शब्दार्थोभयशक्त्युत्थे व्यङ्ग्योऽनुस्वानसन्निभे ।ध्वनिर् लक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यस् त्रिविधः कथितो बुधैः ॥6॥क्रमलक्ष्यत्वाद् एवानुरणनरूपो यो व्यङ्ग्यस् तस्य शब्दशक्त्युद्भवत्वेन अर्थशक्त्युद्भवत्वेन, उभयशक्त्युद्भवत्वेन च त्रैविध्यात् संलक्ष्यक्रमव्यङ्ग्यनाम्नो ध्वनेः काव्यस्यापि त्रैविध्यम् । तत्र—
śabdārthobhaya-śakty-utthe vyaṅgyo’nusvāna-sannibhe |dhvanir lakṣya-krama-vyaṅgyas trividhaḥ kathito budhaiḥ ||6||krama-lakṣyatvād evānuraṇana-rūpo yo vyaṅgyas tasya śabda-śakty-udbhavatvena artha-śakty-udbhavatvena, ubhaya-śakty-udbhavatvena ca traividhyāt saṁlakṣya-krama-vyaṅgya-nāmno dhvaneḥ kāvyasyāpi traividhyam | tatra—
metre not identified
Звучание с заметной последовательностью, где подразумеваемое подобно отзвуку и рождается от силы слова, смысла или обоих, мудрые называют трояким. Подразумеваемое подобно отзвуку именно потому, что его последовательность заметна; и так как оно трояко — рождается от силы слова, от силы смысла и от силы обоих, — трояка и поэзия звучания, называемого звучанием с заметной последовательностью. Из них:
10bbfc825c58 · published Sep 24, 2026, 12:40:03 PM UTC
Available inRUPage between verses with
После удара в колокол гул приходит не сразу, и его можно отличить от удара. Так и здесь: сначала понимается прямой смысл, потом, заметно, — скрытый.