заставляющий вопить Равана
कम् यायात् शरणम् लङ्का त्वत्-विहीना पर-अर्दिताkam yāyāt śaraṇam laṅkā tvat-vihīnā para-arditāк какому прибежищу пойдёт Ланка, лишённая тебя, терзаемая врагами?»; к какому пошла бы прибежищу Ланка, тебя лишённая, врагами терзаемая
न वै वेद महा-भाग भवान् काम-वशम् गतःna vai veda mahā-bhāga bhavān kāma-vaśam gataḥ«не знал ты, о великий долею, попавший во власть желания; не ведь знал, о великодольный, ты, желания власть обретший
तेजः अनुभावम् सीतायाः येन नीतः दशाम् इमाम्tejaḥ anubhāvam sītāyāḥ yena nītaḥ daśām imāmмощи жара Ситы, которым приведён в это состояние»; жара мощь Ситы, которым приведён в состояние это
कृता एषा विधवा लङ्का वयम् च कुल-नन्दनkṛtā eṣā vidhavā laṅkā vayam ca kula-nandana«эта Ланка сделана вдовою, и мы, о радость рода; сделана эта вдовою Ланка, мы же, о рода радость
देहः कृतः अन्नम् गृध्राणाम् आत्मा नरक-हेतवेdehaḥ kṛtaḥ annam gṛdhrāṇām ātmā naraka-hetaveтело сделано пищей грифов, а самость — причиной ада»; тело сделано пищею грифов, самость аду причиною
स्वानाम् विभीषणः चक्रे कोसल-इन्द्र-अनुमोदितःsvānām vibhīṣaṇaḥ cakre kosala-indra-anumoditaḥВибхишана совершил для своих, с одобрения владыки Кошалы; своих Вибхишана совершил, Кошалы владыкою одобренный
पितृ-मेध-विधानेन यत् उक्तम् साम्परायिकम्pitṛ-medha-vidhānena yat uktam sāmparāyikamпо уставу отцовской жертвы то, что сказано о загробном; предков жертвы уставом что сказано загробное
Translation

«Затем, выйдя из Ланки, ятудханьи тысячами вместе с Мандодари, рыдая, побежали туда. Обнимая каждая своих родичей, поражённых стрелами Лакшманы, они рыдали в голос, убогие, бия себя сами: „О, мы убиты, о владыка! О Равана, заставлявший вопить мир! К какому прибежищу пойдёт Ланка, лишённая тебя, терзаемая врагами? Не знал ты, о великий долею, попавший во власть желания, мощи жара Ситы, которым приведён в это состояние. Эта Ланка сделана вдовою, и мы, о радость рода; тело сделано пищей грифов, а самость — причиной ада“. Вибхишана совершил для своих, с одобрения владыки Кошалы, по уставу отцовской жертвы то, что сказано о загробном».

Version

317827008bed · published Aug 15, 2026, 2:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with