Śrīmad-Bhāgavatam
The Passing of Parīkṣit and the Division of the Vedas12.6.73-80
5081 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 12.6.73-80

sūta uvāca

Devanāgarī

एवं स्तुतः स भगवान् वाजि-रूप-धरो रविः
यजूंष्य् अयात-यामानि मुनये ऽदात् प्रसादितः
यजुर्भिर् अकरोच् छाखा दश पञ्च शतैर् विभुः
जगृहुर् वाजसन्यस् ताः काण्व-माध्यन्दिनादयः
जैमिनेः सम-गस्यासीत् सुमन्तुस् तनयो मुनिः
सुत्वांस् तु तत्-सुतस् ताभ्याम् एकैकां प्राह संहिताम्
सुकर्मा चापि तच्-छिष्यः साम-वेद-तरोर् महान्
सहस्र-संहिता-भेदं चक्रे साम्नां ततो द्विज
हिरण्यनाभः कौशल्यः पौष्यञ्जिश् च सुकर्मणः
शिष्यौ जगृहतुश् चान्य आवन्त्यो ब्रह्म-वित्तमः
उदीच्याः साम-गाः शिष्या आसन् पञ्च-शतानि वै
पौष्यञ्ज्य्-आवन्त्ययोश् चापि तांश् च प्राच्यान् प्रचक्षते
लौगाक्षिर् माङ्गलिः कुल्यः कुशीदः कुक्षिर् एव च
पौष्यञ्जि-सिष्या जगृहुः संहितास् ते शतं शतम्
कृतो हिरण्यनाभस्य चतुर्-विंशति संहिताः
शिष्य ऊचे स्व-शिष्येभ्यः शेषा आवन्त्य आत्मवान्

Transliteration (IAST)

evaṃ stutaḥ sa bhagavān vāji-rūpa-dharo raviḥ
yajūṃṣy ayāta-yāmāni munaye 'dāt prasāditaḥ
yajurbhir akaroc chākhā daśa pañca śatair vibhuḥ
jagṛhur vājasanyas tāḥ kāṇva-mādhyandinādayaḥ
jaimineḥ sama-gasyāsīt sumantus tanayo muniḥ
sutvāṃs tu tat-sutas tābhyām ekaikāṃ prāha saṃhitām
sukarmā cāpi tac-chiṣyaḥ sāma-veda-taror mahān
sahasra-saṃhitā-bhedaṃ cakre sāmnāṃ tato dvija
hiraṇyanābhaḥ kauśalyaḥ pauṣyañjiś ca sukarmaṇaḥ
śiṣyau jagṛhatuś cānya āvantyo brahma-vittamaḥ
udīcyāḥ sāma-gāḥ śiṣyā āsan pañca-śatāni vai
pauṣyañjy-āvantyayoś cāpi tāṃś ca prācyān pracakṣate
laugākṣir māṅgaliḥ kulyaḥ kuśīdaḥ kukṣir eva ca
pauṣyañji-siṣyā jagṛhuḥ saṃhitās te śataṃ śatam
kṛto hiraṇyanābhasya catur-viṃśati saṃhitāḥ
śiṣya ūce sva-śiṣyebhyaḥ śeṣā āvantya ātmavān

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् स्तुतः सः भगवान् वाजि-रूप-धरः रविःevam stutaḥ saḥ bhagavān vāji-rūpa-dharaḥ raviḥ«так восхвалённый, тот владычный Рави, принявший облик коня,; так восхвалённый он владычный конёбликносящий Рави
यजूंषि अयात-यामानि मुनये अदात् प्रसादितःyajūṃṣi ayāta-yāmāni munaye adāt prasāditaḥумилостивленный, дал молчальнику яджусы, у которых не вышел срок; яджусы невышедшесрочные молчальнику дал умилостивленный
यजुर्भिः अकरोत् शाखाः दश पञ्च शतैः विभुःyajurbhiḥ akarot śākhāḥ daśa pañca śataiḥ vibhuḥ«из яджусов всеобъемлющий сделал пятнадцать ветвей, сотнями [стихов];; яджусами сделал ветви десять пять сотнями всеобъемлющий
जगृहुः वाजसनेयः ताः काण्व-माध्यन्दिन-आदयःjagṛhuḥ vājasaneyaḥ tāḥ kāṇva-mādhyandina-ādayaḥих приняли ваджасанеи — Канвы, Мадхьяндины и прочие; приняли ваджасанеи те КанвыМадхьяндиныпрочие
जैमिनेः साम-गस्य आसीत् सुमन्तुः तनयः मुनिःjaimineḥ sāma-gasya āsīt sumantuḥ tanayaḥ muniḥ«у Джаймини, певца саманов, был сын, молчальник Суманту,; Джаймини саманопевца был Суманту сын молчальник
सुत्वान् तु तत्-सुतः ताभ्याम् एक-एकाम् प्राह संहिताम्sutvān tu tat-sutaḥ tābhyām eka-ekām prāha saṃhitāmа Сутван — его сын; им обоим он изложил по одной самхите; Сутван же егосын имобоим поодной изложил самхиту
सुकर्मा च अपि तत्-शिष्यः साम-वेद-तरोः महान्sukarmā ca api tat-śiṣyaḥ sāma-veda-taroḥ mahān«и Сукарма, его ученик, великий, у древа Сама-веды; Сукарма же тоже егоученик Самаведыдрева великий
सहस्र-संहिता-भेदम् चक्रे साम्नाम् ततः द्विजsahasra-saṃhitā-bhedam cakre sāmnām tataḥ dvijaсделал тогда, о дваждырождённый, тысячу разделов самхит саманов; тысячасамхитраздел сделал саманов затем дваждырождённый
हिरण्यनाभः कौशल्यः पौष्यञ्जिः च सुकर्मणःhiraṇyanābhaḥ kauśalyaḥ pauṣyañjiḥ ca sukarmaṇaḥ«Хираньянабха Каушалья и Паушьянджи, [ученики] Сукармы, —; Хираньянабха Каушалья Паушьянджи же Сукармы
शिष्यौ जगृहतुः च अन्यः आवन्त्यः ब्रह्म-वित्तमःśiṣyau jagṛhatuḥ ca anyaḥ āvantyaḥ brahma-vittamaḥдва ученика — приняли [их], и ещё другой, Авантья, лучший знаток Брахмана; дваученика приняли же другой Авантья Брахманазнатоклучший
उदीच्याः साम-गाः शिष्याः आसन् पञ्च-शतानि वैudīcyāḥ sāma-gāḥ śiṣyāḥ āsan pañca-śatāni vai«северных певцов саманов, учеников, было пятьсот;; северные саманопевцы ученики были пятьсот ведь
पौष्यञ्जि-आवन्त्ययोः च अपि तान् च प्राच्यान् प्रचक्षतेpauṣyañji-āvantyayoḥ ca api tān ca prācyān pracakṣateих же, [учеников] Паушьянджи и Авантьи, называют и восточными; ПаушьянджиАвантьи же тоже их же восточными называют
लौगाक्षिः माङ्गलिः कुल्यः कुशीदः कुक्षिः एव चlaugākṣiḥ māṅgaliḥ kulyaḥ kuśīdaḥ kukṣiḥ eva ca«Лаугакши, Мангали, Кулья, Кушида и Кукши —; Лаугакши Мангали Кулья Кушида Кукши же
पौष्यञ्जि-शिष्याः जगृहुः संहिताः ते शतम् शतम्pauṣyañji-śiṣyāḥ jagṛhuḥ saṃhitāḥ te śatam śatamученики Паушьянджи — приняли самхиты, по сотне каждый; Паушьянджиученики приняли самхиты они сотню сотню
कृतः हिरण्यनाभस्य चतुः-विंशति संहिताःkṛtaḥ hiraṇyanābhasya catuḥ-viṃśati saṃhitāḥ«Крита, [ученик] Хираньянабхи, изложил своим ученикам; Крита Хираньянабхи двадцатьчетыре самхиты
शिष्यः ऊचे स्व-शिष्येभ्यः शेषाः आवन्त्यः आत्मवान्śiṣyaḥ ūce sva-śiṣyebhyaḥ śeṣāḥ āvantyaḥ ātmavānдвадцать четыре самхиты; остальные [принял] Авантья, владеющий собою; ученик изложил своимученикам остальные Авантья владеющийсобой
Translation

«Так восхвалённый, тот владычный Рави, принявший облик коня, умилостивленный, дал молчальнику яджусы, у которых не вышел срок. Из яджусов всеобъемлющий сделал пятнадцать ветвей, сотнями стихов; их приняли ваджасанеи — Канвы, Мадхьяндины и прочие. У Джаймини, певца саманов, был сын, молчальник Суманту, а Сутван — его сын; им обоим он изложил по одной самхите. И Сукарма, его ученик, великий, у древа Сама-веды сделал тогда, о дваждырождённый, тысячу разделов самхит саманов. Хираньянабха Каушалья и Паушьянджи, ученики Сукармы, — два ученика — приняли их, и ещё другой, Авантья, лучший знаток Брахмана. Северных певцов саманов, учеников, было пятьсот; их же, учеников Паушьянджи и Авантьи, называют и восточными. Лаугакши, Мангали, Кулья, Кушида и Кукши — ученики Паушьянджи — приняли самхиты, по сотне каждый. Крита, ученик Хираньянабхи, изложил своим ученикам двадцать четыре самхиты; остальные принял Авантья, владеющий собою».

Version

813de5fbdd8e · published Aug 16, 2026, 6:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with